Bài 27: LỰC ĐIỆN TỪ
Giáo viên: Thiều Tiến Đạt

Trong TN Ơ- Xơtet hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm khi
cho dòng điện chay qua dây dẫn

A

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
1. Thí nghiệm

Đóng khóa K. Quan sát
xem hiện tượng gì xảy ra
với đoạn dây dẫn AB

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
1. Thí nghiệm
Đóng công tắc K: dây dẫn AB lệch
khỏi vị trí ban đầu.

C1: Hiện tượng đó chứng tỏ điều
gì?
-> Chứng tỏ đoạn dây dẫn AB
chịu một lực tác dụng nào đó.
Qua thí nghiệm trên ta rút ra
được kết luận gì?

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
Từ trường tác dụng lực lên
đoạn dây dẫn AB có dòng điện
chạy qua đặt trong từ trường.
Lực đó gọi là lực điện từ.

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
a. Thí nghiệm

Theo em chiều của lực điện
từ phụ thuộc vào yếu tố nào?

+

-

K

+

1
0

2

A

-

3 4

A
B

+

-

K

-

1
0

2

A

+

3 4

A
B

+

K

-

1
0

2

A

+

3 4

A
B

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
a. Thí nghiệm

Qua 2 thí nghiệm trên ta
rút ra được kết luận gì ?

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
a. Thí nghiệm
b. Kết luận:
Chiều của lực từ tác dụng lên
dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều
dòng điện chạy trong dây dẫn và
chiều của đường sức từ

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
2. Quy tắc bàn tay trái:
Đặt bàn tay trái sao cho các
đường sức từ hướng vào lòng bàn
tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay
giữa hướng theo chiều dòng điện thì
ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều
lực điện từ.

+

K

-

1
0

2

A

+

3 4

A
B

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
III. Vận dụng.
C2: Áp dụng quy tắc bàn tay trái,
xác định chiều dòng điện chạy qua
đoạn dây dẫn AB trong hình H27.3

A
F

B

Trong đoạn dây AB, dòng điện có chiều đi từ B đến A

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
III. Vận dụng.
+

C3: Xác định đường sức từ của
nam châm trên hình 27.4

-

+

-

A
F

B

Đường sức từ của nam châm có chiều hướng từ dưới lên trên

Bài 27. LỰC ĐIỆN TỪ
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện.
II. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái.
III. Vận dụng.
C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng
lên các đoạn AB, CD của khung
dây dẫn có dòng điện chạy qua
trong hình 27.5a. Các cặp lực điện
từ tác dụng lên AB và CD trong
mỗi trường hợp có tác dụng gì đối
với khung dây?

B

A

C

D

? Nhắc lại quy tắc bàn tay trái.
? Sử dụng quy tắc bàn tay trái để làm gì.
- Xác định chiều lực điện từ tác dụng lên dây dẫn có dòng
điện đặt trong từ trường khi biết chiều dòng điện và chiều
đường sức (C4).
- Xác định chiều dòng điện khi biết chiều lực điện từ tác
dụng lên dây dẫn và chiều đường sức (C2).
- Xác định chiều đường sức (hay cực của nam châm) khi
biết chiều lực điện từ tác dụng lên dây dẫn và chiều dòng
điện chạy qua dây dẫn (C3).

Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường và không song
song với đường sức từ thì chịu tác dụng của lực điện từ.
Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn phụ thuộc vào chiều dòng
điện và chiều đường sức từ.
Quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ
hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo
chiều dòng điện thì ngón cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT?
Trong tivi, máy tính … để điều
khiển hướng đi của chùm tia
electron đến màn hình, người ta
cho chùm tia đi qua từ trường của
hai cặp nam châm điện (NC1 và
NC2) đặt vuông góc với nhau. Nhờ
thay đổi chiều của từ trường mà
chùm tia electron (E) có thể bị lệch
lên trên, xuống dưới hoặc sang
phải, sang trái.

Nếu đưa liên tục dòng điện vào trong khung dây thì khung dây
sẽ liên tục chuyển động quay trong từ trường của nam châm,
như thế ta sẽ có một động cơ điện. Nguyên tắc hoạt động và
cấu tạo của động cơ điện như thế nào? Bài học sau sẽ giúp
chúng ta làm sáng tỏ điều đó.
Động cơ điện

• Học thuộc ghi nhớ (sgk/75).
• Làm lại các C4b,c, bài tập 27.1-27.5 (sbt)
• Đọc: “Có thể em chưa biết”
• Chuẩn bị bài: “Ứng dụng của nam châm”