Phần

Một

KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ

Chủ đề:
LINH KIỆN BÁN DẪN VÀ IC
Mục tiêu:
- Biết cấu tạo, kí hiệu, phân loại, công dụng của một số
linh kiện bán dẫn và IC
- Biết nguyên lý làm việc của điôt, tranzito, tirixto và
triac
- Đo được điện trở thuận và ngược của các linh kiện để
kiểm tra được chất lượng và các cực linh kiện

I - CHẤT BÁN DẪN

https://www.youtube.com/watch?v=7ukDKVHnac4

I - CHẤT BÁN DẪN LOẠI N

Bán dẫn loại N (Negative)
 Các hạt tải điện chủ yếu là Electron ở vùng dẫn
 Phần tử tải điện thứ yếu là lỗ trống ở vùng hóa trị

I - CHẤT BÁN DẪN LOẠI P

Bán dẫn loại P (Positive)
 Các hạt tải điện chủ yếu là lỗ trống ở vùng hóa trị
 Phần tử tải điện thứ yếu là Electron ở vùng dẫn

I - DIODE BÁN DẪN
1. Công dụng:
 Biến dòng điện xoay chiều thành một chiều
 Ổn định điện áp một chiều

2. Cấu tạo:

 Là linh kiện bán dẫn có một tiếp giáp P - N
 Vỏ bằng nhựa, thủy tinh hoặc kim loại
 Có hai dân dẫn ra là hai điện cực: anôt (A) và
catôt (K)

I - DIODE BÁN DẪN

https://www.youtube.com/watch?v=JNi6WY7WKAI

I - DIODE BÁN DẪN
3. Phân loại:
 Điôt tiếp điểm:
 Chỗ tiếp giáp P-N là một điểm rất nhỏ
 Cho dòng điện nhỏ đi qua
 Dùng để tách sóng hoặc trộn tần

Diode 1N4148

I - DIODE BÁN DẪN
3. Phân loại:
 Điôt tiếp mặt:
 Chỗ tiếp giáp P-N có diện tích lớn
 Cho dòng điện lớn đi qua
 Dùng để chỉnh lưu

Diode 1N5408

I - DIODE BÁN DẪN
3. Phân loại:
 Điôt ổn áp (diode Zener):
 Được chế tạo để làm việc ở vùng đánh thủng của đặc
tuyến Volt-Ampere mà không hỏng.
 Công tác ở chế độ phân cực ngược
 Dùng trong mạch ổn áp

Diode 1N4742A

I - DIODE BÁN DẪN
3. Phân loại:
 Điôt chỉnh lưu:
 Biến đổi dòng điện xoay chiều thành một chiều
 Công tác ở chế độ phân cực thuận
 Dùng trong mạch chỉnh lưu

Diode 1N5408

I - DIODE BÁN DẪN
4. Ký hiệu:

5. Số liệu kĩ thuật:

 I định mức của diode
 Ung lớn nhất cho phép đặt lên 2 điện cực

I - DIODE BÁN DẪN

I - DIODE BÁN DẪN
Đo điện trở thuận, điện trở ngược của linh kiện

Đồng hồ kim

Đồng hồ số

II – TRANSISTORS

II – TRANSISTORS
1. Công dụng:
 Dùng để khuếch đại tín hiệu
 Để tạo sóng, tạo xung

2. Cấu tạo:

 Là linh kiện bán dẫn có hai tiếp giáp P - N
 Vỏ bằng nhựa hoặc kim loại
 Có ba dây dẫn ra là ba điện cực:
Emittor (E), Base (B), Collector (C)

II – TRANSISTORS
2. Cấu tạo:

II – TRANSISTORS
2. Cấu tạo:
 Miền Emittor (E)


Có nồng độ tạp chất lớn nhất



Cực nối với miền này gọi là cực emittor (cực phát)



Có nồng độ tạp chất nhỏ nhất, độ dày cỡ µm



Cực nối với miền này gọi là cực base (cực gốc)



Có nồng độ tạp chất trung bình



Cực nối với miền này gọi là cực Collector (cực góp)

 Miền Base (B)

 Miền Collector (C)

II – TRANSISTORS
3. Kí hiệu:

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:

II – TRANSISTORS

https://www.youtube.com/watch?v=7ukDKVHnac4

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:
 Lớp tiếp giáp emittor JE phân cực thuận:


Hạt đa số (lỗ trống) phun qua JE



Tạo nên dòng emittor (IE) tràn qua vùng base hướng tới
JC.

 Tại miền base :


Một số ít lỗ trống (+) kết hợp với electron (-).



Tạo nên dòng điện cực base (IB)



Cấu tạo mỏng nên gần như các hạt đa số xuất phát từ

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:
 Tại miền collector :


Hạt đa số được điện trường gia tốc (do JC phân cực
ngược), kéo qua miền collector đến cực C.



Tạo nên dòng điện IC

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:
 Mối quan hệ giữa các dòng điện trong transistor
IE = IB + IC

 Hệ số truyền đạt: để đánh giá mức hao hụt dòng
khuếch tán qua miền base
𝐼𝐶
𝛼=
𝐼𝐸

𝛼≤1

II – TRANSISTORS
4. Nguyên lý làm việc:
 Hệ số khuếch đại: để đánh giá tác dụng điều khiển của
dòng IB đối với IC
𝐼𝐶
𝛽=
𝐼𝐵

 Hệ số từ vài chục đến vài trăm, càng lớn, khả năng
khuếch đại của transistor càng lớn.
IE = IB(1+

𝛽
𝛼=
1+ 𝛽

II – TRANSISTORS
5. Số liệu kỹ thuật :

II – TRANSISTORS
5. Số liệu kỹ thuật:
 Dòng điện định mức của transistor: IB, IC
 Điện áp định mức UCE

Single Stage Common Emitter Amplifier Circuit

II – TRANSISTORS
6. Cách mắc transistor :

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH
Bước 3: Đo điện trở thuận, điện trở ngược của linh kiện

Đồng hồ kim

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH
Bước 3: Đo điện trở thuận, điện trở ngược của linh kiện

Đồng hồ số

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH

II - NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH TH

III- TỔNG KẾT ĐÁNH GIÁ KQTH

III – THYRISTOR
1. Công dụng:
 Dùng trong mạch chỉnh lưu có điều khển pha
bằng cách thay đổi thời gian cho xung kích vào
cực cửa G

2. Cấu tạo:

 Là linh kiện bán dẫn có ba tiếp giáp P - N
 Vỏ bằng nhựa hoặc kim loại
 Có ba dây dẫn ra là ba điện cực:
anôt (A), catôt (K) và điều khiển (G)

III – THYRISTOR
2. Cấu tạo:

III– THYRISTOR
2. Cấu tạo:

III – THYRISTOR
3. Nguyên lý làm việc:

Sơ đồ tương đương của thyristor