Bài văn tả phong cảnh là gì?
Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu cách viết bài văn tả phong cảnh qua
bài khởi động "Bốn mùa ánh nước" – Tiếng Việt lớp 5, sách Kết nối tri
thức, Tuần 5.

Khởi động:
Em hãy kể tên bốn mùa trong năm và đặc điểm của mỗi mùa
Cảnh vật thiên nhiên thay đổi như thế nào theo từng mùa?
Em thích mùa nào nhất? Vì sao em yêu thích mùa đó?

Bốn mùa ánh nước gợi lên vẻ đẹp thiên nhiên thay đổi theo từng mùa trong năm.

Các bước viết bài văn tả
phong cảnh
1.Quan sát
Quan sát phong cảnh

Quan sát cảnh vật theo trình tự:
bao quát rồi đến từng bộ phận,
chú ý màu sắc, âm thanh, hình
dáng.

1.Lập dàn ý
Lập dàn ý chi tiết

Lập dàn ý với mở bài, thân bài,
kết bài. Ghi lại những chi tiết nổi
bật.

1.Viết bài
Viết và chỉnh sửa
bài văn

Viết bài văn dựa trên dàn ý, dùng
từ ngữ gợi tả, rồi đọc lại và chỉnh
sửa.

Cấu trúc bài văn tả phong
cảnh
1.Mở bài

1.Thân bài

Giới thiệu cảnh

Tả bao quát và chi tiết

Giới thiệu cảnh được
tả (cảnh ở đâu, vào lúc
nào) và ấn tượng
chung về cảnh đó.

Tả bao quát toàn
cảnh, rồi tả từng phần
chi tiết theo trình tự
hợp lý.

1.Kết bài

Nêu cảm xúc,
ấn tượng

Nêu cảm nghĩ của
người viết về cảnh vật
được miêu tả.

Tả màu
sắc
và âm
thanh
phong
cảnh

Ví dụ: Mặt hồ phẳng lặng như gương, ánh nắng
chiều tà nhuộm vàng cả một vùng trời nước.
Khi tả phong cảnh, em cần chú ý điều gì?
Tả màu sắc: "Mặt nước xanh biếc, in bóng những
đám mây trắng bồng bềnh trôi."
Tả âm thanh: "Tiếng sóng vỗ rì rào, tiếng chim
hót líu lo trong vòm lá xanh."
Tả ánh sáng và đường nét: "Ánh bình minh chiếu
rọi, tô vàng những gợn sóng lăn tăn trên mặt
hồ."
Tả sự thay đổi theo thời gian:
Buổi sáng, mặt hồ còn mờ ảo trong sương. Đến
trưa, nước long lanh dưới nắng. Chiều về, mặt
hồ nhuộm màu đỏ hồng của ráng hoàng hôn.
Dùng từ ngữ gợi tả màu sắc, âm thanh, ánh sáng giúp bài văn sinh
động
và hấp dẫn hơn. Đây là kĩ năng quan trọng khi viết văn tả phong
cảnh.

Cách viết bài văn tả phong
cảnh
1.Chọn cảnh và thời
điểm muốn tả (ví
dụ: cảnh sông nước,
ruộng đồng qua bốn
mùa).

1.Quan sát kỹ và ghi lại các
chi tiết nổi bật: màu sắc,
âm thanh, hình ảnh đặc
trưng của từng mùa.

1.Sắp xếp ý theo trình tự,
viết thành bài văn hoàn
chỉnh với mở bài, thân
bài, kết bài.

Dàn ý bài văn tả phong
cảnh
Mở bài & Thân bài
Mở bài: Giới thiệu cảnh bốn mùa
ánh nước.
Thân bài:
• Tả bao quát: màu sắc, không
gian.
• Tả chi tiết theo mùa: mùa
xuân, hè, thu, đông.

Thân bài & Kết bài
Thân bài (tiếp):
• Hình ảnh mặt nước, ánh sáng,
cây cối.
• Cảm xúc của người quan sát.
• Kết bài: Nêu cảm nghĩ, tình yêu
thiên nhiên.

Các đoạn văn sau đây được trích từ bài "Bốn mùa ánh
nước" - ví dụ miêu tả phong cảnh, Tiếng Việt Lớp 5 (sách
KNTT, Tuần 5).

Mặt hồ phẳng lặng như một tấm
gương khổng lồ, phản chiếu bầu trời
xanh ngắt và những đám mây trắng
bồng bềnh. Mùa xuân, hoa đào hồng
rực rỡ soi bóng xuống mặt nước. Mùa
hè, ánh nắng vàng óng lấp lánh trên
từng gợn sóng nhỏ. Mùa thu, lá vàng
rơi nhẹ, chao liệng trước khi chạm
vào mặt hồ. Mùa đông, làn nước
trong vắt như pha lê, yên tĩnh và
thanh bình.

Làm thế nào để viết bài văn tả phong
cảnh hay?
Dùng từ ngữ gợi hình, gợi cảm để miêu tả phong cảnh sinh động. Ví dụ: "dòng sông uốn lượn", "ánh
nắng vàng rực rỡ", "làn gió mát dịu".
Lựa chọn chi tiết tiêu biểu, nổi bật nhất của cảnh vật. Không cần tả tất cả mọi thứ, chỉ chọn những
hình ảnh đặc trưng, ấn tượng nhất để bài văn tập trung và sâu sắc.
Thể hiện cảm xúc chân thật của người viết khi quan sát phong cảnh. Cảm xúc yêu mến, ngưỡng mộ
thiên nhiên sẽ làm cho bài văn trở nên sinh động và có hồn hơn.

Đây là ví dụ về cách dùng từ ngữ gợi hình, gợi cảm trong bài
văn tả phong cảnh. Chú ý cách tác giả kết hợp hình ảnh và
cảm xúc để tạo nên bức tranh thiên nhiên sống động.

"Mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ,
phản chiếu bầu trời xanh và những đám mây trắng
bồng bềnh trôi." — Bài văn mẫu tả cảnh hồ nước,
Tiếng Việt lớp 5.

Hoàn thành bài văn tả một phong cảnh em yêu thích và
chia sẻ với cả lớp!
*Hãy dùng những từ ngữ sinh động để miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên qua bốn
mùa nhé!