Bài 1: Thần thoại và Sử thi
Văn bản:

CHIẾN THẮNG MTAO- MXÂY
(Trích Đăm Săn, Sử thi Ê-đê)

 Những
 Nêu

hình ảnh trên khiến em nghĩ đến vùng đất nào trên đất nước ta?

những hiểu biết của em về những đặc sắc văn hoá của mảnh đất đó?

CẤU TRÚC BÀI HỌC
I. Tìm hiểu chung
1. Thể loại sử thi
2. Tác phẩm sử thi “Đăm Săn”
3. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”
II. Đọc hiểu văn bản
1. Cuộc giao đấu giữa hai tù trưởng: Đăm Săn và Mtao Mxây
2. Vẻ đẹp Đăm Săn trong màn thuyết phục dân làng
3. Cảnh ăn mừng chiến thắng
III. Tổng kết
1. Nội dung
2. Nghệ thuật
IV. Luyện tập
V. Vận dụng

I. Tìm hiểu chung

1. Thể loại sử thi

Khái niệm

+ Là tác phẩm tự sự dân
gian quy mô lớn
+ Ngôn ngữ có vần, nhịp
+ Hình tượng nghệ thuật
hoành tráng, hào hùng
+ Kể về một hoặc nhiều
biến cố lớn diễn ra trong
đời sống cộng đồng của
dân cư cổ đại.

Phân loại

Sử thi
thần thoại

Sử thi
anh
hùng

2. Sử thi Đăm Săn

3. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao-Mxây”

Phần 1: Từ đầu … Nói rồi Đăm Săn
giết chết Mtao Mxây (đoạn 1 – SGK):
Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao
Mxây.

Bố cục
đoạn
trích

Phần 2: Tiếp ... Họ đến bãi ngoài rồi
vào làng (đoạn 2 – SGK): Màn thuyết
phục tôi tớ, dân làng MM đi theo.
Phần 3: Còn lại: Lễ ăn mừng chiến
thắng của Đăm Săn cùng cộng đồng
dân làng.

II. Đọc - hiểu văn bản
1. Cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây.
Hoàn thiện PHT 1: Phân tích diễn biến cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao- Mxây



Nhận xét vẻ đẹp của người anh hùng Đăm Săn qua cuộc giao đấu với tù trưởng Mtao Mxây.

Thảo luận cặp đôi. Thời gian 5 phút

Cảnh/
hiệp
đấu

Đăm Săn

Mtao Mxây

Cảnh
khiêu
chiến

 

 

Hiệp 1  

 

Hiệp 2  

 

 
Hiệp 3  
 Hiệp 4  

 

5:00

Cảnh khiêu chiến
Đăm Săn

Mtao Mxây

- Đến tận chân cầu thang khiêu
chiến. (chủ động)
- Dùng lời nói khích dụ Mtao
Mxây ra khỏi nhà để đấu tay
đôi với mình
- Hứa không đánh lén
→ Chủ động, tự tin

- Đứng ở trên nhà của.
- Không dám xuống, sợ Đăm Săn
đánh lén nhưng vẫn trêu tức Đăm
Săn.
- Chấp nhận lời khiêu chiến nhưng
đi xuống “tần ngần, do dự”.
→ Bị động và sợ hãi

Hiệp
Đăm Săn
Mtao Mxây
1 Đứng xem Mtao Mxây Múa khiên trước:
múa, không nhúc nhích lạch xạch như quả
-> bình thản, bản lĩnh, mướp khô -> bộc
có phần coi thường lộc rõ sự kém cỏi.
Mtao Mxây.

Hiệp

2

Đăm Săn

Mtao Mxây

- Một lần xốc tới – vượt - Bước cao bước
đồi tranh…. Chạy vun thấp chạy hết bãi
vút qua phía đông, vun tây sang bãi đông.
vút qua phía tây….
- Đuối sức, cầu cứu
- Đăm Săn đã lấy được Hơ Nhị cho miếng
miếng trầu, sức mạnh trầu
tăng lên gấp bội

Hiệp

3

Đăm Săn
Mtao Mxây
- Múa khiên: múa trên - Mtao Mxây chỉ
cao, gió như bão; múa biết lẩn trốn, phòng
dưới thấp, gió như lốc. thủ bằng lớp sắt của
- Dùng cây giáo đâm vào mình.
Mtao Mxây nhưng đâm
mãi không thủng.

Hiệp

4

Đăm Săn
Mtao Mxây
- Được thần linh giúp đỡ, - Mtao Mxây bị đánh
Đăm Săn đuổi theo và giết bại.
chết kẻ thù.

- Đăm Săn là người bản lĩnh, tài năng, có sức mạnh phi
thường, đại diện cho sức mạnh cộng đồng >< MtaoMxây là người hèn nhát, kém cỏi.
 Đăm Săn là niềm tự hào của dân tộc, là nhân vật anh
hùng lý tưởng của người Ê-đê.

ĐĂM SĂN

2. Hình tượng Đăm Săn trong việc thu phục dân làng, tôi
tớ của Mtao Mxây

Hoàn

thành phiếu học tập 2
+ Vòng 1: Hoạt động cá nhân (3 phút)
+ Vòng 2: Trao đổi, thảo luận và thống nhất
sản phẩm với bạn (2 phút)

ĐĂM SĂN
- 3 nhịp hỏi – đáp: Kêu gọi mọi
người theo mình cùng xây
dựng thị tộc hùng mạnh.
Các ngươi có đi với ta không?
Þ Để dân làng tự quyết định số
phận của mình
Þ Khoan dung, đức nhân hậu và
tạo uy tín lớn.

Ý nghĩa

DÂN LÀNG
- 3 lần nhất loạt hưởng ứng:
Không đi sao được!

Sự thống nhất cao độ giữa quyền
lợi, khát vọng của cá nhân anh
hùng sử thi với quyền lợi và khát
vọng của cộng đồng.
Lòng yêu mến, sự tuân phục của
cộng đồng đối với cá nhân anh
hùng

Cảnh Đăm Săn kêu gọi được tôi tớ, tạo nên sức mạnh cộng
đồng

3. Hình tượng Đăm Săn trong lễ ăn mừng chiến thắng

1. Miêu tả lại quang cảnh lễ ăn mừng chiến thắng của
ĐS? Hình tượng ĐS hiện lên trong lễ ăn mừng chiến
thắng qua những chi tiết nào?
2. Qua cảnh ăn mừng chiến thắng, tác giả dân gian
muốn gửi đến người đọc thông điệp gì?

a. Quang cảnh:
- Vật

chất: giàu có (nhiều chiêng, nhiều tôi tớ,….)

- Tiệc tùng: linh đình
- Âm thanh: tiếng chiêng, tiếng cồng rộn rã, vui nhộn.
=> Cuộc sống thịnh vượng, giàu có, sung túc, hùng mạnh.

b. Hình ảnh Đăm Săn
-Trang phục:
Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo
nụ, đủ giáo gươm.
-Ngoại hình:
Chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái
nong hoa. Đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre… Bắp chân
chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng ống bễ.
-Hành động:
Uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán.
- Khí chất:
Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi bước…

Người anh hùng Đăm Săn của người Ê-Đê
vừa mang vẻ đẹp ngoại hình, vừa tài năng,
không chỉ được thần linh yêu mến mà còn được
nhân dân ủng hộ và tin yêu.

III. Tổng kết

NỘI DUNG
- Ca ngợi người anh hùng
tài năng, phẩm chất cao
đẹp: trọng danh dự, gắn bó
với hạnh phúc gia đình,
thiết tha với sự phồn vinh
của thị tộc.
- Niềm tự hào và khát vọng
cao đẹp của người xưa gửi
gắm qua người anh hung
bộ tộc.

NGHỆ THUẬT
-Biện pháp khoa trương cường điệu
- Sử dụng ngôn ngữ: Ngôn ngữ đối
thoại linh hoạt, giàu kịch tính, ngôn
ngữ người kể chuyện hấp dẫn, sinh
động.
- Hình ảnh ví von so sánh, giàu
nhạc điệu, gắn với lời ăn tiếng nói
của người Tây Nguyên.
- Kết cấu đối xứng.
- Giọng văn trang trọng, hào hùng.

IV. Luyện tập
1.

2.

Viết đoạn văn khoảng 8 – 10 dòng miêu tả
lại trận chiến đấu giữa Đăm Săn và Mtao
Mxây bằng lời văn của em.
Trong đoạn trích có nhắc đến việc Đăm Săn
gặp ông Trời và được ông Trời bày cho cách
thắng Mtao Mxây. Theo anh/chị, vai trò của
thần linh và vai trò của con người như thế
nào trong chiến thắng của Đăm Săn?

V. VẬN DỤNG
B1: Think (Nghĩ): HS suy nghĩ độc
lập về vấn đề được nêu ra; tự hình
thành nên ý tưởng của mình.
B2: Pair (Bắt cặp): HS được ghép
cặp với nhau để thảo luận về những
ý tưởng vừa có. GV có thể yêu cầu
HS thảo luận theo cặp cùng bàn.
B3: Share (Chia sẻ): HS chia sẻ ý
tưởng vừa thảo luận với nhóm lớn
hơn hoặc chia sẻ trước lớp.

Muốn trở thành một nhà lãnh đạo trong
tương lai, em cần học hỏi từ  người anh
hùng Đăm Săn những phẩm chất nào? 

Nêu vai trò của các sáng tác sử thi Tây Nguyên trong
bối cảnh hiện nay. Theo em, cần làm gì để những giá
trị tinh thần ấy được giới trẻ đón nhận, để văn hóa
Tây Nguyên nói chung và giá trị văn học dân gian
không bị mai một?

THANK
YOU