1. Thế nào là hai lực cân bằng?
2. Hãy nêu tác dụng của hai lực cân bằng lên:
- Một vật đang đứng yên;
- Một vật đang chuyển động.
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Đặc điểm của hai lực cân bằng:
+ Tác dụng vào cùng một vật
+ Cùng độ lớn
+ Ngược hướng( cùng phương, ngược chiều)
thẳng,chiều ngược nhau.
- Khi vật đứng yên chịu tác dụng của hai lực cân bằng sẽ đứng yên mãi mãi:
- Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, vật đang chuyển động sẽ chuyển động thẳng đều
3. Khi có lực tác dụng, mọi vật có thể thay đổi vận tốc
đột ngột được không? Vì sao?
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Khi có lực tác dụng lên không làm cho vật thay đổi vận tốc đột ngột đượcvì mọi vật đều có quán tính.
Sự khác nhau cơ bản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, trục bánh xe ô tô bây giờ là gì?
Ổ bi!
Tiết 6, Bài 6. LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát?
1. Lực ma sát trượt
Khi bóp nhẹ phanh thì vành bánh xe chuyển động như thế nào?
Khi bóp phanh mạnh thì bánh xe chuyển động thế nào trên mặt đường?

Vậy lực ma sát trượt xuất hiện khi nào?
Tiết 6, Bài 6. LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát?
1. Lực ma sát trượt
- Lực ma sát xuất hiện khi vật này chuyển động trên bề mặt của vật khác và cản lại chuyển động
VÍ DỤ VỀ LỰC MA SÁT TRƯỢT:
Trượt tuyết
Trục quạt bàn với ổ trục
VÍ DỤ VỀ LỰC MA SÁT TRƯỢT:
C1.Hãy lấy ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống và trong kĩ thuật?
Ma sát giữa dây cung ở cần kéo của đàn violon với dây đàn.
Tiết 6, Bài 6. LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát?
1. Lực ma sát trượt
- Lực ma sát xuất hiện khi vật này chuyển động trên bề mặt của vật khác và cản lại chuyển động
2. Lực ma sát lăn
Fms
Vì sao hòn bi lăn một lúc rồi dừng lại?
Vì có một lực ngăn cản chuyển động của hòn bi.
Vậy lực ma sát lăn sinh ra khi nào?
 Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác cản trở chuyển động lăn của vật
Hình 6.1a
Hình 6.1b
C3:
1. Trong các trường hợp ở hình 6.1 dưới đây, trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp nào có lực ma sát lăn?
2. Từ hai trường hợp trên em hãy so sánh độ lớn của lực ma sát trượt và lực ma sát lăn?
Trong các trường hợp sau, trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp nào có lực ma sát lăn?
Ma sát trượt
Ma sát lăn
So sánh độ lớn của lực ma sát trượt và lực ma sát lăn trong 2 trường hợp này?
Độ lớn của lực ma sát lăn nhỏ hơn lực ma sát trượt
Fk
Fmsn
3. Lực ma sát nghỉ.
Tại sao trong thí nghiệm trên, mặc dù có
Lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật
vẫn đứng yên?
Vật đứng yên chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cản. Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên.
 Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không bị trượt khi vật bị tác dụng của một lực khác gọi là lực ma sát nghỉ
Fmsn= Fk
- Về mặt độ lớn
VÍ DỤ VỀ LỰC MA SÁT NGHỈ
- Ma sát giữa bàn chân với mặt sàn khi đi trên sàn nhà.
- Ma sát ở băng truyền tải trong các nhà máy.
- Ma sát ở dây cuaroa.
II. LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KĨ THUẬT
1. Tác hại của lực ma sát và cách làm giảm .
C6. Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma sát trong các trường hợp ở hình 6.3
Tra dầu mỡ thường xuyên
Lực ma sát trượt làm mòn xích, đĩa, đạp xe thấy nặng
Tác hại:
Cách làm giảm ma sát:
Lực ma sát trượt xuất hiện ở ổ bi và trục khi bị rỉ, làm mòn bi, trục, cản trở chuyển động quay của bánh xe.
Gắn ổ bi mới, tra dầu mỡ vào ổ bi, ổ trục.
Tác hại:
Cách làm giảm ma sát :
Thay ma sát trượt bằng ma sát lăn
Lực ma sát trượt xuất hiện làm cản trở chuyển động của thùng, làm mòn thùng, làm nóng thùng.
Tác hại:
Cách làm giảm ma sát :
2. Lợi ích của lực ma sát và cách làm tăng.
C7. Quan sát hình 6.4 và cho biết nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì? Tìm cách làm tang lực ma sát.
2. Lợi ích của lực ma sát và cách làm tăng.
Lợi ích: ma sát trượt làm phấn bám được lên bảng, làm mòn phấn.
Cách làm tăng ma sát: Tăng độ nhám bề mặt tiếp xúc.
Lợi ích : ma sát trượt làm vít và ốc giữ chặt vào nhau, làm nóng chỗ tiếp xúc để đốt diêm.
Cách làm tăng ma sát : Tạo ren cho ốc và vít, làm nhám bề mặt vỏ diêm
Lợi ích : Ma sát nghỉ giúp ô tô đứng và di chuyển được ở trên đường một cách an toàn.
Cách làm tăng ma sát : Tạo rãnh cho lốp xe, làm phanh cho xe.

C8. Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho biết trong các hiện tượng này ma sát có lợi hay có hại:
Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã.
b. Ô tô đi trên đường đất mềm có bùn dễ bị sa lầy.
c. Giày đi mãi đế bị mòn.
d. Mặt lốp ô tô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp.

e. Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị (đàn cò).
Ma sát có lợi.
Ma sát có lợi.
Ma sát Có hại.
Ma sát có lợi.
Ma sát có lợi.
Đàn nhị (Đàn cò)
- Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi.
- Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật chuyển động làm cho máy móc hoạt động dễ dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành như động lực học, cơ khí, chế tạo máy…
BT 6.2: Trong các cách làm sau đây, cách nào giảm được lực ma sát?
A. Tăng độ nhám mặt tiếp xúc.
B. Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc.
C. Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc.
D. Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc.
Luyện tập
Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này trượt trên mặt vật khác và cản trở lại chuyển động.
Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật chuyển động lăn trên mặt một vật khác và cản lại chuyển động ấy
Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác.
* Trả lời các câu hỏi sau:
Hãy kể tên các loại lực ma sát thương gặp? Nêu đặc điểm của từng loại lực ma sát đó? Lấy ví dụ minh hoạ.
2. Lực ma sát có hại hay có ích? Lấy ví dụ minh hoạ.
* BTVN: 6.1 – 6.5 SBT.
* Chuẩn bị bài: áp suất