Chào mừng quý thầy cô về dự giờ lớp 10B5
BÀI 20: LỰC MA SÁT
N?I DUNG:
1. Lực ma sát nghỉ
2. Lực ma sát trượt

3. Lực ma sát lăn

4. Vai trò của ma sát trong đời sống

5. Củng cố, vận dụng
BÀI 20: LỰC MA SÁT
NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ
Lực nào đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng
Tại sao khi viết ta phải cầm chặt bút?
Tại sao giày đá bóng phải có gai cao su còn giày trượt băng lại không có mà còn phải láng nữa
Tại sao hai thùng như nhau mà người thì đẩy khó người thì đẩy dễ?
1. LỰC MA SÁT NGHỈ:
b. Phương , chiều của ma sát nghỉ ?
a. Sự xuất hiện của lực ma sát nghỉ
Phương: Luôn nằm trong mặt tiếp xúc giữa 2 vật - Chiều: Luôn ngược chiều với ngoại lực
c. Độ lớn của ma sát nghỉ
vậy : Fmsn ? ?nN
Lực ma sát nghỉ luôn cân bằng với ngoại lực: Fmsn = F ( F là độ lớn ngoại lực)
QUAN SÁT THÍ NGHIỆM VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI.
Lực ma sát nghỉ chỉ xuất hiện khi có ngoại lực tác dụng lên vật. Ngoại lực này có xu hướng làm cho vạ�t chuyển động nhưng chưa đủ để thắng lực ma sát.
Khi F tăng thì Fmsn tăng theo. Đến khi Fmsn = FM thì vật bắt đầu trượt. FM là giá trị cực đại của ma sát nghỉ
Thí nghiệm cho thấy FM = ?nN . Với ?n là hệ số ma sát nghỉ; N độ lớn áp lực lên mặt tiếp xúc
2. LỰC MA SÁT TRƯỢT
a.Sự xuất hiện lực ma sát trượt
b. Phương, chiều của lực ma sát trượt
Lực ma sát trượt tác dụng lên một vật luôn cùng phương, ngược chiều với vận tốc tương đối của vật ấy đối với vật kia
c. Độ lớn của lực ma sát trượt
Fmst = ?t N
Lực ma sát trượt xuất hiện ở mặt tiếp xúc khi 2 vật trượt trên bề mặt của nhau
Lực ma sát trượt có độ lớn tỉ lệ thuận với áp lực N lên mặt tiếp xúc
Với: ?t là hệ số ma sát trượt
N là áp lực (lực nén vuông góc với mặt tiếp xúc)
? Chú ý :
?t không phụ thuộc vào diện tích bề mặt tiếp xúc mà phụ thuộc vào tính chất mặt tiếp xúc
Trong một số trường hợp: ?n ?t
Bảng minh hoạ hệ số ma sát của một số vật liệu
3.LỰC MA SÁT LĂN:
Đặc điểm :
Khi một vật lăn trên mặt một vật khác, ở chỗ tiếp xúc hai vật xuất hiện lực ma sát lăn (có tác dụng cản trở sự lăn đó)
- Có hướng ngược với hướng chuyển động của vật tại điểm tiếp xúc.
- Độ lớn lực ma sát lăn tỉ lệ với áp lực N , nhưng hệ số ma sát lăn nhỏ hơn hệ số ma sát trượt hàng chục lần.
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
Các tổ thảo luận nêu ra quan điểm của tổ về vai trò của lực ma sát trong đời sống? (nêu những thí dụ minh họa cho quan điểm đó )
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát trượt:
Có lợi: Trong trường hợp hãm chuyển động của xe
Trong gia công làm bóng, mài, làm nhẵn các bề mặt kim loại
- Có hại: Ở phần tiếp xúc giữa pit tông và xilanh
b. Ma sát lăn:
Ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát trượt nên người ta thường tìm cách thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn.
Ma sát nghỉ có vai trò quan trọng khi vật này cần giữ vật khác đứng yên so với nó.
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát nghỉ:
Thường có lợi khi ta cầm đồ vật, khi truyền chuyển động bằng dây cu roa.
Trong nhiều trường hợp, lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực phát động làm cho các vật chuyển từ trạng thái đứng yên sang chuyển động.
* Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động:
Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động.
Fk
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát nghỉ:
Thường có lợi khi ta cầm đồ vật, khi truyền chuyển động bằng dây cu roa.
Trong nhiều trường hợp, lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực phát động làm cho các vật chuyển từ trạng thái đứng yên sang chuyển động.
* Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động:
Nhờ có ma sát nghỉ mà người có thể đi bộ được trên mặt đất. Vì khi đi, chân ta tác dụng vào đất một lực hướng về phía sau, nhờ có ma sát nghỉ giữa chân và mặt đất nên đất tác dụng vào chân một lực ngược lại ( theo định luật III Niuton). Do đó người sẽ thu gia tốc và chuyển động đi tới
Củng cố, vân dụng
Câu 1: Chọn đáp án đúng?
Trong những trường hợp lực ma sát có lợi , người ta thường làm tăng ma sát bằng cách :
? Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc
? Giảm diện tích bề mặt tiếp xúc
? Tăng tính nhám của bề mặt tiếp xúc và tăng áp lực lên bề mặt tiếp xúc
? Cả ba phương án trên
?
Câu 2: Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát giữa hai mặt tiếp xúc nếu lực ép hai mặt tiếp xúc tăng lên?
A. Tăng lên
B. Không thay đổi
C. Giảm đi
D. Không biết rõ
Củng cố, vân dụng
NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ
Lực nào đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng
Tại sao khi viết ta phải cầm chặt bút?
Tại sao giày đá bóng phải có gai cao su còn giày trượt băng lại không có mà còn phải láng nữa
Tại sao hai thùng như nhau mà người thì đẩy khó người thì đẩy dễ?
Cám ơn quý thầy cô và các em HS đã quan tâm theo dõi
Một số ví dụ về bài trắc nghiệm IQ
7. Bạn hãy điền các số thích hợp vào những vị trí còn trống trong chuỗi sau:

4 12 10 30 ..?.. ..?..
D�P �N
7. Bạn hãy điền các số thích hợp vào những vị trí còn trống trong chuối sau:
4 12 10 30 ..?.. ..?..
Đáp số:
4 12 10 30 28 84