Thứ sáu ngày 18 tháng 3 năm 2022
Luyện từ và câu:
KHỞI ĐỘNG
Hãy nhắc lại lời bài hát trên.
Một con vịt xòe ra hai cái cánh,

Nó kêu rằng cáp cáp cáp cạp cạp cạp

Gặp hồ nước nó bì bà bì bõm

Lúc lên bờ vẫу cái cánh cho khô.
Từ “Nó” ở đây chỉ ai ?
Vì sao tác giả dùng từ “nó” mà không dùng từ “con vịt” ?
Thứ sáu ngày 18 tháng 3 năm 2022
Luyện từ và câu:
LIÊN KẾT CÁC CÂU TRONG BÀI
BẰNG CÁCH THAY THẾ TỪ NGỮ
KHÁM PHÁ
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể rối trí. Vị Chủ tướng tài ba không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Ông sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
1. Các câu trong đoạn văn sau nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết điều đó ?
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể rối trí. Vị Chủ tướng tài ba không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Ông sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
1. Các câu trong đoạn văn sau nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết điều đó ?
Hưng Đạo Vương
Ông
vị Quốc công Tiết chế
Vị Chủ tướng tài ba
Hưng Đạo Vương
Người
Ông
Hưng Đạo Vương
(tước hiệu cao quý mà vua Trần đã ban cho ông để ghi nhận công lao của ông trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông)
Thay thế bằng đại từ
Ông, Người
Thay thế bằng những từ đồng nghĩa
vị Quốc công Tiết chế
vị Chủ tướng tài ba
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc chúng ta có thể sử dùng các đại từ, hay các từ đồng nghĩa để thay thế cho những từ ngữ ở những câu văn đứng trước mà các câu văn vẫn liên kết chặt chẽ được với nhau. Đây chính là liên kết các câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ.
2. Hãy so sánh cách diễn đạt trong đoạn văn trên và cách diễn đạt trong đoạn văn sau đây:
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Hưng Đạo Vương luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến Hưng Đạo Vương có thể rối trí. Hưng Đạo Vương không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Hưng Đạo Vương sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Hưng Đạo Vương vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
Tuy nội dung 2 đoạn văn giống nhau nhưng cách diễn đạt ở đoạn 1 hay hơn vì từ ngữ được sử dụng linh hoạt hơn, tác giả đã sử dụng các từ ngữ khác nhau cùng chỉ 1 đối tượng nên tránh được sự lặp lại đơn điệu, nhàm chán, nặng nề (đoạn 2).
Ghi nhớ
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc, ta có thể dung đại từ hoặc những từ ngữ đồng nghĩa thay thế cho những từ ngữ đã dùng ở câu đứng trước để tạo mối liên hệ giữa các câu và tránh lặp từ nhiều lần.
LUYỆN TẬP
1. Mỗi từ ngữ in đậm dưới đây thay thế cho từ ngữ nào? Cách thay thế từ ngữ ở đây có tác dụng gì ?
Hai Long phóng xe về phía Phú Lâm tìm hộp thư mật.
Người đặt hộp thư mật lần nào cũng tạo cho anh sự bất ngờ. Bao giờ hộp thư cũng được đặt tại một nơi dễ tìm mà lại ít bị chú ý nhất. Nhiều lúc, người liên lạc còn gửi gắm vào đây một chút tình cảm của mình, thường bằng những vật gợi ra hình chữ V mà chỉ anh mới nhận thấy. Đó là tên Tổ quốc Việt Nam, là lời chào chiến thắng.
1
2
3
4
5
- Từ anh (ở câu 2) thay thế cho từ Hai Long (ở câu 1).
- Từ người liên lạc (ở câu 4) thay thế cho người đặt hộp thư (ở câu 2).
- Từ anh (ở câu 4) thay thế cho từ Hai Long (ở câu 1).
- Từ đó (ở câu 5) thay cho những vật gợi ra hình chữ V (ở câu 4).
=> Việc thay thế từ ngữ trong đoạn văn trên có tác dụng liên kết câu
2) Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong mỗi câu của đoạn văn sau bằng những từ ngữ có giá trị tương đương để đảm bảo liên kết mà không lặp từ :
Vợ An Tiêm lo sợ vô cùng. Vợ An Tiêm bảo An Tiêm :
- Thế này thì vợ chồng mình chết mất thôi .
An Tiêm lựa lời an ủi vợ :
- Còn hai bàn tay, vợ chồng chúng mình còn sống được.
Nàng
chồng
Một con vịt xòe ra hai cái cánh,

Nó kêu rằng cáp cáp cáp cạp cạp cạp

Gặp hồ nước nó bì bà bì bõm

Lúc lên bờ vẫу cái cánh cho khô.
Vì sao tác giả dùng từ “nó” mà không dùng từ “con vịt” ?
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc … thì ta có thể dùng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu.
CHÚC CÁC EM CUỐI TUẦN VUI VẺ, HẠNH PHÚC, THỰC HIỆN TỐT VIỆC PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH COVID