Presented By: Ngô Thu Hương

KHỞI ĐỘNG

Trong mỗi con người đều có hai mặt cảm xúc và lí trí, đôi
khi, hai mặt này có thể xung đột dữ dội. Hãy kể lại một
trải nghiệm cá nhân khi em kiềm chế cảm xúc và dùng lí
trí để quyết định hành động của mình.

Presented By: Ngô Thu Hương

I

Đọc - Tìm hiểu chung

1. Đọc

Yêu cầu:
• Đọc phân vai, chú ý lời thoại của
các nhân vật
• Sử dụng các chiến lược như theo
dõi, chú ý

2. Tìm hiểu chung
a) Tác giả
• Sinh ra trong một gia đình trung lưu.
Ông là con thứ hai trong số 8 anh chị
em.
• Là nhà viết kịch, nhà thơ lớn của Pháp
• Kịch có tính chất duy lí, thường thể hiện
quan hệ cá nhân cà xã hội thông qua sự đấu
tranh giữa lí trí và dục vọng của con ngươi
• Các vở bi kịch nổi tiếng: Mê-đê, Lơ - Xít,
Coóc-nây (1606- 1684) O-ra-xơ

2. Tìm hiểu chung
b) Tác phẩm
• Thể loại: Bi kịch
• Xuất xứ: Trích vở kịch Lơ- Xít in
trong Bi kịch cổ điển Pháp, Hoàng
Hữu Đản dịch, NXB Văn hóa, Hà
Nội, 1978, tr204-209
• Phương thức biểu đạt: Tự sự

2. Tìm hiểu chung
b) Tác phẩm

• Thời điểm sáng tác: Năm 1636
• Dung lượng: 5 hồi
• Nguồn gốc: Dựa trên một vở kịch về
biến cố lịch sử có thật ở Tây Ban Nha
ở thế kỉ XI
• Đề tài : Người anh hùng Tây Ban Nha, tập
trung thể hiện cuộc đấu tranh nội tâm của
nhân vật giữa một bên là danh dự, bổn phận
với dòng họ và một bên là tình yêu nam nữ

TÓM TẮT VỞ KỊCH “LƠ - XÍT”
Đông Rô-đri-gơ
yêu Si-men

Hai ông bố cãi
nhau, bố Rôđri-gơ bị bố Simen tát

bố Rô-đri-gơ
thách đấu với
bố Si-men

Rô-đri-gơ đến
gặp Si-men sau
khi giết chết
cha của nàng

Rô- đri-gơ đấu
kiếm với Đông
Xăng-sơ

Rô-đri-gơ chiến
thắng giặc Mô

Nhà vua cử Rôđri-gơ ra trận

Si - men đòi trả
thù

Nhà vua tuyên bố Si-men có thể chấp duyên với Rô-Đri-gơ

2. Tìm hiểu chung
b) Tác phẩm
• Vị trí: Thuộc Hồi III lớp
IV
• Sự kiện chính: Rô-đrigơ đến gặp Si-men sau
khi giết cha nàng bằng
cuộc đấu kiếm

II

Khám phá văn bản

1
Cốt truyện
kịch

Vở kịch “Lơ Xít”

Không tuân thủ theo lối “sân
khấu trắng” (các nhân vật
chính bị chết, hoặc hóa điên,
bỏ đi biệt xứ, ...), mà kết thúc
bằng sự hòa hợp của hai
nhân vật chính

Cốt truyện phức tạp,
nhiều tình tiết, nhiều
bước ngoặt

Đoạn trích “Lơ Xít”
• Bối cảnh: Tại nhà Si-men
• Các nhân vật: Đông Rô-đrigơ, Si-men, En-vi-a
• Sự việc: Rô-đri-gơ tới gặp Simen sau khi giết cha nàng và
xin được chết dưới tay nàng

Chứng tỏ sự chính trực của Rô-đri-gơ

Rô-đri-gơ đến
gặp Si-men sau
khi đã giết cha
của nàng

Bày tỏ những giằng xé nội tâm của mình, khẳng
định tình yêu dành cho Si-men
Thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của
Si-men cũng như đứng về phía nàng để thôi thúc
nàng hành động trả thù cho cha

Đoạn trích “Lơ Xít”
Là cao trào và đỉnh điểm của vở kịch.
Là dịp để Rô-đri-gơ và Si-men bày tỏ
cả tình yêu và lý trí mạnh mẽ cũng
như sự đau đớn, dằn vặt của những
con người mẫu mực thời cổ điển thế kỉ
XVII

Thể hiện xung đột chính của vở kịch,
đó là xung đột giữa danh dự, nghĩa vụ
và tình cảm cá nhân

2
NHÂN VẬT
kịch

a
Tình cảnh

Đều rơi vào tình cảnh ngang trái
Rô-đri-gơ

Đứng trước sự lựa
chọn hoặc chấp
nhận đấu kiếm với
cha của người yêu
hoặc không

Si-men

Đứng trước sự lựa
chọn trả thù cho
cha, đồng nghĩa với
việc phải giêt người
yêu hoặc không

b
Giằng xé nội
tâm

Rô-đri-gơ

Đứng trước bi kịch của sự lựa chọn: Nghe theo tiếng
gọi tình yêu hay phục tùng lý trí

Si-men
• Ban đầu vô cùng kinh ngạc, không tin
là Rô-đri-gơ lại đến gặp mình
• Sau đó là nỗi đau đớn cực độ mà nàng
phải chịu đựng, nó khiến nàng không
muốn sống
• Sau khi nghe Rô-đri-gơ giải bày, nàng
vừa đau đớn, vừa dứt khoát quyết định
sẽ giết Rô- đri-gơ để trả thù cho cha

Si-men: Giằng xé giữa tình yêu và bổn phận
• Không trách cứ Rô-đri-gơ vì nàng hiểu hành động
của chàng là để bảo vệ danh dự để xứng với tình
yêu của nàng
Nếu phụ thân em chết vì điều bất hạnh khác.
Em đã thấy nơi chàng niềm an ủi lòng duy nhất
Và giữa đau thương đôi cảm giác êm đềm
Được ngón tay chàng lau nước mắt cho em.

• Song, Si-men cũng nhận thức và lựa chọn dứt khoát:
Giết cha em, chàng chứng tỏ cùng em xứng đáng,
Để xứng chàng, em cũng phải đòi chàng thế mạng.

c
Lựa chọn hành
động

Rô-đri-gơ

Quyết định
đấu kiếm
và đã giết chết
cha của
Si-men.

Si-men

Quyết định đòi
mạng Rô-dri-gơ.

Sự song trùng ở hai nhân vật thể hiện quan niệm của tác giả cũng
như quan niệm của thời đại ông: tôn sùng lí trí, đề cao nghĩa vụ,
bổn phận, để lí trí chiến thắng cảm xúc. Lí trí soi sáng mọi hành
động của hai nhân vật.

d
Phẩm chất
nhân vật

Nêu nhận xét của em về
phẩm chất của nhân vật
Rô-đri-gơ và Si-men được
thể hiện trong đoạn trích.

Rô-đri-gơ
• Tính cách anh hùng, hào hiệp.
• Thẳng thắn, quả cảm, tình cảm
và ý chí đều mãnh liệt, vừa trọng
tình cảm vừa trọng nghĩa vụ,
trong đau thương vẫn rất hào
hùng.
Con người xuất chúng, đẹp đẽ, mẫu
mực – con người lí tưởng của thời đại.

Si-men
• Nàng rất yêu Rô-đri-gơ, sẵn sàng chết
theo chàng, nhưng cũng rất phân minh
khi giải quyết mối quan hệ cá nhân và
gia đình, gác tình riêng để làm tròn bổn
phận với gia đình
• Rất hiểu Rô-đri-gơ và nàng cũng theo
cách của người yêu, bảo vệ danh dự của
mình.
Con người cao quý, trọng danh dự.

Rô-đri-gơ

Si-men

Đều là những con người
đề cao nghĩa vụ thiêng
liêng với gia đình và Tổ
Quốc
Những con người cao
thượng, có ý chí mãnh liệt,
có tình cảm nồng cháy

3
Xung đột kịch

Phân tích sự giằng xé nội tâm
của hai nhân vật Rô-đri-gơ và
Si-men. Từ đó, hãy chỉ ra xung
đột chính của vở kịch được thể
hiện trong đoạn trích.

Xung đột xuyên suốt tác phẩm
Dục vọng >< Danh dự

Tình yêu >< Bổn phận

Thù riêng >< Nghĩa vụ với Tổ Quốc
Các nhân vật vẫn nhất quán trong tính cách đề cao bổn phận
Hòa giải xung đột

Vở kịch kết thúc có hậu

4
Lời thoại kịch

✓ Lơ Xít được viết bằng thơ, bản dịch cố gắng
diễn tả bằng hình thức thơ → lời thoại có nhịp
điệu.
✓ Ngôn từ trang nghiêm, phù hợp để diễn tả những
điều hệ trọng, thiêng liêng, nên cũng thiếu tính
khẩu ngữ (khác với hài kịch).
✓ Lời thoại của các nhân vật đều toát lên sự trang trọng,
thống thiết, phù hợp với tính cách và tâm lí nhân vật. Lời
thoại mang tính triết lí, thể hiện tinh thần duy lí.
✓ Lời thoại có sự đối nghịch, tạo kịch tính.

III
LUYỆN TẬP

NỘI DUNG
• Đoạn trích thể hiện xung đột nội tâm
của hai nhân vật Rô-đri-gơ và Si-men
khi họ đấu tranh giữa tình cảm và lí trí.
• Thể hiện quan niệm về con người của
tác giả và thời đại ông: đề cao bổn phận,
nghĩa vụ; tôn sùng lí trí, danh dự.

NGHỆ THUẬT
Xây dựng tình huống kịch với xung
đột gay gắt giữa dục vọng và danh
dự, giữa tình yêu và bổn phận.

Lời thoại giàu nhịp điệu, ngôn
ngữ trang nghiêm.