BÀI 20: LỰC MA SÁT
N?I DUNG:
1. Lực ma sát nghỉ
2. Lực ma sát trượt

3. Lực ma sát lăn

4. Vai trò của ma sát trong đời sống

5. Củng cố, vận dụng
BÀI 20: LỰC MA SÁT
NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ
Lực nào đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng
Tại sao khi viết ta phải cầm chặt bút?
Tại sao giày đá bóng phải có gai cao su còn giày trượt băng lại không có mà còn phải láng nữa
Tại sao hai thùng như nhau mà người thì đẩy khó người thì đẩy dễ?
1. LỰC MA SÁT NGHỈ:
a. Sự xuất hiện của lực ma sát nghỉ
? Mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên. Giải thích tại sao?
Lực ma sát trong trường hợp này xuất hiện khi nào? Có tác dụng gì?
Lực ma sát xuất hiện khi có ngoại lực tác dụng lên vật và nó giữ cho vật không chuyển động khi chịu tác dụng của ngoại lực ẤY => lực ma sát nghỉ.
?
1. LỰC MA SÁT NGHỈ:
b. Phương , chiều của ma sát nghỉ ?
Phương: Luôn nằm trong mặt tiếp xúc giữa 2 vật - Chiều: Luôn ngược chiều với ngoại lực
?
1. LỰC MA SÁT NGHỈ:
c. Độ lớn của ma sát nghỉ
vậy : Fmsn ? FM = ?nN
- Lực ma sát nghỉ luôn cân bằng với ngoại lực: Fmsn = F ( F là độ lớn ngoại lực)
- Giá trị lớn nhất lực msn : Fmsn max = FM = μn.N

?
+n Hệ số ma sát nghỉ
+ N là độ lớn phản lực pháp tuyến
V?i
2. LỰC MA SÁT TRƯỢT
a.Sự xuất hiện lực ma sát trượt
b. Phương, chiều của lực ma sát trượt
Lực ma sát trượt tác dụng lên một vật luôn cùng phương, ngược chiều với vận tốc tương đối của vật ấy đối với vật kia
c. Độ lớn của lực ma sát trượt
Fmst = ?t N
Lực ma sát trượt xuất hiện ở mặt tiếp xúc khi 2 vật trượt trên bề mặt của nhau
Với: ?t là hệ số ma sát trượt
N là áp lực = d? l?n ph?n l?c ph�p tuy?n
?
? Chú ý :
?t không phụ thuộc vào diện tích bề mặt tiếp xúc mà phụ thuộc vào tính chất mặt tiếp xúc
Trong một số trường hợp: ?n ?t
?
?
Bảng minh hoạ hệ số ma sát của một số vật liệu
Hòn bi đang lăn trên sàn từ từ dừng lại. Tại sao?
Hòn bi dừng lại chứng tỏ có lực ma sát tác dụng lên hòn bi và cản trở chuyển động lăn của nó => Lực ma sát lăn
Fms
Vậy lực ma sát lăn xuất hiện trong trường hợp nào? Có tác dụng gì?
Lực ma sát lăn xuất hiện ở chỗ tiếp xúc giữa hai vật khi có chuyển động lăn của vật này trên vật khác và có tác dụng cản trở sự lăn đó
Fmsl = μl.N
3. LỰC MA SÁT LĂN
?
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
Các tổ thảo luận nêu ra quan điểm của tổ về vai trò của lực ma sát trong đời sống? (nêu những thí dụ minh họa cho quan điểm đó )
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát trượt:
Có lợi: Trong trường hợp hãm chuyển động của xe
Trong gia công làm bóng, mài, làm nhẵn các bề mặt kim loại
- Có hại: Ở phần tiếp xúc giữa pit tông và xilanh
b. Ma sát lăn:
Ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát trượt nên người ta thường tìm cách thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn.
Ma sát nghỉ có vai trò quan trọng khi vật này cần giữ vật khác đứng yên so với nó.
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát nghỉ:
Thường có lợi khi ta cầm đồ vật, khi truyền chuyển động bằng dây cu roa.
Trong nhiều trường hợp, lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực phát động làm cho các vật chuyển từ trạng thái đứng yên sang chuyển động.
* Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động:
Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động.
Fk
4. VAI TRÒ CỦA MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG
a. Ma sát nghỉ:
Thường có lợi khi ta cầm đồ vật, khi truyền chuyển động bằng dây cu roa.
Trong nhiều trường hợp, lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực phát động làm cho các vật chuyển từ trạng thái đứng yên sang chuyển động.
* Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động:
Nhờ có ma sát nghỉ mà người có thể đi bộ được trên mặt đất. Vì khi đi, chân ta tác dụng vào đất một lực hướng về phía sau, nhờ có ma sát nghỉ giữa chân và mặt đất nên đất tác dụng vào chân một lực ngược lại ( theo định luật III Niuton). Do đó người sẽ thu gia tốc và chuyển động đi tới
Củng cố, vân dụng
Câu 1: Chọn đáp án đúng?
Trong những trường hợp lực ma sát có lợi , người ta thường làm tăng ma sát bằng cách :
? Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc
? Giảm diện tích bề mặt tiếp xúc
? Tăng tính nhám của bề mặt tiếp xúc và tăng áp lực lên bề mặt tiếp xúc
? Cả ba phương án trên
?
Câu 2: Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát giữa hai mặt tiếp xúc nếu lực ép hai mặt tiếp xúc tăng lên?
A. Tăng lên
B. Không thay đổi
C. Giảm đi
D. Không biết rõ
Củng cố, vân dụng
NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ
Lực nào đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng
Tại sao khi viết ta phải cầm chặt bút?
Tại sao giày đá bóng phải có gai cao su còn giày trượt băng lại không có mà còn phải láng nữa
Tại sao hai thùng như nhau mà người thì đẩy khó người thì đẩy dễ?