TRƯỜNG THPT CHƠN THÀNH
Toàn thể học sinh lớp 10A2 chào mừng
các thầy cô .
Kiểm tra bài cũ
HS2: Viết phương trình biểu diễn sự hình thành các ion Ca2+, O2-?
Giải thích sự hình thành liên kết ion trong phân tử CaO bằng sơ đồ?
HS1: Viết phương trình biểu diễn sự hình thành các ion Mg2+, Cl-?
Giải thích sự hình thành liên kết ion trong phân tử MgCl2 bằng sơ đồ?
Các nguyên tử O, Cl, H đều có khả năng thu thêm e để đạt cấu hình bão hòa lớp e ngoài cùng. Không nguyên tử nào nhường e. Vì vậy không thể hình thành liên kết ion được!
Có thể hình thành liên kết ion trong phân tử O2; Cl2; HCl như trên được không? Tại sao?
Bài 17:
LIÊN KẾT CỘNG HOÁ TRỊ
NỘI DUNG
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
3. Tính chất của các chất có liên kết cộng hóa trị
II. Liên kết cộng hóa trị và sự xen phủ các obitan nguyên tử
1. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử đơn chất
2. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử hợp chất
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
- Viết cấu hình e nguyên tử H và He? So sánh cấu hình e của nguyên tử H với He?
a. Sự hình thành phân tử H2
+
Công thức electron
Công thức cấu tạo
H - H
1 cặp e chung biểu diễn 1 gạch nối
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
- Viết cấu hình e nguyên tử N và Ne? So sánh cấu hình e của nguyên tử N với Ne?
a. Sự hình thành phân tử H2
b. Sự hình thành phân tử N2
7N: 1s2 2s2 2p3
10Ne: 1s2 2s2 2p6
Giống Ne
Giống Ne
N  N
+
Công thức electron
Công thức cấu tạo
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
- Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành giữa 2 nguyên tử bằng một hay nhiều cặp electron chung.
- Liên kết cộng hóa trị mà cặp electron chung không bị lệch về phía một nguyên tử nào là liên kết CHT không cực hay không phân cực.
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
- Nguyên tử Cl có mấy electron ở lớp ngoài cùng? Trình bày sự hình thành liên kết CHT trong phân tử HCl?
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
+
Công thức electron
Công thức cấu tạo
H - Cl
Giống He
Giống Ar
17Cl: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p5
18Ar: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6
Liên kết CHT trong đó cặp e chung bị lệch về phía một nguyên tử gọi là liên kết CHT có cực hay phân cực.
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
b. Sự hình thành phân tử CO2 (có cấu tạo thẳng)
- Các nguyên tử C, O có mấy electron ở lớp ngoài cùng? Trình bày sự hình thành liên kết CHT trong phân tử CO2?
+
Công thức electron
Công thức cấu tạo
O = C = O
+
8O: 1s2 2s2 2p4
6C: 1s2 2s2 2p2
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
b. Sự hình thành phân tử CO2 (có cấu tạo thẳng)
- Nguyên tử S có mấy electron ở lớp ngoài cùng? Trình bày sự hình thành liên kết CHT trong phân tử SO2?
- Trong liên kết CHT của phân tử SO2, các cặp electron chung có đặc điểm gì? Liên kết cho – nhận là liên kết như thế nào?
c. Liên kết cho – nhận
S
O
S: 3s2 3p4
Sự hình thành phân tử SO2:
O: 2s2 2p4
O
S
O
O
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
b. Sự hình thành phân tử CO2 (có cấu tạo thẳng)
So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa liên kết CHT không cực, liên kết CHT có cực, liên kết cho – nhận?
c. Liên kết cho – nhận
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
b. Sự hình thành phân tử CO2 (có cấu tạo thẳng)
c. Liên kết cho – nhận
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
b. Sự hình thành phân tử CO2 (có cấu tạo thẳng)
c. Liên kết cho – nhận
Nhận xét gì về sự liên quan giữa số electron lớp ngoài cùng với số electron mà nguyên tử góp chung?
Số e góp chung = 8 - số e lớp ngoài cùng (trừ H)
Lưu ý: Một cặp e chung biểu diễn 1 gạch nối
* Nhóm IVA do thiếu 4e để đạt được cấu hình bền
nên góp chung 4e
* Nhóm VA thiếu ... nên góp chung ......
* Nhóm VIA thiếu ..... nên góp chung ....
* Nhóm VIIA thiếu ....nên góp chung ....
3e
3e
2e
2e
1e
1e
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
Dựa vào hiểu biết thực tế, hãy cho biết tính chất vật lí của các chất có liên kết CHT như nước, ancol etylic, đường, khí CO2,..?
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
3. Tính chất của các chất có liên kết cộng hóa trị
I. Sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron chung
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
- Là chất lỏng hoặc chất khí hoặc chất rắn.
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
3. Tính chất của các chất có liên kết cộng hóa trị
- Chất có cực tan trong dung môi có cực, không cực tan trong dung môi không cực.
- Không dẫn điện ở mọi trạng thái.
Củng cố
Câu 1: Công thức electron của H2S là:
Củng cố
Câu 2: Công thức cấu tạo của O2 là:
A. O - O
B. O = O
C. O ? O
D. O ? O
Củng cố
Câu 3: Dãy chất nào sau đây chỉ gồm những chất mà liên kết cộng hóa trị của phân từ là có cực?
A. HF, HCl, CO2, H2S, NH3
B. Cl2, N2, O2, H2, F2
C. HBr, H2S, SO2, NH3, PCl3
D. NH3, H2O, SF6, I2, O2
HẾT PHẦN I
Về nhà làm các bài tập 1, 2, 3, 5 T.75 SGK
Chuẩn bị trước phần II
II. Liên kết cộng hóa trị và sự xen phủ các obitan nguyên tử
1. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử đơn chất
a. Sự hình thành phân tử H2
- Phân tử H2 được hình thành như thế nào?
- Nguyên tử H có mấy obitan hóa trị, hình dạng của các obitan đó như thế nào?
H
H
H - H
Vùng xen phủ
- Xác xuất có mặt e tập trung chủ yếu ở khu vực giữa hai hạt nhân.
- Liên kết hình thành khi lực hút giữa electron với hạt nhân và lực đẩy giữa các electron, giữa hạt nhân và hạt nhân là bằng nhau
- Phân tử H2 có năng lượng thấp hơn tổng năng lượng của hai nguyên tử riêng rẽ.
1. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử đơn chất
a. Sự hình thành phân tử H2
- Phân tử Cl2 được hình thành như thế nào?
- Nguyên tử Cl có mấy electron độc thân, vẽ hình dạng của obitan chứa electron độc thân đó?
b. Sự hình thành phân tử Cl2
- Cấu hình e của 17Cl: 3s2 3p5.
- Phân tử Cl2 được hình thành khi mỗi nguyên tử Cl góp 1e tạo nên 1 cặp electron chung:
Cl - Cl
- Sự hình thành liên kết giữa 2 nguyên tử Cl là do sự xen phủ giữa 2 obitan p chứa e độc thân của mỗi nguyên tử Cl:
1. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử đơn chất
a. Sự hình thành phân tử HCl
Các obitan nguyên tử nào đã xen phủ nhau để tạo thành liên kết hóa học trong phân tử HCl? Vẽ sơ đồ của sự xen phủ đó?
2. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử hợp chất
Liên kết hóa học trong phân tử HCl được hình thành nhờ sự xen phủ giữa obitan 1s của nguyên tử H và obitan 3p có electron độc thân của nguyên tử Cl:
H - Cl
a. Sự hình thành phân tử HCl
Viết cấu hình e của nguyên tử S? Cho biết số electron độc thân của S?
2. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử hợp chất
b. Sự hình thành phân tử H2S
Trong phân tử H2S, các obitan nguyên tử nào đã xen phủ nhau để hình thành liên kết? Vẽ sơ đồ xen phủ?
H 1s1
S: 3s2 3p4
H – S – H
H 1s1
Củng cố
Giải thích sự hình thành liên kết cộng hóa trị bằng sự xen phủ các obitan trong phân tử Br2, NH3?