Chuyển động tròn đều là chuyển động theo một quỹ đạo hình tròn với vận tốc có độ lớn không đổi
Gia tốc của chuyển động tròn đều gọi là gia tốc hướng tâm
1.Lực tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều
Lực gây ra gia tốc hướng tâm gọi là lực hướng tâm
2. Biểu thức
Độ lớn của gia tốc hướng tâm
Biểu thức của lực tác dụng vào vật chuyển động tròn đều:
Lực tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều (lực hướng tâm) có thể chỉ là một lực hay là hợp lực của các lực tác dụng vào vật ấy.
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
Lực gây ra gia tốc hướng tâm là lực hấp dẫn giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Lực gây ra gia tốc hướng tâm là lực ma sát nghỉ.
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
Công thức xác định độ lớn lực hướng tâm
Chọn hệ quy chiếu là trục Ox gắn với mặt cầu, có
gốc O tại điểm cao nhất và hướng vào tâm của cầu.
Khi ấy ta có
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
Nhận xét : Lực gây ra gia tốc hướng tâm không phải là một loại lực mới mà chỉ là hợp lực của tất cả các lực tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều.
Lực hấp dẫn Fhd của Trái Đất truyền cho vệ tinh gia tốc hướng tâm: Fhd=Fht
m: Khối lượng của vệ tinh
M: Khối lượng của Trái Đất
R: Bán kính của Trái Đất
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
Đơn giản đẳng thức ta có:
Vận tốc phụ thuộc vào khối lượng của Trái Đất , bán kính Trái Đất và độ cao h và nó không phụ thuộc vào khối lượng của vật
Đối với các vệ tinh nhân tạo gần mặt đất (R/h~ 0)
Ta có :
3. Một số thí dụ về lực tác dụng vào vật chuyển
động tròn đều
Với gia tốc rơi tự do:
v = 8000m/s = 8km/s
v =8km/s : Vận tốc vũ trụ cấp 1
Vận tốc vũ trụ cấp1 :Là vận tốc ném ngang cần phải truyền cho vật để nó không rơi trở lại mặt đất.
Năm 1957 lần đầu tiên trong lịch sử loài người, các nhà khoa học Xô Viết đã phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất, vệ tinh này có khối lượng 85kg.
4.Các máy li tâm
Hiệu ứng li tâm: Hiệu ứng này xảy ra khi lực liên kết yếu không đủ giữ cho vật chuyển động với vận tốc lớn trên quỹ đạo tròn, nên vật bị văng ra xa tâm theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo
a. Bơm li tâm
b. Máy quay rảy li tâm:
a. Bơm li tâm
Khi cho bơm hoạt động , các quạt trong thân bơm quay tròn, làm cho nước ở trong đó quay theo. Do lực kết hợp giữa các phần tử nước không đủ giữ chúng trên quỹ đạo tròn nên những hạt nước này bắn theo phương tiếp tuyến lên ống đứng thẳng. Ở quanh những cánh quạt trong thân bơm , áp suất giảm xuống . Áp suất khí làm nước ở bên ngoài dồn vào thân bơm.
b. Máy quay rảy li tâm:
Ví dụ trong máy giặt
Đặt quần áo ướt vào trong máy , khi trục quay nhanh, lực liên kết giữa các hạt nước không đẻ giữ cho nước chuyển động tròn. Vì vậy nước sẽ tách ra khỏi quần áo và bắn ra ngoài lồng. Cứ như vậy sau một thời gian máy sẽ khô.
Nếu một vật có khối lượng m ở độ cao h so với mặt đất thì lực hấp dẫn giữa nó và Trái Đất sẽ là :
M : Khối lượng Trái Đất
R: Bán kính Trái Đất
Theo định luật II Newton
Lực này truyền cho vật m gia tốc rơi tự do:
Nếu h<Mặt Trăng chuyển động tròn đều xung quanh Trái Đất
Một vật đứng yên trên mặt bàn chuyển động tròn đều
Ôtô chuyển động tròn đều qua điểm cao nhất của một chiếc cầu vồng.
Ôtô chuyển động qua chỗ quành
Các vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều xung quanh Trái Đất
Chữ màu tím học sinh ghi bài
Trả lời câu hỏi, vận dụng kiến thức
Kí hiệu liên kết

Trở về đầu trang
Câu hỏi củng cố