BÀI 20: LỰC MA SÁT
Tại sao hai thùng có khối lượng như nhau mà một người thấy dễ, một người thấy khó?
Vấn đề 1?
Khi đạp phanh xe, xe không dừng lại hẳng mà đi một đoạn mới dừng lại vậy bánh xe và mặt đường đã tạo ra một lực gì?
Vấn đề 2 ?
NỘI DUNG BÀI HỌC
a) Sự xuất hiện của lực ma sát nghỉ
1. Lực ma sát nghỉ
Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi có ngoại lực tác dụng lên vật .Nằm trong mặt phẳng tiếp xúc hai vật. Kí hiệu là (Fmsn)
b)Phương,chiều của Fmsn
Phương: Luôn nằm trong mặt tiếp xúc giữa hai vật
Chiều: ngược chiều với ngoại lực
c) Độ lớn của lực ma sát nghỉ
Fmsn cân bằng với F (ngoại lực)
Độ lớn của Fmsn=F
Fmsn < FM
Vậy Fmsn < FM=µnN
Trong đó µ: hệ số ma sát N: độ lớn của áp lực (N)
2.Lực ma sát trượt
a) Sự xuất hiện của lực ma sát trượt
Lực ma sát trượt xuất hiện ở mặt tiếp xúc khi hai vật trượt trên bề mặt của nhau.
Lực ma sát tác dụng lên một vật luôn
Cùng phương
Ngược chiều với vận tốc tương đối
b)Phương và chiều của lực ma sát trượt
Độ lớn Fmst tỉ lệ thuận với áp lực N

Hệ số ma sát trượt:
µt = Không có đơn vị
c) Độ lớn của lực ma sát trượt
Fmst=µtN
Fmst
N

µn>µt( tùy trường hợp)
Không phụ thuộc vào diện tích mặt tiếp xúc
Phụ thuộc vào tính chất của các mặt tiếp xúc
Chú ý
Một số trường hợp thường gặp
Vật chuyển động thẳng đều có ma sát: Fk=Fmst
Vật chuyển động phương ngang chỉ có lực ma sát Lực ma sát gây ra gia tốc: Fmst=m.a=µt.N (N=P)
3. Lực ma sát lăn
Xuất hiện ở chỗ tiếp xúc giữa hai vật và có tác dụng cản trở sự lăn đó
a) Sự xuất hiện của lực ma sát lăn
Hệ số ma sát lăn nhỏ hơn hệ số ma sát trượt hàng chục lần




Fmsl có đặc điểm như lực ma sát trượt.
b) Độ lớn của lực ma sát lăn
Fmsl =µlN
Ma sát giúp giữ cố định các vật trong không gian:, giúp con người cầm nắm được các vật …
Lực ma sát giúp xe có thể chuyển động trên đường khi vào cua mà không bị trượt.
Nếu lực ma sát nhỏ (bề mặt quá trơn nhẵn) bạn có thể bị trượt ngã
Lực ma sát đóng vai trò lực phát động làm cho các vật chuyển động: khi xe chuyển từ trạng thái đứng yên sang trạng thái chuyển động, lực đẩy do động cơ sinh ra làm quay các tua bin và truyền lực đến các bánh xe.
Ma sát cũng có hại nó làm phát sinh nhiệt và mài mòn các bộ phận chuyển động, để giảm ma sát người ta thường làm nhẵn các bề mặt tiếp xúc.
4. Vai trò của ma sát trong đời sống
Nhờ có ma sát mà ta có thể ngồi, đi lại và làm việc được dễ dàng
Nhờ nó mà sách vở bút mực nằm yên trên mặt bàn, mà không bị trượt
Ma sát là một hiện tượng phổ biến đến nỗi chúng ta ít khi để ý tới tác dụng hữu ích của nó, mà thường cho nó là một hiện tượng tự nhiên phải thế.
Không có ma sát, tất cả sẽ bị trượt đi
Trả lời những vấn đề đầu bài!
Bánh xe và mặt đường đã tạo ra một lực ma sát trượt
Vấn đề 2