Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
NHỮNG NHẬN ĐỊNH VỀ THƠ
*. Thơ là một bức họa để cảm nhận thay vì để ngắm. (Leonardo DeVinci)
*. Thơ ca làm cho tất cả những gì tốt đẹp nhất trên đời trở thành bất tử. (Shelly)
*. Thơ là rượu của thế gian. (Huy Trực)
*. Trong tâm hồn của con người đều có cái van mà chỉ có thơ ca mới mở được. (Nhêcơraxop)
*. Trên đời có những thứ chỉ giải quyết được bằng thơ. (Maiacopxki)
*. Nhà thơ, ngay cả các nhà thơ vĩ đại nhất cũng phải đồng thời là những nhà tư tưởng.(Bêlinxki)
*. Thơ là tiếng gọi đàn. (Xuân Diệu)
*. Thơ là sự thể hiện con người và thời đại một cách cao đẹp. (Sóng Hồng)
*. Thơ sinh ra từ tình yêu và lòng căm thù, từ nụ cười trong sáng hay giọt nước mắt đắng cay. (Raxun Gamzatôp)
*. Thơ ca là tiếng hát của trái tim, là nơi dừng chân của tinh thần, do đó không đơn giản mà cũng không thần bí, thiêng liêng… Thơ ca chân chính phải là nguồn thức ăn tinh thần nuôi tâm hồn phát triển, nó không được là thứ thuốc phiện tinh thần êm ái, nhỏ nhen mà độc hại… (LLVH)
*. Tôi thu thập hình tượng như con ong hút mật vậy. Một con ong phải bay một đoạn đường bằng sáu lần xích đạo trong một năm ba tháng và đậu trên bảy triệu bông hoa để làm nên một gam mật. (P. Povienko)
Biên soạn và thực hiện: Ninh Thị Loan, THCS Cẩm Phúc
Câu hỏi
Đáp án
? Muốn làm bài nghị luận về tác phẩm thơ cần tiến hành mấy bước. Nêu nhiệm vụ từng bước.
Cần tiến hành theo trình tự bốn buước:
Bưuớc 1: Tìm hiểu đề, tìm ý.
Buước 2 : Lập dàn ý.
Buước 3 : Viết bài ( viết nháp ).
Bưuớc 4 : Đọc lại, sửa chữa lỗi, hoàn chỉnh bài viết ( viết sạch ).
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
1. Đề bài: Suy nghĩ về bài thơ " Bếp lửa" của Bằng Việt .
2. Cỏc bu?c l�m b�i
* Bước 1: Tìm hiểu đề tìm ý
* Tìm hiểu đề :
- Thể loại :
Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Vấn đề cần nghị luận :
Tình cảm bà cháu bên bếp lửa quê hương
- Phưuơng pháp nghị luận :
Trình bày những cảm nhận riêng của bản thân đối với bài thơ
? Vẻ đẹp của tình bà cháu nói chung được thể hiện trong văn học như thế nào?
* Tìm ý :
?/ Tình bà cháu nói riêng trong bài thơ " Bếp lửa" của Bằng Việt được thể hiện như thế nào?
Ca dao, thơ, văn xuôi.ca ngợi vẻ đẹp tình cảm của người Việt Nam trong đó có tình bà cháu.
Nỗi nhớ, tình thương, lòng biết ơn bà từ nơI xa gắn với kỷ niệm tuổi thơ bên bếp lửa quê hương một thời gian khổ.
- Ph¹m vi nghÞ luËn:
Bài thơ Bếp lửa
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
II. LUYỆN NÓI
* Bu?c 1. Tìm hi?u d?, tỡm ý *Tỡm hi?u d?
_ Thể loại: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
-Vấn đề cần nghị luận: tình cảm bà cháu
Phưuơng pháp nghị luận: trình bày những cảm nhận riêng của bản thân đối với bài thơ.
Phạm vi nghị luận: bài thơ Bếp lửa.
* Tìm ý :
Tình bà cháu nói chung của người Việt Nam
Tình bà cháu trong bài thơ
* Bu?c 2: L?p d�n ý
1- Mở bài :
- Giới thiệu bài thơ Bếp lửa và tác giả Bằng Việt
2 Thân bài: trình bày cảm nhận, suy nghĩ về các ý sau:
a/ Hình ảnh Bếp lửa qua hồi ức của cháu đánh thức nỗi nhớ thương bà : " Một bếp lửa. nắng mưua"
b/ Hồi tưuởng những kỷ niệm về bà và bếp lửa những năm tháng đầu tiên xa mẹ cha: " Lên bốn tuổi.còn cay".
c/ Nhớ lại cuộc sống bên bà, bên bếp lửa suốt những năm kháng chiến : " Tám năm ròng.đồng xa"
d/ Hình ảnh bếp lửa gắn liền với biến cố lớn của đất nước. Ngọn lửa hồng trong bếp lửa của bà đã truyền cho cháu sự sống, thắp sáng niềm tin yêu soi đưuờng cho cháu.
e/ Hình ảnh bếp lửa trở thành biểu tượng của quê hương đất nuớc. Bà vừa là người nhen lửa và giữ lửa, vừa là nguười truyền lửa : " Lận đận .ễi ! kỳ lạ và thiêng liêng - Bếp lửa !"
- Nêu nội dung nghị luận: tình bà cháu bên bếp lửa quê huương
g/ Đạo lý của dân tộc từ mối quan hệ quá khứ - hiện tại.
3- Kết bài : Khẳng định và nâng cao cảm nghĩ về bài thơ
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
1. Đề bài: Suy nghĩ về bài thơ " Bếp lửa" của Bằng Việt .
2. Cỏc bu?c l�m b�i
II. LUYỆN NÓI
? Dựa vào dàn bài, em hóy trình bày phần mở bài bằng ngôn ngữ nói của mình?
* Cách 1: Vào đề bằng phuương pháp lựa chọn qua so sánh :
Thưua các bạn! Chúng ta đã đưuợc đọc, đưuợc học nhiều b�i thơ hay về tình yêu quê hưuơng, tình cảm gia đình. Có bạn thích s? thiết tha, nồng nàn của Tế Hanh ở bài "Quê hưuơng" . Có bạn l?i yêu sự nột tu?ng tu?ng bay b?ng của tình mẹ con trong bài " Mây và sóng" của Ta-go,. Cũn tụi, tôi đồng cảm cùng tình bà cháu nồng đượm, đằm thắm trong bài " Bếp lửa" của nhà thơ Bằng Việt.
* Cách 2 : Vào đề bằng cách nêu ấn tuượng :
M? b�i 1: Đối với những ngưuời đi xa nhớ nhà, có lẽ không có hình ảnh nào gợi cảm hơn hình ảnh bếp lửa. Nhà thơ Bằng Việt đã chọn một hình ảnh thật tiêu biểu làm đề tài để thể hiện tình cảm của mình với ngưuời bà kính yêu: "Bếp lửa" .
1 - Tập diễn đạt nói phần Mở bài
? Nhận xét cách mở bài sau đây:
Mở bài : Trong bài thơ "Tiếng gà truưa" của nhà thơ Xuân Quỳnh ta gặp hình ảnh một người lính trẻ trên đuờng hành quân, nghe tiếng gà truưa chợt nhớ bà da diết. Có một bài thơ khác khiến ta cũng cảm động về tình cảm nhớ thưuơng bà của đứa cháu đang sống xa Tổ quốc. Bài thơ tôi muốn nói tới đó là "Bếp lửa" của Bằng Việt.
Đó là cách mở bài bằng phuơng pháp lựa chọn so sánh
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
II. LUYỆN NÓI
3. Luyện nói
? Hóy mở bài theo cách riêng của em ?
2. Tập diễn đạt nói phần Thân bài:
Hoạt động nhóm
Phân công : Hai bàn một nhóm 1� 1 b�n), theo th? t? cụng vi?c sau:
Nhúm 1.1.2.3:
a/ Hình ảnh Bếp lửa qua hồi ức của cháu đánh thức nỗi nhớ thưuơng bà : " Một bếp lửa. nắng mưua"
Nhúm 1.4,5,6,7
b/ Hồi tưuởng những kỷ niệm về bà và bếp lửa những năm tháng đầu tiên xa mẹ cha: "Lên bốn tuổi.còn cay".
Nhúm 2.1.2.3,4:
c/ Nhớ lại cuộc sống bên bà, bên bếp lửa suốt những năm kháng chiến : " Tám năm ròng.đồng xa"
Nhúm 2.5,6,7:
d/ Hình ảnh bếp lửa gắn liền với biến cố lớn của đất nuớc. Ngọn lửa hồng trong bếp lửa của bà đã truyền cho cháu sự sống, thắp sáng niềm tin yêu soi đưuờng cho cháu
Nhúm 3.1.2.3:
e/ Hình ảnh bếp lửa trở thành biểu tượng của quê huương đất nuớc. Bà vừa là người nhen lửa và giữ lửa, vừa là nguười truyền lửa: " Lận đận .ễi ! kỳ lạ và thiêng liêng -Bếp lửa !"
Nhúm 2.4.5.6
g/ Đạo lý của dân tộc từ mối quan hệ quá khứ - hiện tại.
? Hóy diễn đạt bằng ngôn ngữ nói bài tập của nhóm mình? - M?i b�n m?t nhúm
Chú ý khi nói:
Cần đảm bảo đúng nội dung.
Nói truyền cảm, thu hút ngưuời nghe, tránh nói như đọc (cần thay dổi ngữ điệu cho phù hợp)
Cần xác định đây là cuộc giao tiếp trực tiếp, nhập vai bằng cách dùng từ ngữ xưng hô
Nhóm 1.1 nói, nhóm 2.1 nhận xét
Nhóm 2.1 nói, nhóm 3.1 nhận xét
Nhóm 3.1 nói, nhóm 1.1 nhận xét
1 - Tập diễn đạt nói phần Mở bài
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
II. LUYỆN NÓI
3. Luyện nói
3 - Tập diễn đạt nói phần Kết bài :
Câu hỏi: Hãy cho biết những đoạn văn sau thuộc phần nào trong bài văn
§· cã nhiÒu bµi th¬ hay viÕt vÒ ng­êi mÑ hiÒn. Nh­ng ch­a cã nhiÒu bµi th¬ viÕt vÒ bµ, vµ ®¹t tíi ®é ®Æc s¾c nh­ bµi th¬ “BÕp löa” cña B»ng ViÖt. H×nh ¶nh ng­êi bµ ®«n hËu (cïng h×nh tư­îng “bÕp löa”, viÖc “nhóm lửa” vµ “ngọn lửa”) thËt gÇn gòi víi mçi chóng ta. Bµ thư­¬ng ch¸u bao nhiªu th× ch¸u l¹i kÝnh yªu vµ biÕt ¬n bµ bÊy nhiªu. Bµi th¬ nãi chuyÖn riªng nh­ưng ®· gîi cho mçi chóng ta h­ưíng vÒ ®¹o lý “uèng n­ưíc nhí nguån”cña d©n téc.
Bµ vµ ch¸u, chim tu hó vµ bÕp löa…nh÷ng h×nh ¶nh trong bµi th¬ thËt gÇn gòi, th©n thuéc víi chóng ta. §ã lµ h×nh bãng quª h­¬ng xø së cßn in ®Ëm m·i trong t©m trÝ nh÷ng ngư­êi con ®ang ë xa Tæ quèc như­ B»ng ViÖt, lµ nçi niÒm thiÕt tha lu«n nh¾c nhë ch¼ng thÓ ngu«i quªn.
2. Tập diễn đạt nói phần Thân bài:
1 - Tập diễn đạt nói phần Mở bài
Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
II. LUYỆN NÓI
3. Luyện nói
Trò chơI : Cùng giải ô chữ Văn học
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Có 10 hàng ngang, hàng chìa khoá có 10 chữ cái, mỗi chữ cái ở hàng chìa khoá là một chữ cái trong mỗi hàng ngang.
Những dòng chữ này đều liên quan đến vấn đề ta vừa nghị luận
Trò chơi : Cùng giải ô chữ Văn học
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
t h ơ
b ì n h y ê n
B ằ n g v I ệ t
t u h ú
B ế p l ử a
H à n g x ó m
C h ờ n v ờ n
L ề u t r a n h
T á m n ă m
ấ p I u
Hàng ngang: có 10 dòng
Hàng dọc: là dòng chìa khoá gồm 10 chữ cái. Mỗi chữ cái ở hàng chìa khoá là một chữ của một dòng hàng ngang.
Tất cả các dòng chữ trong ô chữ đều có liên quan đến vấn đề mà ta vừa nghị luận.
IV. HƯỚNG DẪN HỌC BÀI :
1- Tiếp tục tự luyện nói
2- Dựa vào dàn bài, d?a v�o cỏc do?n m? b�i, than b�i, k?t b�i c?a cỏc nhúm dó núi viết hoàn chỉnh b�i van
3- Chuẩn bị bài sau: Nh?ng ngụi sao xa xụi
Bếp lửa
Tình cảm gia đình
Tình yêu, nỗi nhớ về quê hương xứ sở
Đạo lý " Uống nước nhớ nguồn"







Tiết 147,148- Tập làm văn LUYỆN NÓI NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
II. LUYỆN NÓI
3. Luyện nói
CÁC NHÓM BÁO CÁO ĐOẠN THÂN BÀI
C?NG C? KI?N TH?C V? B�I THO B?P L?A
Xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh !