CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
&
CÁC EM HỌC SINH
10a3
GVHD: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH
NGƯỜI SOẠN: NGÔ THỊ TOÁN
TRu?NG THPT TRUNG GI�
Câu hỏi 1: Phát biểu định nghĩa chuyển động tròn, chuyển động tròn đều và viết công thức tính gia tốc trong chuyển động tròn đều?
Trả lời:
Chuyển động tròn là chuyển động có quỹ đạo là một đường tròn
Chuyển động tròn đều là chuyển động có quỹ đạo tròn và có tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau
KIỂM TRA BÀI CŨ
Công thức gia tốc hướng tâm:
Trái Đất
Vệ tinh nhân tạo
Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất?
B�i 14
LỰC HƯỚNG TÂM
O
Khi vật chuyển động tròn đều thì gia tốc của chuyển động có hướng như thế nào?
Vậy theo định luật II điều kiện để có gia tốc hướng tâm là gì ?
Hãy nêu định nghĩa của
lực hướng tâm?
Lực hướng tâm có đặc điểm gì?
Áp dụng định luật II Niu – Tơn, viết công thức tính lực hướng tâm?
Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất thì lực nào đã gây ra gia tốc hướng tâm cho vệ tinh ?
Ví dụ
a) Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và vệ tinh nhân tạo đóng vai trò là lực hướng tâm.
Lực hấp dẫn
Trái Đất
Vệ tinh nhân tạo
Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và Mặt Trời gây ra gia tốc hướng tâm cho Trái đất, đóng vai trò là lực hướng tâm
Lực hướng tâm
O
Mặt Trời
Trái Đất
Ví dụ
b) Lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực hướng tâm giữ cho một vật đứng yên trên bàn quay chuyển động tròn đều.
Khi vật đứng yên, vật chịu tác dụng của những lực nào? Có đặc điểm gì?
Lực nào đã gây ra gia tốc hướng tâm cho vật?
Lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?
Ví dụ
Đường ô tô và đường sắt ở những đoạn cong
Ví dụ
c) Hợp lực của phản lực N và trọng lực P khi xe qua đường cong đóng vai trò là lực hướng tâm.
Khi xe ô tô, tàu hỏa đi đến đoạn đường cong, phản lực N của mặt đường không cân bằng với trọng lực P nữa. Hợp lực của hai lực này nằm ngang hướng vào tâm của quỹ đạo, làm ô tô, tàu hỏa chuyển động dễ dàng.
Lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?
Những hình ảnh về những mặt đường cong được làm nghiêng trong thực tế
Biểu diễn các lực tác dụng vào vật? Cho biết lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?
Lực hướng tâm
có phải là một loại lực mới không?
Lưu ý: Lực hướng tâm không phải là loại lực mới thêm vào các lực đã biết như trọng lực, lực đàn hồi,phản lực… mà chỉ là một trong các lực đó hay hợp lực của các lực đó. Vì nó gây ra gia tốc hướng tâm nên gọi là lực hướng tâm.
CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
Nếu bàn quay nhanh dần lên thì vật còn nằm trên bàn nữa hay không? Vì sao?
1. Định nghĩa
Vật trượt trên bàn ra xa tâm quay rồi văng ra khỏi bàn theo phương tiếp tuyến quỹ đạo. Vì khi đó lực ma sát nghỉ cực đại nhỏ hơn lực hướng tâm cần thiết giữ cho vật chuyển động tròn.
Chuyển động này được gọi là chuyển động li tâm.
CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
1. Định nghĩa
2. Ứng dụng
Máy vắt li tâm
Xe qua chỗ rẽ mà chạy nhanh quá sẽ bị trượt li tâm dễ gây tai nạn.
Để tránh trượt li tâm nên giảm tốc độ khi đi qua đường cong.
3. Lưu ý
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Chọn phát biểu sai.
A. Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất do lực hấp dẫn đóng vai trò lực hướng tâm.
C. Xe chuyển động đều trên đỉnh một cầu võng, hợp lực của trọng lực và phản lực vuông góc đóng vai trò lực hướng tâm.
B. Xe chuyển động vào một đoạn đường cong (khúc cua), lực đóng vai trò hướng tâm luôn là lực ma sát.
D. Vật nằm yên đối với mặt bàn nằm ngang đang quay đều quanh trục thẳng đứng thì lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực hướng tâm.
Câu 2: Ở những đoạn đường vòng, mặt đường được làm nghiêng. Việc làm này nhằm mục đích nào kể sau đây?
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
A. Giới hạn vận tốc của xe.
C. Tăng lực ma sát.
B. Tạo lực hướng tâm.
D. Cho nước mưa thoát dễ dàng.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A. 10 000 N.
B. 11 000 N.
C. 12 000 N.
Câu 3: Một xe đua chạy quanh một đường tròn nằm ngang, bán kính 250m. Vận tốc của xe không đổi có độ lớn 50m/s. Khối lượng xe là 1200kg. Độ lớn của lực hướng tâm của chiếc xe là:
D. 13 000 N.
Tóm tắt:
r = 250 m
v = 50 m/s
m = 1200kg
Fht = ?
Giải:
Độ lớn của lực hướng tâm của chiếc xe là:
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
A. 1,7 N.
B. 1,8 N.
C. 1,9 N.
Câu 4: Đặt một vật có khối lượng 100g trên một bàn tròn có bán kính 60cm. Khi bàn quay quanh một trục thẳng đứng đi qua tâm bàn thì thấy vật quay đều theo bàn với vận tốc 3m/s. Vật cách rìa bàn 10cm. Lực ma sát nghỉ giữa vật và bàn là:
D. 2,0 N.
Tóm tắt:
m = 100g = 0,1kg
r = 60 -10 = 50cm= 0,5m
v = 3 m/s
Fmsn = ?
Giải:
Lực ma sát nghỉ giữa vật và bàn đóng vai trò là lực hướng tâm. Do đó:
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
&
CÁC EM HỌC SINH