Dao động là chuyển động qua lại quanh một vị
trí cân bằng

dây đàn dao
a. Khi gảy đàn,..................
động.

c. Trong đồng hồ quả
quả....................dao
lắc
lắc,
động.

mặt trống
b. Khi đánh trống,....................dao
động.

d. Khi chơi xích
emđu,
bé.............................dao
và xích đu
động.

Quả bóng
Rung
quả
dao động
bóng
trên
làm
mặt
mặt nước,
nước dao
các
em
động, dao
quan
sát
thí
động này
nghiệm
được lan và
nhận
truyềnxét.
trên
mặt nước tạo
thành sóng.

- Khi cho một đầu lò xo dao động, quan sát và
nhận xét hiện tượng trên lò xo.
- Lò xo dao động, các dao động lan truyền tạo
thành sóng trên lò xo.
lan truyền dao động
 Sóng là sự ..................................trong
môi
trường.

Tìm thêm một số ví dụ về sóng?
Ví dụ:
Dao động trên mặt nước tạo thành sóng trên mặt nước.
Dao động trên lò xo tạo thành sóng trên lò xo.
Dao động một đầu dây tạo thành sóng trên dây...

Câu 1: Chuyển động như thế nào được gọi là dao
động?

A

Chuyển động theo một đường
tròn
Chuyển động qua lại quanh
B
vị trí cân bằng
Chuyển động của vật được
C
ném lên cao
D

Chuyển động theo một
đường cong

Câu 2. Trong các vật sau đây, vật nào được coi là dao
động?
A. Chiếc xe đang chuyển động thẳng đều.
B. Chiếc đàn mà người nghệ sĩ đang cầm trên tay.
C. Chiếc lá đang được gió thổi đung đưa trên cành.
D. Chiếc lá đang nằm yên trên mặt đất.

Chuyển động qua lại quanh một vị trí cân bằng

Dao
động
và
sóng

ộ ng
đ
o
a
D

Són
g

Ví dụ: Dao động của dây đàn khi gảy đàn
Dao động của mặt trống khi đánh
Dao động của con lắc đồng hồ....

Sự lan truyền của dao động trong môi trường.
Ví dụ: Sóng trên mặt nước, sóng trên lò xo,
sóng trên dây...

Nguồn âm là nguồn phát ra âm ,các nguồn âm
đều dao động

Không khí trong ống sáo dao động phát ra âm

Dây đàn dao động phát ra âm

Gõ lên mặt trống, trống phát ra âm, đồng thời
mặt trống rung.
 

Dùng búa gõ
nhẹ vào một
nhánh âm thoa
và lắng nghe. Ta
thấy khi phát ra
âm, âm thoa
cũng có sự rung
động nhẹ.

Sóng âm là sự lan truyền dao động của nguồn
âm trong môi trường

Màng loa dao động làm cho lớp không khí tiếp xúc
với nó dao động (nén, dãn). Cứ thế các dao động này
truyền tới tai làm cho màng nhĩ dao động, do đó ta
nghe thấy âm phát ra từ nguốn âm

- Khi giáo viên giảng bài, tuy học sinh trong lớp ngồi ở
những vị trí khác nhau nhưng đều có thể nghe được
tiếng giảng bài.

Trong trận đá bóng, khi trọng tài ở dưới sân thổi còi,
các cầu thủ trên sân và khán giả ở các khán đài đều
nghe thấy.

Môi trường truyền được sóng âm gọi là môi
trường truyền âm.
Thí nghiệm 1:

Đặt hai chiếc âm thoa gần nhau. Gõ mạnh vào một
chiếc âm thoa. Thấy chiếc âm thoa còn lại cũng dao
động và phát ra âm.

Hiện tượng này chứng tỏ âm truyền được
trong chất khí.

Thí nghiệm 2:

Bạn học sinh thứ nhất gõ nhẹ xuống mặt bàn, ở phía
cuối bàn, bạn học sinh thứ hai áp tai xuống mặt bàn và
nghe thấy tiếng gõ.
Như vậy, âm cũng truyền được trong môi trường
chất rắn.

Thí nghiệm 3:

Đặt một nguồn âm (chuông) vào trong một chiếc hộp
đựng nước và áp sát tai vào mặt nước để nghe được
âm phát ra.
Nhận xét, âm truyền đến tai qua môi trường chất
lỏng.

Thí nghiệm 4:

Đặt một chiếc đồng hồ báo thức trong một bình thủy
tinh kín. Cho đồng hồ kêu rồi rút dần không khí trong
bình ra thấy.
Khi không khí trong bình càng ít, tiếng đồng hồ nghe
càng nhỏ. 

Khi trong bình gần như hết không khí (chân
không), hầu như không nghe thấy tiếng đồng
hồ kêu nữa.
Sau đó, nếu lại cho không khí vào bình thuỷ
tinh, ta lại nghe thấy tiếng đống hồ.

Vậy:  âm không truyền được trong chân không.

Sóng âm truyền được trong các môi trường rắn,
lỏng, khí.

Sóng âm không truyền được trong môi trường
chân không .

Luyện tập
Các phát biểu sau đúng hay sai?
Các nguồn âm đều dao động.
Một cây sáo đang đặt trên mặt
bàn cũng là một nguồn âm.
Âm được tạo ra từ các nguồn âm.
Âm truyền được trong chất rắn,
chất lỏng, chất khí và chân
không.

Đúng Sai
x
x
x
x

LUYỆN TẬP
Câu 1: Những điều nào sau đây là sai khi nói về
nguồn gốc âm thanh
Âm thanh được phát ra từ các vật dao
A
động
Khi vật dao động, ta luôn có thể nghe
B
được âm thanh phát ra từ vật đó
Âm thanh có thể phát ra từ các vật cố định
C
(không dao động)
Tất cả các vật được xem là nguồn âm thì
đều có thể phát ra âm thanh

D

Câu 2: Hộp đàn trong các đàn ghita, violong...
có tác dụng gì là chủ yếu?
A
Để tạo kiểu dáng cho đàn
B
Để khuếch đại âm do dây đàn phát ra
C
Để người nghệ sỹ có chỗ tì khi đánh đàn
D
 Để người nhạc sỹ vỗ vào hộp khi cần thiết

Câu 3: Âm thanh được phát ra trong những
trường hợp nào sau đây:

Chiếc sáo mà người
nghệ sỹ đang thổi trên
sân khấu

A
Chiếc âm thoa đặt
trên bàn

B
C

Cái còi trọng tài
đá bóng đang
đeo trên cổ

D

Cái trống để trong
sân trường

Câu 4: Khi gõ vào chiếc âm thoa, âm thanh phát
được ra khi nào?
Ngay khi gõ vào âm thoa

A
B

Khi âm thoa dao động
Khi âm thoa thôi không
dao động

C
D

Không có âm thanh

Câu 5:Người ta chọn kim loại có tính đàn
hồi tốt để làm âm thoa vì:
A

B

C

làm
cho
âm
thoa
đẹp
hơn

làm
cho
âm
thoa
cứng
hơn

làm cho
âmâm
thoa
thoa
có
có thể
thểdao
dao
động
lâu hơn

D
làm
cho
âm
thoa ít
dao
động
hơn

Câu 6:Chuyển động như thế nào được gọi
là dao động.
A

Chuyển động theo một đường
tròn
Chuyển động lặp đi lặp lại
B
quanh một
mộtđiểm
điểmnào
nàođó
đó
quanh
Chuyển
động
của
vật
được
C
ném lên cao
D

Chuyển động theo một
đường cong

A
Câu 7 :Âm
thanh không
thể truyền trong

chất lỏng
B

chất rắn.

C

chất khí.

D

  chân không
không.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập lại các kiến thức cơ bản đã học
Xem trước bài 13: Độ to và độ cao của âm
Làm bài tập trong SBT

Chúc các em luôn học giỏi