TiẾt 99:
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
TiẾt 99: LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I.Nhận xét chung:
1/ Ví dụ( SGK t110)
* Nhận xét:

. Gõ đầu roi xuống đất
. cai lệ
. thét
. bằng
. giọng khàn khàn của người hút nhiều cái cũ
Hãy sắp xếp những cụm từ trên thành những câu văn khác đồng nghĩa?
TIẾT 99; LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I.Nhận xét chung
1/ Ví dụ( SGK t110
* Nhận xét
- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu:
a. Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
b. Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
c. Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
d. Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất,thét.
e. Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất,cai lệ thét.
g. Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
Hãy chỉ rõ hiệu quả của câu in đậm trong đoạn trích?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
=>Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ và để liên kết câu
I.Nhận xét chung
1/ Ví dụ( SGK t110
* Nhận xét
- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.
- Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ và để liên kết câu.


Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(a) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
-Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
-> Tác dụng: Chủ yếu liên kết câu trước với câu sau
Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(b) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,gõ đầu roi xuống đất:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Tác dụng: Chỉ liên kết với câu trước.
Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(c)Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Không tác dụng liên kết
Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(d)Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất,thét:
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
→ Tác dụng: Chỉ liên kết với câu sau
Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(e)Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất,cai lệ thét.
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Tác dụng: Chỉ liên kết với câu sau

Lần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(g)Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Tác dụng: Nhấn mạnh và liên kết với câu sau
I.Nhận xét chung
1/ Ví dụ( SGK t110
* Nhận xét
- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.
+ Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ và để liên kết câu.
-> Mỗi cách thay đổi trật tự từ sẽ đạt một mục đích diễn đạt nhất định.
 2/ Bài học: Ghi nhớ ( SGK t111)



II.Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
1/ Ví dụ( SGK t111)
* Nhận xét


Thể hiện thứ tự trước sau của hành động
Thể hiện thứ tự trước sau của hành động
Trật tự từ phần in đậm trong câu 1.a , 1.b thể hiện điều gì?
- Thể hiện thứ bậc cao thấp, thứ tự xuất hiện của các nhân vật.
- Theo trình tự dụng cụ xuất hiện cùng với con người
II.Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ

1/ Ví dụ( SGK t110)
* Nhận xét

a. Trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của các hoạt
động.

b. - Trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp và thứ tự
xuất hiện của các nhân vật.

- Theo trình tự dụng cụ xuất hiện cùng với con
người.




* So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm ở VD 2.a , 2.b, 2.c dưới đây:
a/ …Tre giữ làng,giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
b/ … Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ nước.
c/ … Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ nước.
=> Cỏch vi?t a VD 2( c?a tỏc gi?) hay hon vỡ cú s? h�i ho� v? m?t ng? õm


2. Bài học: Ghi nhớ: SGK/ 112

III. Luyện tập:

Bài tr112/ SGK



Thể hiện thứ tự trước sau của các vị anh hùng dân tộc trong lịch sử .
Nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ Quốc.
- Đảm bảo hài hòa về mặt ngữ âm
HS đánh dấu vào bài tập SGK
Lặp lại cụm từ đã xuất hiện câu trước, tạo sự liên kết giữa câu với câu trong văn bản
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1/ Bài vừa học :
Xem lại nội dung bài đã học chép vào tập bài học .
Học kĩ các mục ghi nhớ.
Hoàn thành bài tập
2/Làm bài : Lựa chọn trật tự từ trong câu (Luyện tập)
-Xem kĩ yêu cầu và làm các bài tập SGK/ 122 – 124.