Đoạn trích:

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
- Nguyễn Đình Chiểu -

I. Đọc – hiểu văn bản
1. Tác giả
- Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888)
- Còn gọi Đồ Chiểu.
- Quê ở Gia Định.
- Cuộc đời:
+ Gặp nhiều trắc trở gian truân.
+ Là tấm gương sáng chói về nghị lực sống
cống hiến cho đời, về lòng yêu nước và tinh
thần bất khuất chống giặc ngọai xâm.
- Sáng tác: nhiều tác phẩm khích lệ tinh thần
yêu nước và chiến đấu của nhân dân Nam Bộ.

Cổ vũ lòng yêu nước,
ý chí cứu nước

Truyện thơ dài nêu cao
tinh thần y đức

Truyền bá đạo lí làm người

2. Tác phẩm
a. Truyện thơ Nôm “Lục Vân Tiên”
-Viết vào đầu những năm 50 của thế kỷ 19.
- Cốt truyện do nhà thơ sáng tạo. Kết cấu
chương hồi xoay quanh diễn biến cuộc
đời những nhân vật chính.
- Dài 2082 câu Lục bát
Thể loại: Truyện thơ Nôm

Tác phẩm “Lục Vân Tiên”

Lục Vân Tiên đánh cướp cứu
Kiều Nguyệt Nga.

Kiều Nguyệt Nga gặp nạn và
được cứu

TÓM TẮT
“Lục Vân Tiên”

Lục Vân Tiên gặp nạn và
được cứu.

Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga
gặp lại và sum vầy.

b. Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga”
Vị trí đoạn trích:
- Nằm ở phần đầu tác phẩm.
Bố cục: 2 phần
- Đoạn 1 (14 câu đầu): Lục Vân Tiên đánh tan bọn
cướp, tiêu diệt tên cầm đầu Phong Lai.
- Đoạn 2 (còn lại): Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên
và Kiều Nguyệt Nga.

1. NHÂN VẬT LỤC VÂN TIÊN
a. Lục Vân Tiên đánh cướp

Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô.
Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
“Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mầy,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.”
Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quang gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”

Hành động
- Một mình bẻ cây làm gậy
- Xông vào đánh bọn cướp.
- Tả đột hữu xông
Lời nói
- Bớ đảng hung đồ
=> Sử dụng động từ mạnh, so sánh,
điển tích, ước lệ: hành động nhanh
nhẹn, dứt khoát.
=> Hành động khí phách, hiệp nghĩa,
coi trọng lẽ phải

Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô.
Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
“Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mầy,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.”
Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quang gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”

Hành động
- Một mình bẻ cây làm gậy
- Xông vào đánh bọn cướp.
- Tả đột hữu xông
Lời nói
- Bớ đảng hung đồ
Bọn cướp
- Mặt đỏ phừng phừng
- Bốn phía phủ vây
=> Rất đông, hung dữ

Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quang gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”
Kết quả:
- Bọn cướp bị đánh tan, tìm đường thoát thân.
- Phong Lai “thác rày thân vong”
=> Sự trừng phạt thích đáng.
- Nhịp kể nhanh, ngắn gọn
=> Khẳng định tinh thần dũng cảm, không sợ hiểm nguy của Lục Vân Tiên

Với vũ khí đơn sơ, hành động xông thẳng
vào bọn cướp, LVT được coi là người anh
hùng làm việc nghĩa, hành động với cái
đức “vị nghĩa vong thân”.
*** Vị nghĩa vong thân: Vì nghĩa mà quên đi bản thân

b. Khi trò chuyện với Kiều Nguyệt Nga
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe này?”
……
Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la.
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai.
Tiểu thư con gái nhà ai,
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ.
.....
Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn.
Này đà rõ đặng nguồn cơn,
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.

Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la.
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai.
Giữ trọn lễ giáo:
Tiểu thư con gái nhà ai,
«khoan khoan ngồi đó Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ.
Ân cần hỏi han: “con
……
...phận trai».
gái nhà ai, đi đâu…”
Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn.
Này đà rõ đặng nguồn cơn,
“Làm ơn há dễ
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?
trông người trả ơn”
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
=> Một người anh Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.

hùng chính trực
trọng nghĩa khinh tài

Quan niệm lẽ sống
của người anh hùng

=> Lục Vân Tiên là hình ảnh đẹp, lý tưởng, tác giả gửi gắm niềm tin và khát
vọng về trang anh hùng vì dân dẹp loạn.

2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
- Hiện lên qua ngôn ngữ đối thoại
với Lục Vân Tiên.
+ Cách xưng hô của nàng
vừa trân trọng, vừa khiêm
nhường:
Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ
thưa.
+ Nói năng dịu dàng, mực
thước:
Þ Cô gái
khuê
các,
nếtdám
na, thùy
có
Làm
con
đâu
cãi mị,
cha,
học
trọng
tìnhđàng
nghĩa.xa cũng
Ví thức
dầu biết
ngàn
dặm
đành.

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
1.Cuộc đời: Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) là nhà thơ mù
ở Nam Bộ, có nghị lực sống và cống hiến cho đời, có lòng
yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.
2. Sự nghiệp sáng tác :
- Thơ văn chống Pháp.
- Truyện Nôm: Dương Từ-Hà Mậu; Ngư Tiều y thuật
vấn đáp; Lục Vân Tiên.

TÁC GIẢ

Khi đánh cướp: Vũ khí đơn sơ, xông thẳng vào bọn
cướp. Hành động của LVT là bản chất của người anh
hùng làm việc nghĩa, hành động với cái đức “ vị nghĩa
vong thân”.
Hình ảnh LVT
NỘI DUNG

TÁC PHẨM
Truyện LVT gồm 2082 câu thơ luc bát, có kếtcấu chương
hồi với nội dung đạo lí làm người, đề cao nhân nghĩa.

Xưng hô khiêm nhường

Tóm tắt truyện LVT: xoay quanh 2 nh/vật chính:
-LVT đánh cướp cứu KNN
-LVT gặp nạn và được cứu giúp.
-KNN gặp nạn mà vẫn 1 lòng chung thủy với LVT
-LVT và KNN gặp lại nhau.
Vị trí: Đoạn trích nằm ở phần đầu của truyện.
Đại ý: LVT đi thi, trên đường gặp bon cướp,chàng đánh
tan và cứu được 2 cô gái, KNN cảm kích muốn tạ ơn
nhưng LVT từ chối.

Khi trò chuyện với KNN: Hào hiệp, nhân hậu ( không
lợi dụng của người làm ơn, kẻ ban ơn), có tấm lòng ngay
thẳng, trong sáng và chính trực “ Trọng nghĩa khinh tài”

Hình ảnh KNN
Nói năng dịu dàng, mực thước.
Trình bày rõ ràng, khúc chiết, chân thành
Con người ân tình, chịu ơn và cảm kích tấm lòng hào hiệp
của LVT đã tự nguyện giữ trọn ân tình, thủy chung.

Ý NGHĨA VĂN BẢN

Đoạn trích ca ngợi phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật Lục Vân
Tiên – Kiều Nguyệt Nga và khát vọng hành đạo cứu đời của tác giả

NT

Nhân vật được miêu tả qua hành động, cử chỉ, lời nói. Kết
cấu truyện gần gũi truyện dân gian.

Ngôn ngữ mộc mạc bình dị, gần với lời nói hằng ngày và mang
màu sắc địa phương Nam Bộ.

PHÂN BIỆT SẮC THÁI LỜI THOẠI MỖI NHÂN VẬT
Lời Lục Vân Tiên
Với bọn cướp
Với Kiều Nguyệt Lời Kiều Nguyệt
Nga
Nga

Lời bọn cướp

Mềm mỏng,
chân thành,
chính trực.

Hống hách,
ngông nghênh

Dứt khoát,
căm tức

Khiêm nhường,
mực thước

® Ngôn ngữ đối thoại phong phú.
® Phù hợp với tình tiết câu chuyện.

Ngôn ngữ

Phương thức
khắc họa
nhân vật

Truyện Kiều
(Trích Chị em Thúy
Kiều, Kiều ở lầu
Ngưng Bích”

Truyện LVT
(Trích “Lục Vân Tiên cứu
Kiều Nguyệt Nga”)

Trau chuốt, gợi tả, sử
dụng nhiều hình ảnh
ước lệ.

-Bình dị, mộc mạc, mang màu
sắc Nam Bộ.
- Lời thoại đa dạng, phù hợp
với diện biến truyện.

- Khắc họa chủ yếu qua - Khắc họa nhân vật qua cử chỉ,
ngoại hình, nội tâm.
lời nói

Hãy tìm những chi tiết giống nhau và khác nhau giữa tiểu sử tác giả với cuộc đời nhân
vật chính Lục Vân Tiên. Qua đó, em có suy nghĩ gì về những điều tâm huyết mà Nguyễn
Đình Chiểu muôn gửi gắm ở nhân vật yêu quý của mình ?
Giống nhau:
a. Cuộc đời: Có thể nói nhân vật Lục Vân Tiên chính là bóng dáng cuộc đời
của Nguyễn Đình Chiểu: Cả hai đều nghe tin mẹ mất trên đường đi thi, về
quê chịu tang mẹ, bị đau mắt và bị mù, và bị bội hôn.
b. Sự nghiệp: Cả hai đều có sự nghiệp rỡ ràng: Lục Vân Tiên đỗ Trạng
Nguyên, cầm quân thắng giặc. Nguyễn Đình Chiểu thì "vung bút thành thơ
đuổi giặc thù" .
Khác nhau
* Lục Vân Tiên được chữa sáng mắt, còn Nguyễn Đình Chiểu vẫn chịu cảnh
"Thà đui mà giữ đạo nhà" ... Ông vẫn bị mù, về quê bốc thuốc, dạy học,
liên lạc với các sĩ phu yêu nước và sáng tác thơ văn chống Pháp.
* Lục Vân Tiên là một nhân vật được hư cấu trong tác phẩm "Lục Vân Tiên"
của Nguyễn Đình Chiểu, còn Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ, nhà văn
có thật trong lịch sử và Văn học Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Vì sao nói Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga đã thể hiện rõ tính
chất dân gian.
Truyện Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga đã thể hiện rõ tính
chất dân gian bởi lẽ truyện có kiểu
kết cấu ước lệ theo khôn mẫu của
truyện truyền thống: người tốt
gặp gian truân, bị kẻ xấu hãm hại
nhưng được phù trợ và cứu giúp,
cuối cùng được đền đáp xứng
đáng, kẻ xấu bị trừng trị. Đây là
loại truyện thể hiện khát vòng
cháy bỏng của nhân dân: ở hiền

Viết đoạn văn kể lại cuộc trò chuyện giữa Kiều Nguyệt Nga và Lục Vân Tiên
trong đó sự dụng yếu tố miêu tả nội tâm
Sau một phen hoảng hốt, lũ cướp đã bị
người thiếu niên đánh bại, tôi không
khỏi thở phào nhẹ nhõm. May mắn thay,
đã có người ra tay nghĩa hiệp tôi mới có
thể bảo toàn tính mạng, bảo toàn trinh
tiết này. Tôi không dám nghĩ nếu như
người anh hùng đó không xuất hiện
chuyện xảy ra sau đó sẽ như thế nào
nữa. Hoàng hồn nhưng vẫn còn sợ hãi,
tôi vẫn ngồi trong xe không dám bước
ra ngoài nửa bước. Người anh hùng khôi
ngô ấy tiến lại gần xe ân ần hỏi han. Tôi