Bài 4
Môn công nghệ lớp 12
Linh kiện bán dẫn và ic
I. Điôt bán dẫn
C?u t?o:
- Cấu tạo từ hai bán dẫn loại p và loại n nối với nhau, và nối với dây dẫn ra ngoài làm hai cực Anot và Katot.
A+
- K
Điôt chỉnh lưu
Dùng để biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.
Ký hi?u
A+
- K
A+
- K
C?u t?o:
Công dụng:
Điôt ổn áp (Zene)
Dùng để ổn định điện áp một chiều.
Ký hi?u
A+
- K
Điôt phát quang
Dùng để tạo ra ánh sáng, tớn hi?u ỏnh sỏng.
Ký hi?u
Điôt laze
Dùng để tạo ra tia laze, ánh sáng laze
Điôt tách sóng
Dùng để tách sóng (tín hiệu) trong các mạch trung và cao tần.
Ký hi?u
Dùng trong các thiết bị thu phát tia hồng ngoại
Điôt hồng ngoại
-Khi phân cực ngược Điôt ngăn không cho dòng điện đI qua
-Khi phân cực thuận Điôt cho dòng điện đI qua
Nguyên lí làm việc
*K?t lu?n: Điôt ch? cho dòng điện di theo một chiều từ Anôt (A) sang Katôt (K).
Ii. tranzito
- Cấu tạo từ ba bán dẫn loại p và loại n nối với nhau, và nối với dây dẫn ra ngoài tạo thành ba cực gọi là Elector (E), Colector (C), và Bazor (B).
C?u t?o:
Ii. tranzito
Ký hi?u
Loại: npn
Loại: pnp
Công dụng: Điều khiển chỉnh lưu dòng điện , và khếch đại tín hiệu điện qua nó; IE = IC+IB.
Nguyên lí hoạt động
- Khi chưa có dòng điện điều khiển IB . Tranzito ở tràng tháI khoá không cho dòng điện IC qua.
- Khi có dòng điện điều khiển IB . Tranzito ở tràng tháI mở nên cho dòng điện IC qua.
iiI. Tirixto
(điôt chỉnh lưu có điều khiển - sCR)
a. Nguyên lí làm việc
2. Nguyên lí làm việc và số liệu kỹ thuật
Tạo phân cực thuận cho a-k
Khi chưa có di?n ỏp UGK = 0 Tirixto vẫn không dẫn điện.
Khi cú di?n ỏp UGK , UGK > 0 v� , UAK > 0 thì Tirixto dẫn điện.
Tirixto ngưng dẫn điện khi UAK<= 0.
G
K
b. Số liệu kĩ thuật
Khi dùng Tirixto cần quan tâm tới các số liệu kĩ thuật chủ yếu là:
IAK định mức.
UAK định mức.
UGK định mức.
IGK định mức.
Hình ảnh một số loại Tirixto
iiI. Triac và diac
1. TRIAC
Nguyên lí làm việc
Khi cực G và A2 có điện thế âm hơn so với A1 thì triac mở. Cực A1 đóng vai trò anôt, còn cực A2 đóng vai trò catôt
Dòng điện đI từ A1 về A2
-
Khi cực G và A2 có điện thế dương hơn so với A1 thì triac mở. Cực A2 đóng vai trò anôt, còn cực A1 đóng vai trò catôt
Dòng điện đI từ A2 về A1
Số liệu kĩ thuật
Khi dùng Triac cần quan tâm tới các số liệu kĩ thuật chủ yếu là:
IA1A2 định mức.
UA1A2 định mức.
IGA1 định mức.
UGA1 định mức.
IGA2 định mức.
UGA2 định mức.
2. DIAC
Nguyên lí làm việc
Khi nâng cao độ chênh điện A1 so với A2 thì:
Dòng điện đI từ A1 về A2
Khi nâng cao độ chênh điện A2 so với A1 thì:
Dòng điện đI từ A2 về A1
Số liệu kĩ thuật
Khi dùng Điac cần quan tâm tới các số liệu kĩ thuật chủ yếu là:
IA1A2 định mức.
UA1A2 định mức.
iv. Quang di?n t? (LED): L� linh ki?n di?n t? cú thụng s? thay d?i theo d? chi?u sỏng, du?c dựng trong cỏc m?ch di?n t? di?u khi?n b?ng ỏnh sỏng
v. Vi mạch tổ hợp (ic)
Là mạch vi điện tử tích hợp, được chế tạo bằng công nghệ, cao đặc biệt hết sức tinh vi chính xác. IC là một tổ hợp các linh kiện điện tử như : Điện trở, tụ điện, cuộn cảm, điôt, tranzto, tirixto...vv.
Củng cố kiến thức
Câu 1
Điôt là linh kịện điện tử có.
A. RAK lớn.
B. RAK nhoỷ
Câu 2
Tirixto mở khi nào.
A. UAK dương.
B. UGK dương.
C. Cả UAK và UGK đều dương.
Câu 3: so sánh sự giống và khác nhau về nguyên lí làm việc của triac và tirixto
Dặn dò
- Ve� hoùc kyừ baứi hoùc
- Chuaồn bũ trửụực baứi"Thửùc haứnh: ẹIO�T-TIRIXTO-TRIAC"