Từ xa xưa, để duy trì và phát triển sự sống, ở những vùng sinh sống bằng nghề nông cần phải có mùa màng tươi tốt và con ngừơi được sinh sôi nảy nở.
Để làm được hai điều trên, nên xuất hiện hai tư duy khac nhau:
1.Đối với những trí tuệ sắc sảo sẽ tìm các quy luật khoa học để lý giải hiện thực và họ đã xây dựng được Triết lí Âm Dương




2.Đối với những trị tuệ bình dân thì xây dựng Tín ngưỡng phồn thực
(phồn=nhiều,thực=nảy nở)

Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam được thể hiện ở hai dạng: thờ cơ quan sinh dục của nam lẫn nữ và thờ hành vi giao phối, khác hẳn với một số nền văn hoá khác là chỉ thờ sinh thực khí của nam mà thôi
sinh thực khí (sinh=đẻ, thực=nảy nở, khí=công cụ) là hình thái đơn giản của tín ngưỡng phồn thực
Nó phổ biến ở hầu hết các nền văn hoá nông nghiệp trên thế giới.
Nhưng khác với hầu hết các nền văn minh khác là chỉ thờ sinh thực khí nam,tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam thờ sinh thực khí của nam lẫn nữ
CỘT THỜ SINH THỰC KHÍ NAM VÀ NỮ CỦA DÂN TỘC CHĂM
Việc thờ sinh thực khí được tìm thấy ở trên các cột đá có niên đại hàng nghìn năm TCN.
Toàn cảnh cột đá ở chùa Dạm - Bắc Ninh
Các sinh thực khí còn được tìm thấy rất nhiều ở thánh địa Mỹ Sơn vẫn còn nguyên dạng đến ngày nay.
Thánh địa Mỹ Sơn
Ngoài ra nó còn được đưa vào cá lễ hội,
lễ hội ở làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) có tục rước cặp sinh thực khí bằng gỗ vào ngày mùng 6 tháng Giêng, sau đó chúng đựoc đốt đi, lấy tro chia cho mọi người để lấy may,hoăc rải tro vào đồng ruộng như một ma thuật truyền sinh cho mùa màng.
Lễ hội mang tính chất phồn thực
Hình nam nữ thể hiện đậm nét sinh thực khí được tìm thấy ở các tượng đá cổ đại có niên đại hàng nghìn năm TCN.
Người ta phát hiện ở di chỉ Văn Điển ( Hà Nội ), với tượng người đàn ông với bộ phận sinh dục được phóng rất to.
Các hình khắc trên những tảng đá cổ trong thung lũng SaPa cũng được tìm thấy với những hình ảnh tương tự…
Trong việc trang trí nhà mồ của các dân tộc ở Tây Nguyên có nhiều tượng nam nữ với sinh thực khí ñöôïc phoùng to..
Việc thờ sinh thực khí còn được thể hiện ở việc thờ các cột đá và các loại hốc.
Ở chùa Dạm- Bắc Ninh có một cột đá hình sinh thực khí nam có khắc nổi hình cặp rồng thời Lý
Ngư dân ở Sở Đầm - Hòn Gai (Khánh Hoà)
có tục thờ kẽ nứt trên tảng đá mà người dân gọi đó là Lỗ Lường, vị nữ thần có tên là Bà Lường. Suốt 200 năm qua việc thờ cúng đựơc duy trì liên tục, nhang đèn không dứt.
COÄT ÑAÙ ÔÛ CHUØA DAÏM ÑUÔÏC KHAÉC CAËP ROÀNG THÔØI LYÙ
THỜ HÀNH VI GIAO PHỐI
Ngoài việc thờ sinh thực khí, tín ngưỡng Việt Nam còn thờ hành vi giao phối, đó là một đặc điểm thể hiện việc chú trọng đến các mối quan hệ của văn hoá nông nghiệp, nó đặc biệt phổ biến ở vùng Đông Nam Á.
Các hình nam nữ đang giao phối được khắc trên mặt trống đồng tìm được ở làng Đào Thịnh (Yên Bái) có niên đại 500 năm TCN.
Ngoài hình tượng người, cả các loài động vật như cá sấu, gà, cóc..cũng được tìm thấy.
Trên thân trống đồng Hoàng Hạ ( Hoà Bình ) có khắc hình những cặp chim ngồi trên lưng nhau trong tư thế đạp mái….
TRỐNG ĐỒNG ĐÀO THỊNH
TƯƠNG NHÀ MỒ Ở TÂY NGUYÊN
HÌNH CHIM THÚ TRÊN THÂN TRỐNG ĐồNG HOÀNG HẠ
Ở làng La Cả (xã Dương Nội, Hoài Đức, Hà Tây) xưa có lễ hội, khi rã hội tan đám(vào ngày mùng 7 tháng Giêng), các vị bô lão chậm rãi đánh 3 hồi trống, rồi 3 hồi chiêng, và trong thời gian đó, đèn đuốc được tắt hết, mọi điều cấm kị lâm thời huỷ bỏ, thanh niên nam nữ, được tự do tiếp xúc với nhau…
Ý nghĩa của sự hợp thân của nam và nữ trên cỏ được xem như hành động ma thuật truyền sinh,có tác dụng kích động ,nhắc nhở thiên nhiên, đất trời sinh sôi nảy nở (giống như việc rắc tro vào ruộng)
Ở Sở Đầm (đã nói),khi nhiều ngày liên tục ngư dân không đánh đựoc cá, đích thân người cầm đầu Sở tới cầu xin, lạy ba lạy,và cầm vật tượng trưng cho sinh thực khí nam đâm vào vào Lỗ Lường 3 lần, cầu cho mưa thuận gió hoà, tôm cá đầy khoang…
Qua đó cho ta thấy tín ngưỡng phồn thực đã ăn sâu vào cuộc sống, văn hoá,và cả mặt tâm linh nữa
Vào dịp hội Hùng, vùng đất tổ lưu truyền điệu múa “ tùng dí”, thanh niên nam nữ cầm trong tay các vật biểu trưng cho sinh thực khí nam và nữ , cứ mỗi tiếng trống “tùng” thì họ lại “dí” hai vật đó lại với nhau.
Phong tục “giã cối đón dâu” cũng là một biểu hiện cho tín ngưỡng phồn thực.
Từ xưa, chày và cối là những công cụ thiết thân của nông nghiệp, là những vật tượng trưng cho sinh thực khí nam và nữ, còn việc giã gạo là tương trưng cho hành động giao phối .
Trên các trống đồng khắc rất nhiều những hình nam nữ giã gạo từng đôi….
NAM NỮ GIÃ GẠO TỪNG CẶP
Trống Đồng - biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực
Vai trò của tín ngưỡng phồn thực lớn tới mức ngay cả chiếc trống đồng,một biểu tượng sức mạnh của quyền lực, cũng là biểu tượng toàn diện của tín ngưỡng phồn thực:
1.Hình dáng của trống đồng phát triển từ cối giã gạo.
2.Cách đánh trống theo lối cầm chày dài mà đâm lên mặt trống mô phỏng động tác giã gạo (=hành vi giao phôi )
3.Tâm mặt trống là hình Mặt trời biểu trưng cho sinh thực khí nam,xung quanh là hình lá có khe rãnh ở giữa biểu trưng cho sinh thực khí nữ
4.Xung quanh mặt trống đồng có gắn tượng cóc,chim…biểu tượng của tín ngưỡng phồn thực
TRỐNG ĐỒNG-BIỂU TƯỢNG RÕ NÉT TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC
Trò chơi cướp cầu - một trò chơi Việt Nam rất độc đáo, phổ biến ở vùng đất tổ Phong Châu( Phú Thọ )và những khu vực xung quanh:
Hai phe tranh nhau một quả cầu màu đỏ (Dương), ai cướp được mang về thả vào hố (Âm)….
Ở những ngôi nhà sàn của tộc người Êđê, chiếc cầu thang bắc lên nhà cũng được đẻo những hình tượng của sinh thực khí nữ.Cái cồng(chiêng) cũng mô phỏng tín ngưỡng phồn thực rất rõ nét.
Tộc ngưòi Êđê
CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN
CỒNG CHIÊN TÂY NGUYÊN
TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC CỦA CÁC DÂN TỘC KHÁC
Hoặc là những hiện tựong tưởng chừng xa xôi cũng có liên quan đến tín ngưỡng phồn thực:
Đó là Chùa Một Cột ( hình vuông- Âm ), đặt trên cái cột tròn ( Dương)
Đó là Tháp Bút hình cái chày (Dương), Đài Nghiên hình cái cối (Âm)
BIỂU TRƯNG CHO SINH THỰC KHÍ NAM
CỘT THỜ SINH THỰC KHÍ NAM VÀ NỮ
Trống Đồng Hoàng Hạ
TƯỢNG NHÀ MỒ TÂY NGUYÊN
DI VẬT THÁP ĐÁ THÁNH ĐỊA MỸ SƠN
Tóm lại: tín ngưỡng phồn thực là sự tôn thờ sự sinh sản của các dân tộc.
Không như các dân tộc khác chỉ thờ STK của nam (Ấn Độ và những dân tộc chịu ảnh hưởng) thì đối với người Việt Nam có nếp sống quân bình âm dương, thờ cả STK của nam lan nữ và cả hành vi giao phối.
Đó là biểu hiện của tinh thần dân chủ Việt, là nét làm nên tính hồn nhiên và chiều sâu của văn hóa cổ truyền Việt Nam
THANK YOU VERY MUCH
SEE YOU LATTER!
Hình thành khi nào?(khi bắt đầu hình thành nền n2)
ở miền Nam?(lịch sử hình thành)
Phương Tây ko có thờ hành vi giao phối?(
Tại sao các nứoc p Đ chỉ thờ stk?
(Vh vn thiên về Âm tính)