- Biên độ dao động của nguồn âm là khoảng cách từ vị trí
ban đầu( cân bằng ) đến vị trí xa nhất của thước

biên độ dao động
h là:……..…………………

Lá thép



h

Vị trí cân bằng
https://www.youtube.com/watch?v=tmdqHdcgZfA

- Ta không thể nhìn thấy sóng âm, nhưng ta có thể dùng thiết bị
điện tử để ghi lại các đặc điểm của sóng âm

https://www.youtube.com/watch?v=tmdqHdcgZfA

Trên màn hình dao
động kí, biên độ dao
động của sóng âm
được biểu diễn bằng
khoảng cách từ
đường xy đến điểm
cao nhất của đường
biểu diễn trên màn
hình.

? Hãy so sánh biên độ của sóng âm trong hình 13.2b và 13.2c từ đó rút ra mối quan hệ
giữa biên độ của sóng âm và biên độ dao động của nguồn âm.

? Hãy so sánh biên độ của sóng âm trong hình 13.2b và
13.2c từ đó rút ra mối quan hệ giữa biên độ của sóng
âm và biên độ dao động của nguồn âm.
TL: Biên độ của sóng âm trong hình 13.2 b lớn hơn
biên độ của sóng âm trong hình 13.2 c.
Mối mối quan hệ giữa biên độ của sóng âm và biên độ
dao động của nguồn âm: Biên độ dao động càng lớn thì
biên độ dao động của nguồn âm càng lớn và ngược lại.

?1. So sánh độ to của
âm nghe được trong
thí nghiệm vẽ ở hình
13.2 b và 13.2 c
Độ to của âm nghe
được trong hình 13.2 b
to hơn hình 13.2 c

?2. Từ câu trả lời trên, rút ra mối quan hệ giữa
biên độ của sóng âm với độ to của âm
TL: Biên độ dao động càng lớn, âm càng to
Biên độ dao động càng nhỏ, âm càng bé

?3. Khi gãy đàn hoặc đánh trống , muốn âm
phát ra to hơn người ta làm thế nào? Tại sao?
TL: Khi gãy đàn hoặc đánh trống , muốn âm
phát ra to hơn người ta sẽ gảy mạnh vào dây
đàn hoặc đánh trống mạnh vào giữa mặt
trống, làm như vậy để tăng biên độ dao động.

Biên độ dao động của nguồn âm
càng lớn thì biên độ dao động
của sóng âm càng lớn và âm phát
ra càng to.

CỦNG CỐ
Chọn câu nói đúng
Âm do một vật phát ra càng nhỏ khi :
A. Vật dao động càng chậm . .
B. Biên độ dao động càng nhỏ.
C. Tần số dao động càng nhỏ
D. Vật dao động càng nhỏ

Tiếc quá ! Em chọn sai rồi ! Cố gắng lần sau !

Hoan
hô
!
Đúng
rồi
!
Tiếc quá ! Em chọn sai rồi ! Cố gắng lần sau !

Đơn vị độ to của âm là :
A. Đê xi mét (dm).
B. Đê xi gam (dg)
C. Đê xi ben (dB).
D. Tất cả đều sai
Tiếc quá ! hô
Em chọn
sai rồi ! Cố
gắng!lần sau !
Hoan
! Đúng
rồi

Muốn có tiếng trống vừa to vừa cao thì cần có yêu cầu nào ?
A. Trống phải có kích thước lớn.
B. Mặt trống phải được kéo căng.
C. Phải gõ mạnh vào mặt trống.
D. Cả 3 yếu tố trên.
Tiếc quá ! hô
Em chọn
sai rồi ! Cố
gắng!lần sau !
Hoan
! Đúng
rồi

Câu 4: Chọn phương án điền từ thích hợp:
Vật dao động lệch khỏi vị trí cân bằng càng nhiều, biên độ
dao động càng …(1)…, âm phát ra càng …(2)…
A. (1) bé, (2) to.
B. (1) lớn, (2) to.
C. (1) bé, (2) nhỏ.
D. (1) lớn, (2) cao.

Bạn Thanh thích chơi đàn ghi ta, bạn Thanh muốn thay
đổi độ to của nốt nhạc bằng cách nào? Em hãy nghĩ cách
giúp bạn Thanh.

Bạn Thanh muốn thay
đổi độ to của nốt nhạc bằng
cách gảy mạnh dây đàn.

Đàn Ghita

https://www.youtube.com/watch?v=tmdqHdcgZfA

 

- Số dao động vật thực hiện được trong một giây gọi là
tần số.
- Đơn vị của tần số là Héc, kí hiệu Hz.

N
f 
t

Tần số dao động =
Lưu ý: thời gian dao động tính bằng giây (s)
 

VD: Trong một giây vật thực hiện được 30 dao động
thì tần số dao động của vật là 30 Hz
Tóm tắt

tần số dao động của vật là

t = 1 (s)

N 30
f   30( Hz )
t
1

N = 30 ( dao động)
f=?

1. Nếu một dây đàn ghita dao động 880 lần mỗi
giây thì tần số của nó là bao nhiêu?
2. Nếu một mặt trống dao động với tần số 100Hz thì
nó thực hiện được bao nhiêu dao động trong
1min?
3. Nếu một con ong mật khi bay đập cánh lên,
xuống 3 300 lần trong 10s thì tần số dao động
của cánh nó là bao nhiêu?

1.Nếu một dây đàn ghita dao động 880 lần mỗi giây
thì tần số của nó là bao nhiêu?
Tóm tắt
N = 880 ( dao động)
t = 1 (s)
f=?

Tần số do đàn ghita
phát ra là

N 800
f  
800( Hz )
t
1

2. Nếu một mặt trống dao động với tần số 100Hz thì nó
thực hiện được bao nhiêu dao động trong 1 min?
Tóm tắt
Số dao động hiện được trong 1 min
f = 100 ( Hz)
t = 1 (min) = 60(s) N = f.t = 100.60 = 6000 (dđ)
N=?

3.Nếu một con ong mật khi bay đập cánh lên, xuống 3 300 lần
trong 10s thì tần số dao động của cánh nó là bao nhiêu?

Tóm tắt
N = 3300 ( dđ)
t = 10 (s)
f=?

Tần số dao động của cánh nó là

N 3300
f  
330( Hz )
t
10

Tần số mà tai ta
có thể nghe
được từ 20Hz
đến 20 000Hz
dB hay đề - xi ben là đơn vị
được sử dụng để
đo cường độ âm
thanh, hiển thị
độ mạnh hay
yếu của âm

- Tần số của một số nốt nhạc:
+ Nốt Si: 494 Hz + Nốt Đô: 523 Hz + Nốt La: 880 Hz
+ Nốt Rê: 587 Hz
+ Nốt Mi: 629 Hz
+ Nốt Fa: 698 Hz
+ Nốt Sol: 784 Hz

Khi nghe âm, ta
thấy có âm
bổng (cao), âm
trầm(thấp).
Vậy sự cao,
thấp của âm
nghe được có
liên hệ như thế
nào với tần số
của sóng âm?

1. Hãy so sánh tần số của sóng âm trong hình 13.4a và 13.4b từ đó
rút ra mối quan hệ giữa tần số sóng âm và tần số dao động của
nguồn âm
2. So sánh độ cao (bổng, trầm ) của âm nghe được trong thí
nghiệm hình 13.4a và 13.4b
3. Từ câu trả lời trên, rút ra mối quan hệ giữa tần số của sóng âm
với độ cao của âm

2. Độ cao
của âm
https://
www.youtube.com/
watch?
v=tmdqHdcgZfA

1. Hãy so sánh tần số của sóng âm trong hình 13.4a và 13.4b từ đó rút ra mối quan hệ
giữa tần số sóng âm và tần số dao động của nguồn âm

Tần số 13.4a nhỏ hơn 13.4b
 Tần số sóng âm của âm thoa càng lớn thì tần số dao động càng lớn.

2. So sánh độ cao (bổng, trầm ) của âm nghe được trong thí nghiệm hình 13.4a và
13.4b

Tần số 13.4a nhỏ -> âm thấp (trầm)
Tần số 13.4b lớn -> âm cao (bổng)
3. Từ câu trả lời trên, rút ra mối quan hệ giữa tần số của sóng âm với độ cao của âm

Tần số sóng âm càng lớn thì nghe thấy âm càng cao (bổng) và ngược lại.

Kết luận:
- Tần số dao động âm càng lớn thì âm phát ra càng
cao (bổng)
- Tần số dao động âm càng nhỏ thì âm phát ra càng
thấp (trầm)

1. Một con muỗi khi bay vỗ cánh 3000 lần trong 5 giây và một con
ong khi bay vỗ cánh 4950 lần trong 15 giây.
a) Tính tần số dao động của cánh muỗi và cánh ong khi bay. Con nào
vỗ cánh nhanh hơn?
4950 lần
trong 15
giây

Tần số dao động của cánh muỗi bay là 600Hz ;
cánh ong là 330 Hz
 Muỗi vỗ cánh nhanh hơn ong.
b) Âm phát ra khi vỗ cánh của con muỗi hay con ong cao hơn?

Âm thanh phát ra khi vỗ cánh
của muỗi cao hơn ong.

3000 lần
trong 5
giây

2. Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho dây
đàn ghita càng nhiều, càng ít thì âm
phát ra sẽ cao, thấp như thế nào?
Tần số lớn, nhỏ ra sao?
.

- Khi vặn cho dây đàn ghita căng nhiều
thì âm phát ra nghe cao hơn  tần số
lớn hơn
- Khi vặn cho dây đàn ghita căng ít thì
âm phát ra nghe thấp hơn  tần số
nhỏ hơn

3. Tìm ví dụ về ầm trầm (thấp), âm bổng (cao).
- Âm trầm: giọng nam
- Âm bổng: giọng nữ

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT ?
 Thông thường, tai người có thể nghe được âm có tần số trong
khoảng từ 20Hz đến 20.000Hz.
 Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là hạ âm.
 Những âm có tần số lớn hơn 20.000Hz gọi là siêu âm.
 Chó và một số động vật khác có thể nghe được âm có tần số
thấp hơn 20Hz hoặc cao hơn 20.000 Hz.
https://www.youtube.com/watch?v=7KaDkX0n2LM

Câu 1. Trong các đơn vị sau đây đơn vị nào là đơn vị
tần số dao động?
A. m/s.

C. mm.

B. Hz.

D. kg

Câu 2. Biên độ dao động của âm thay đổi thì đại lượng nào
sau đây thay đổi?
A. Vận tốc truyền
âm.

C. Độ to của âm.

B. Tần số dao động
của âm.

D. Độ cao của âm.

Câu 3. Tần số vỗ cánh của một số loại côn trùng khi bay
như sau: ruồi khoảng 350 Hz, ong khoảng 440Hz, muỗi
khoảng 600 Hz. Âm do côn trùng nào phát ra có cao nhất?
A. Ruồi..

C. Muỗi.

B. Ong.

D. Chưa so sánh được.

Câu 4. Câu phát biểu nào sau đây là sai?
A. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng to.
B. Tần số là số dao động trong một giây.
C. Tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.
D. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng cao.

th

Câu 5. Biên độ dao động là gì ?
A. Là số dao động trong một giây.
B. Là độ lệch của vật trong một giây.
C. Là khoảng cách lớn nhất giữa hai vị trí mà vật dao động thực
hiện được.
D. Là độ lệch lớn nhất so với vị trí cân bằng khi vật dao động.

Câu 6. Biên độ dao động của âm càng lớn khi
A. vật dao động với tần số càng lớn.
B. vật dao động càng nhanh.
C. vật dao động càng chậm.
D. vật dao động càng mạnh.

th

Câu 7. Trên cùng một quãng tám, trong các âm Fa, Sol, Mi,
La, tần số dao động của âm nào là lớn nhất?

A.Fa.

C. Mi.

B. Sol.

D. La

Câu 8. Một vật dao động càng nhanh thì âm phát ra
như thế nào?
A. Càng trầm.

B. Càng bổng.

C. Càng vang.

D. Truyền đi càng xa.

Câu 9. Một vật thực hiện dao động với tần số 20Hz.
Trong 2 phút vật thực hiện được
A. 2000 dao động

C. 2400 dao động.

B. 20 dao động.

D. 40 dao động.

Câu 10. Vật nào sau đây phát ra âm nghe trầm nhất?
A. Vật dao động 160 lần trong 0,5 giây.
B. Vật dao động 6000 lần trong 1 phút.
C. Vật dao động 200 lần trong 1 giây.
D. Vật dao động 6 lần trong 0,02 giây.

Câu 11. Vật nào sau đây dao động phát ra âm cao nhất ?
A. Trong một giây, dây đàn thực hiện được 200 dao động.
B. Trong một phút, con lắc thực hiện được 3000 dao động.
C. Trong 5 giây, mặt trống thực hiện được 500 dao động.
D. Trong 20 giây, dây chun thực hiện được 1200 dao động.

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
T

1
2
3
4
5
6

Ầ

T
M

N

S

Ố

D

A

O

Đ

D

A
A
Â
T
I

Đ
Ạ
H
Đ
R
U

Ộ
Â
Q
À
Ố
Â

N
M
U
N
N
M

G

H
D
Ặ
S

O
H
N
Y
T
Ê

Ả
G

3.
Khi
người
nói,
dây
....
dao
động
phát
ragì?
âm.
4.Trong
5.6.
Bộ
2.
1.Âm
Âm
Mọi
phận
đàn
có
có
vật
tính,bộ
tần
nào
tần
phát
số
của
sốphận
cao
ra
nhỏ
trống
âm
hơn
nào
hơn
đều
dao
20
dao
20
.....
000
động
Hz
động
Hz
gọi
phát
phát
gọi
là gì?
là
ra
âm?
âm?

Ộ

N

N

G

Câu 12. Hãy giải thích tại sao khi ta nói to
và nói nhiều sẽ dễ bị khản tiếng, đau họng?
◎ Đáp án: Khi ta nói to, dây thanh quản
dao động mạnh. Nếu nói to và nói
nhiều, dây thanh quản sẽ dao động
mạnh và lâu, dẫn đến tổn thương khiến
ta cảm thấy đau họng, tiếng bị khàn.
45

Câu 13. Giọng nữ thường cao hơn giọng nam,
vậy khi nói, dây thanh quản của nam hay nữ
sẽ dao động nhanh hơn?
Đáp án: âm cao hơn  tần số âm lớn hơn vật
dao động nhanh hơn. Do đó dây thanh quản
của nữ dao động nhanh hơn.