Chủ đề : CÁC LỰC CƠ HỌC
VẬT LÍ 10
BÀI 13: LỰC MA SÁT

Tại sao đế giày đá bóng phải có gai cao su còn đế giày trượt băng thì không có?

Tại sao mặt lốp xe không làm nhẵn?
Trục bánh xe bò
Trục bánh xe đạp
Mất hàng chục thế kỉ để tạo ra sự khác biệt giữa hai loại trục bánh xe. Đó là sự phát minh ra ổ bi.
BÀI 13. LỰC MA SÁT
LỰC MA SÁT
LỰC MA SÁT TRƯỢT
LỰC MA SÁT LĂN
LỰC MA SÁT NGHỈ
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
Xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt vật khác để cản trở chuyển động của vật.
1. Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?
Thí nghiệm: Móc lực kế vào một khúc gỗ hình hộp chữ nhật đặt trên bàn rồi kéo theo phương ngang cho khúc gỗ chuyển động gần như thẳng đều. Khi ấy, lực kế chỉ độ lớn của lực ma sát trượt tác dụng vào vật.
- Điểm đặt: Tại vật, Tại phần tiếp xúc giữa hai vật.
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
- Phương, chiều: Cùng phương, ngược chiều với vận tốc của vật.
A
A

Fmst không phụ thuộc diện tích tiếp xúc
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
v lớn
v nhỏ
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Fmst không phụ thuộc tốc độ của vật
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
A
lực kéo lớn
lực kéo nhỏ
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Fmst tỉ lệ với độ lớn của áp lực
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
A
A
lực kéo nhỏ
lực kéo lớn
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Fmst phụ thuộc vào vật liệu
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
A
A
lực kéo lớn
lực kéo nhỏ
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Fmst phụ thuộc vào tình trạng hai bề mặt tiếp xúc
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
2. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Độ lớn của lực ma sát trượt
Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật.
Tỉ lệ với độ lớn của áp lực.
Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc.
3. Hệ số ma sát trượt
- Hệ số ma sát trượt, kí hiệu: μt.






Chú ý:
Hệ số ma sát trượt phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc.
Hệ số ma sát trượt không có đơn vị.
Được dùng để tính độ lớn của lực ma sát trượt.
Trong đó:
N : Độ lớn của áp lực (N)
Fmst : Độ lớn của lực ma sát trượt (N)
t : Hệ số ma sát trượt
Fmst = t N
* Chú ý: Nếu vật trượt theo phương nằm ngang :
Fmst = t mg
4. Công thức của lực ma sát trượt
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
Nếu vật trượt trên mặt phẳng nghiêng:
Fmst = t mg.cosα
5. Ứng dụng của lực ma sát trượt
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
Có lợi:
- Trong việc lái xe, có thể dừng xe theo ý muốn nhờ vào ma sát của phanh xe.
- Ma sát trượt còn được ứng dụng trong việc mài nhẵn các bề mặt cứng như kim loại hoặc gỗ...

Có hại:
Ma sát trượt có hại khi cản trở chuyển động, làm mòn các chi tiết máy. Biện pháp: tra dầu mỡ công nghiệp