NGỮ VĂN 7
LUYỆN NÓI:
PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ
VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
A. Là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc.

B. Là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm.

C. Là văn bản nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh…
D. Là văn bản trình bày quan điểm, ý kiến, nhận định về một vấn đề nào đó.
I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC

Thế nào là văn biểu cảm?
Là làm sáng tỏ giá trị nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của tác phẩm nào đó.

B. Là bộc lộ tình cảm, cảm xúc về một người nào đó.

C. Trình bày cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về tác phẩm đó.
I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm là:
Tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn ý, viết bài, đọc sửa bài.

B. Lập dàn ý, tìm hiểu đề và tìm ý, viết bài, đọc sửa bài.

C. Viết bài, tìm hiểu đề và tìm ý, viết bài, đọc sửa bài.

D. Đọc sửa bài, tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn ý, viết bài.
Các bước làm một bài văn biểu cảm :
I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Bố cục bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
* Bài cảm nghĩ về tác phẩm văn học có ba phần:
- Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.
- Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm tạo nên.
- Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.
II. Thực hành luyện nói
Đề 1: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Cảnh khuya” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đề 2: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Bánh trôi nước” của nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương.
Chọn 1 trong 2 đề bài để xây dựng dàn ý cho bài luyện nói
Chọn 1 trong 2 đề bài để xây dựng dàn ý cho bài luyện nói
ĐỀ 1: DÀN BÀI
A. MB: Giới thiệu tác giả Hồ Chí Minh, ấn tượng, cảm xúc chung về tác phẩm.
B.TB: Bài thơ tả cảnh trăng sáng về khuya, sự say mê vẻ đẹp thiên nhiên và tâm trạng của Bác.
* Hai câu thơ đầu: Cảnh đêm trăng sáng về khuya nơi núi rừng Việt Bắc.
- Nghệ thuật so sánh độc đáo “tiếng suối” với “tiếng hát”: Âm thanh tiếng suối trong trẻo, ấm áp, gần gũi với con người.
Điệp từ “lồng”: Bức tranh thiên nhiên nhiều màu sắc, hình khối.
Bức tranh thiên nhiên đẹp lung linh, sự cảm nhận tinh tế, tình yêu thiên nhiên tha thiết của nhà thơ.
* Hai câu thơ cuối: Say mê trước vẻ đẹp đêm trăng và tâm trạng của nhà thơ.
- Điệp ngữ “chưa ngủ”: Cảnh thiên nhiên đẹp như vẽ nhưng cao hơn là Bác lo cho vận mệnh đất nước.
- Cảm phục, kính trọng trước vẻ đẹp tâm hồn của Bác.
C. KB: Khẳng định giá trị của tác phẩm và tình cảm của em với Bác.
ĐỀ 2: DÀN BÀI
A.MB: Giới thiệu tác giả Hồ Chí Minh, hoàn cảnh sáng tác, cảm nhận chung về bài thơ “Rằm tháng giêng”.
B.TB: Bài thơ tả cảnh đẹp đêm trăng và sức sống của mùa xuân, đồng thời thể hiện phong thái ung dung, lạc quan của Bác.
* Hai câu đầu: Không gian cao rộng, thơ mộng, tràn ngập ánh trăng và sức sống mùa xuân trong đêm rằm tháng giêng.
“Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.”
Điệp từ “xuân”, từ láy “lồng lộng”: Sắc xuân nối liền, trải rộng khắp bầu trời, mặt nước, dòng sông.
Cảnh được tả từ gần đến xa, từ thấp đến cao, sắc xuân, khí xuân như bao trùm lên cảnh vật.
* Hai câu cuối: Phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác. “Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”.
- Bác và các đồng chí của mình bàn luận việc nước đến nửa đêm.
- Hình ảnh con thuyền chở đầy ánh trăng xuân chứa chan bát ngát, đượm tình.
C.KB: Khẳng định giá trị của bài thơ và tình cảm của em với Bác.
ĐỀ 2: DÀN BÀI
A. MB: Giới thiệu nhà thơ Hồ Xuân Hương, cảm xúc chung về bài thơ “Bánh trôi nước”.
B.TB: Bài thơ tả chiếc bánh trôi nước để bộc bạch thân phận, tấm lòng của người phụ nữ với niềm cảm thương sâu sắc.
*Hai câu đầu: Hình ảnh bánh trôi nước.
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non”
+Môtíp “thân em”, cặp quan hệ từ “vừa…vừa”: Tả hình dáng chiếc bánh trôi nước giúp ta hình dung vẻ đẹp hình thể người phụ nữ.
+Thành ngữ “bảy nổi ba chìm”: Qua việc luộc bánh giúp ta liên tưởng số phận long đong, chìm nổi của người phụ nữ.
*Hai câu cuối: Hình ảnh người phụ nữ.
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”
+Cặp từ trái nghĩa “rắn- nát”: Chất lượng bánh cũng là lời giải thích số phận cam chịu, lệ thuộc của người phụ nữ xưa.
+“Tấm lòng son”: Nhân bánh màu nâu đỏ giúp ta liên tưởng phẩm chất son sắt, thủy chung của người phụ nữ VN.
C. KB: Khẳng định giá trị của tác phẩm và tình cảm đối với tác giả.
II. Thực hành luyện nói
Yêu cầu luyện nói
Nội dung nói
Tác phong nói
Trình bày tình cảm, cảm xúc của mình đối với nội dung và nghệ thuật của tác phẩm theo dàn bài đã chuẩn bị.
- Chọn vị trí phù hợp khi thuyết trình.
Ngôn ngữ rõ ràng, phát âm đúng, âm lượng vừa phải, kết hợp cử chỉ điệu bộ, thể hiện được cảm xúc.
Có nghi thức thưa gửi khi mở đầu và kết thúc.