1. KHỞI ĐỘNG

Em hãy đọc 3 câu tục ngữ hoặc ca dao
nói về truyền thống đoàn kết của nhân
dân ta.

ĐÁP ÁN:

Một số câu tục ngữ hoặc ca dao nói về truyền
thống đoàn kết của nhân dân ta là:
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
Bầu ơi thương bí lấy cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.

Em hãy đọc 3 câu tục ngữ hoặc ca
dao nói về lòng nhân ái của nhân dân
ta.

ĐÁP ÁN:

Một số câu tục ngữ hoặc ca dao nói
về lòng nhân ái của nhân dân ta là:
- Môi hở răng lạnh.
- Chị ngã, em nâng.
Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, khó khăn đỡ đần.

2. KHÁM PHÁ

I. Nhận xét:
1. Mỗi từ ngữ được in đậm dưới dây có tác dụng gì?
(1)

Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một
dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì không ai thích
(2)
đọc. Vì vậy ngay trong quan sát để miêu tả, người viết phải
tìm ra cái mới, cái riêng.
Theo Phạm Hổ

- Từ hoặc nối từ em bé với chú mèo ở câu 1.
- Cụm từ vì vậy nối câu 1 với câu 2.

I. Nhận xét:
2. Tìm thêm những từ ngữ mà em biết có tác dụng giống
như cụm từ vì vậy ở đoạn văn trên.

Một số từ ngữ có tác dụng nối giống như
cụm từ vì vậy ở đoạn trích như:
tuy nhiên, mặc dù, nhưng, thậm chí, cuối
cùng, ngoài ra, mặt khác, vậy thì, thế thì,
vì thế, rồi, trái lại, đồng thời,…

Qua nhận xét 1 và 2, em hãy cho biết để thể hiện mối
quan hệ về nội dung giữa các câu trong bài, ta có thể
làm gì?
Để thể hiện mối quan hệ về nội dung giữa các câu
trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy bằng quan hệ từ
hoặc một số từ ngữ có tác dụng kết nối.
Hãy nêu một số từ ngữ có tác dụng kết nối các câu, các
đoạn trong bài?
Các từ ngữ có tác dụng kết nối như: nhưng, tuy
nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt khác, trái lại,
đồng thời, mặc dù,…

II.Ghi nhớ:

Để thể hiện rõ mối quan hệ về nội dung giữa các
câu trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy bằng
quan hệ từ hoặc một số từ có tác dụng kết nối như:
nhưng, tuy nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra,
mặt khác, trái lại, đồng thời,…

3. LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Đọc bài văn Qua những mùa hoa. Tìm

các từ ngữ có tác dụng nối trong ba đoạn văn đầu
hoặc bốn đoạn văn cuối và giải thích từ ngữ đó có
tác dụng nối câu, nối đoạn như thế nào?

QUA NHỮNG MÙA HOA
Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi
qua bờ Hồ Gươm Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có
khi đuổi nhau suốt dọc đường. Nhưng khi đi một mình,
tôi thích ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi
vừa lẩm nhẩm ôn bài.
Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa
gạo đầu tiên nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. Rồi
bông nọ gọi bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài
hôm sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn cháy rừng
rực giữa trời.
Nhưng khi lửa ở cây gạo sắp lụi thì nó lại “bén”
sang những cây vông cạnh cầu Thê Húc Rồi thì cả một
bãi vông lại bừng lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.

Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy lửa ấy, chạy tiếp
cuộc chạy tiếp sức của các loài hoa trong thành phố, báo hiệu
những ngày nghỉ hè thoải mái của chúng tôi sắp đến.
Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như muốn giảm đi
độ chói chang của mình. Hoa phượng màu hồng pha da cam
chứ không đỏ gắt như vông như gạo. Đến cái anh bằng lăng thì
đã vừa hồng vừa tím. Sang đến anh hoa muồng thì đã ngả hẳn
sang sắc vàng chanh.
Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc rực rỡ như muốn
phô hết ra ngoài. Mãi đến năm nay, khi đã lên lớp Năm, đã “
người lớn” hơn một tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những chùm
hoa nhỏ xíu, sắc chỉ hơi hoe vàng, chìm lẫn vào từng đợt lá non,
lẫn với màu nắng dịu.
Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, phượng, bằng
lăng, muồng,…đã kéo quân qua bầu trời Hà Nội, cây sấu trước
cửa nhà tôi mới lấp ló những chùm quả xanh giòn. Rồi sau đó,
quả chín, những quả chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một cách e
dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu vậy.

Đoạn văn “Qua những mùa hoa” có :
a/ Bao nhiêu đoạn?
b/ Bao nhiêu câu?

a/ Đoạn văn “Qua những mùa hoa” có 7 đoạn.
b/ Đoạn văn có 16 câu.

QUA NHỮNG MÙA HOA
Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi
qua bờ Hồ Gươm. (2) Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có
khi đuổi nhau suốt dọc đường. (3) Nhưng khi đi một mình,
tôi thích ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi
vừa lẩm nhẩm ôn bài.
(1)

Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa
gạo đầu tiên nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. (5) Rồi
bông nọ gọi bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài
hôm sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn cháy rừng rực
giữa trời.
(4)

Nhưng khi lửa ở cây gạo sắp lụi thì nó lại “bén”
sang những cây vông cạnh cầu Thê Húc. (7) Rồi thì cả một
bãi vông lại bừng lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.
(6)

(8)

Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy lửa ấy, chạy tiếp cuộc
chạy tiếp sức của các loài hoa trong thành phố, báo hiệu những ngày
nghỉ hè thoải mái của chúng tôi sắp đến.
(9)

Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như muốn giảm đi độ chói

chang của mình.

(10)

Hoa phượng màu hồng pha da cam chứ không đỏ

gắt như vông như gạo.

(11)

Đến cái anh bằng lăng thì đã vừa hồng vừa

tím. (12) Sang đến anh hoa muồng thì đã ngả hẳn sang sắc vàng chanh.
(13)
Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc rực rỡ như muốn phô
hết ra ngoài. (14) Mãi đến năm nay, khi đã lên lớp Năm, đã “người lớn”
hơn một tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những chùm hoa nhỏ xíu, sắc chỉ
hơi hoe vàng, chìm lẫn vào từng đợt lá non, lẫn với màu nắng dịu.
(15)

Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, phượng, bằng lăng,
muồng,…đã kéo quân qua bầu trời Hà Nội, cây sấu trước cửa nhà tôi
mới lấp ló những chùm quả xanh giòn. (16) Rồi sau đó, quả chín, những
quả chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một cách e dè, khiêm tốn như tính
tình hoa sấu vậy.

(1)Trên con đường từ nhà đến trường, tôi
phải đi qua bờ Hồ Gươm. (2)Lúc có bạn thì
chuyện trò tíu tít, có khi đuổi nhau suốt dọc
Nhưng khi đi một mình, tôi thích
đường. (3)Nhưng
ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây,
vừa đi vừa lẩm nhẩm ôn bài.
(4) Vì thế,
thế tôi thường là đứa phát hiện ra
bông hoa gạo đầu tiên nở trên cây gạo
trước đền Ngọc Sơn. (5) Rồi bông nọ gọi
bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài
hôm sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn
cháy rừng rực giữa trời.
(6) Nhưng khi lửa ở trên cây gạo sắp lụi thì
nó lại “bén” sang những cây bông cạnh cầu
Thê Húc. (7) Rồi thì cả một bãi vông lại bừng
lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.

ĐOẠN 1:
nhưng nối câu 3 với câu 2

ĐOẠN 2:
- Vì thế nối câu 4 với câu 3,
nối đoạn 2 với đoạn 1
- Rồi nối câu 5 với câu 4

ĐOẠN 3:
- Nhưng nối câu 6 với câu 5,
nối đoạn 3 với đoạn 2
- Rồi nối câu 7 với câu 6

(8) Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy
lửa ấy, chạy tiếp cuộc chạy tiếp sức của các loài
hoa trong thành phố, báo hiệu những ngày nghỉ
hè thoải mái của chúng tôi sắp đến.
(9) Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như
muốn giảm đi độ chói chang của mình. (10)Hoa
phượng màu hồng pha da cam chứ không đỏ gắt
như vông như gạo. (11) Đến cái anh bằng lăng thì
đã vừa hồng vừa tím. (12) Sang đến anh hoa
muồng thì đã ngả hẳn sang sắc vàng chanh.
(13) Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc
rực rỡ như muốn phô hết ra ngoài. (14) Mãi đến
năm nay, khi đã lên lớp Năm, đã “ người lớn” hơn
một tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những chùm hoa
nhỏ xíu, sắc chỉ hơi hoe vàng, chìm lẫn vào từng
đợt lá non, lẫn với màu nắng dịu.
(15) Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông,
phượng, bằng lăng, muồng,…đã kéo quân qua bầu
trời Hà Nội, cây sấu trước cửa nhà tôi mới lấp ló
những chùm quả xanh giòn. (16)Rồi
Rồi sau đó, quả
chín, những quả chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một
cách e dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu vậy.

ĐOẠN 4:
Đến nối câu 8 với câu 7, nối
đoạn 4 với đoạn 3
ĐOẠN 5:
- Đến nối câu 11 với câu 9,10
- Sang đến nối câu 12 với
các câu 9, 10, 11
ĐOẠN 6:
- Nhưng nối câu 13 với câu
12, nối đoạn 6 với đoạn 5
- Mãi đến nối câu 14 với câu
13
ĐOẠN 7:
- Đến khi nối câu 15 với câu
14, nối đoạn 7 với đoạn 6
- Rồi nối câu 16 với câu 15

Từ

Đoạn

Nối câu,đoạn

Tác dụng nối kết nội dung

1

Nhưng

Câu 3 với câu 2

Nối 2 câu lại với nhau

2

Vì thế

Câu 4 với câu 3
Đoạn 2 với đoạn 1

Nối 2 câu , đoạn lại với nhau

3

Nhưng

Câu 6 với câu 5, đoạn 3 với
đoan 2
Câu 7 với câu 6

Nối 2 câu , đoạn lại với nhau
Nối 2 câu lại với nhau

Rồi

4

Đến

Câu 8 với câu 7, đoạn 4 với
đoạn 3

Nối 2 câu , đoạn lại với nhau

5

Đến
Sang đến

Câu 11 với câu 9, 10
Câu 12 với câu 9, 10,11

Nối 3 câu lại với nhau
Nối 4câu lại với nhau

6

Nhưng

Câu 13 với câu 12, đoạn 6 với
đoạn 5
Câu 14 với câu 13

Nối 2 câu , đoạn lại với nhau

Câu 15 với câu 14, đoạn 7 với
đoạn 6
Câu 16 với câu 15

Nối 2 câu , đoạn lại với nhau

Mãi đến

7

Đến khi
Rồi

Nối 2 câu lại với nhau

Nối 2 câu lại với nhau

Bài tập 2: Mẩu chuyện vui dưới đây có một chỗ dùng
sai từ để nối, em hãy chữa lại cho đúng:
- Bố ơi, bố có thể viết trong bóng tối được không?
- Bố viết được.
- Nhưng bố hãy tắt đèn đi và kí vào sổ liên lạc cho
con.
-?!
MINH CHÂU sưu tầm

Từ nối dùng sai
- Bố ơi, bố có thể viết trong
bóng tối được không?
- Bố viết được.
- Nhưng bố hãy tắt đèn đi và
kí vào sổ liên lạc cho con.
-?!

Cách chữa
Thay từ nhưng bằng vậy, vậy
thì, thế thì, nếu thế thì, nếu vậy thì.
Câu văn sẽ là:
- Vậy (vậy thì, nếu vậy thì, thế thì,
nếu thế thì) bố hãy tắt đèn đi và kí
vào sổ liên lạc cho con.

4. VẬN DỤNG

Để thể hiện rõ mối quan hệ về nội dung giữa
các câu trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy
bằng quan hệ từ hoặc một số từ có tác dụng kết
nối như: nhưng, tuy nhiên, thậm chí, cuối
cùng, ngoài ra, mặt khác, trái lại, đồng thời,…

Dặn dò

- Học thuộc lòng phần ghi nhớ.
- Làm bài tập 1 (4 đoạn văn còn lại).
- Xem trước bài Ôn tập, SGK trang
100.