CH�O M?NG QUí TH?Y Cễ V� C�C em H?C SINH
PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN 12
MÔN: NGỮ VĂN 7
KHỞI ĐỘNG
B. Hay đọc
A. Anh thích
C. Đang làm
D. Thích nhất
Thêm cụm C-V vào chỗ trống làm phụ ngữ cho danh từ trong câu: “Tôi chép lại bài thơ mà...”.
Cấu tạo của cụm từ gồm có những phần nào?
A. Phần trung tâm
B. Phần phụ trước
C. Phần phụ sau
D. Gồm cả ý A,B,C
KHỞI ĐỘNG
Câu “Mai học giỏi khiến cha mẹ vui lòng” dùng mấy cụm C-V để mở rộng câu?
A. Hai
B. Một
C. Bốn
D. Ba
Trong các câu sau, câu nào không dùng
cụm C – V làm thành phần câu
hoặc thành phần cụm từ?
A. Trời mưa làm cho em phải nghỉ học.
B. Hôm nay tôi rất buồn.
C. Tôi đã làm xong việc mẹ giao.
D. Gió thổi mạnh làm cây đổ rạp.
Trong các câu sau, câu nào là
câu được mở rộng?
A. Lan học giỏi.
B. Năm nay, Lan học giỏi.
C. Lan học giỏi khiến cha mẹ vui long.
D. Câu B và câu C
Trong các câu sau, câu nào không dùng cụm
C – V làm thành phần câu hoặc
thành phần cụm từ?
A. Mẹ về làm tôi thêm vững tâm.
B. Ông tôi luôn dậy sớm.
C. Chúng tôi đã làm xong bài tập thầy giáo ra.
D. Tôi luôn nghĩ rằng bạn ấy rất tốt.
Chủ đề 9: MỞ RỘNG CÂU
Tiết 100: Tiếng Việt
Dùng cụm C – V để mở rộng câu(tt)
Hoàn thiện những ý sau để ôn lại chủ đề: Dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu
Khái niệm
Các trường hợp dùng cụm C – V để mở rộng câu
Tác dụng
I. Nhắc lại kiến thức
Chủ đề 9: MỞ RỘNG CÂU
Tiết 100: Tiếng Việt
Dùng cụm C – V để mở rộng câu(tt)
Khái niệm
Các trường hợp dụng (cụm C-V) để mở rộng câu
Tác dụng
Khi nói hoặc viết có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C –V , làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
Chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.
Làm cho nội dung ý nghĩa của câu cụ thể, đầy đủ.
Dùng cụm C – V để mở rộng câu(tt)
Tiết 100: Tiếng Việt
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
(Hồ Chí Minh)
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
(Hoài Thanh)
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
(Theo Thạch Lam)
II. Luyện tập
c
v
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
c
v
CN
VN
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
ĐT
Có một cụm C – V làm chủ ngữ và một cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
PN
II. Luyện tập
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
(Hoài Thanh)
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông

mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh,

tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
CN
VN 2
VN 1
… nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non,hoa cỏ trông mới đẹp;
DT
C1
C2
V1
V2
VN 1
… từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
DT
C1
V1
C2
V2
VN 2
PN
PN
PN
PN
-> 2 cụm c- v làm phụ ngữ trong cụm DT
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
(Theo Thạch Lam)
BÀI TÂP 1: Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
c)Th?t dỏng ti?c khi chỳng ta th?y nh?ng t?c l? t?t d?p ?y m?t d?n, v� nh?ng th?c

quý c?a d?t mỡnh thay d?n b?ng nh?ng th?c búng b?y h�o nhỏng v� thụ k?ch

b?t chu?c ngu?i ngo�i .
CN
VN
… thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần

bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài.
ĐT
C1
V1
C2
V2
Có hai cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ thấy
PN
PN
- Muốn xác định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ và vị ngữ và các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu.
- Muốn xác định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ ,vị ngữ và các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu. Tiếp theo, phân tích cấu tạo của các thành phần đó và kết luận cụm C - V đó thuộc thành phần nào.
- Một câu có thể được mở rộng bằng một hoặc nhiều cụm C – V nối tiếp nhau.
BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
b. Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: ”Cái đẹp là cái có ích”.
c. Tiếng Việt rất giàu thanh điệu. Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
d. Cách mạng tháng Tám thành công. Từ đó, tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới.
a. Chúng em học giỏi. Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Chúng em học giỏi làm cho cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích.
Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
Cách mạng tháng Tám thành công đã khiến cho tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới.
II. Luyện tập
- Cách mở rộng câu: Từ một câu đơn bình thường, từ hai vế trong một câu, hoặc từ hai câu đơn ta có thể tạo thành một câu có dùng cụm C – V để mở rộng bằng cách thêm, bớt những từ ngữ thích hợp.
- Cách mở rộng câu phụ thuộc vào mối quan hệ giữa các câu và mục đích của người nói.
BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b. Đây là cảnh một rừng thông. Ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại. Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông. Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ.
a. Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
Ca dao
Hoài Thanh
Theo Đình Quang
II. Luyện tập
BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b. Đây là cảnh một rừng thông. Ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại. Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông. Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ.
a. Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
Anh em hoà thuận khiến hai thân vui vầy.
Đây là cảnh một rừng thông ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại.
Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
- Dùng cụm C – V để mở rộng câu làm cho câu diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, tránh lặp từ.
- Câu dùng cụm C – V để mở rộng được sử dụng rộng rãi trong văn chương và trong giao tiếp hàng ngày.
Biến đổi các câu sau thành câu có cụm C – V làm thành phần câu, thành phần của cụm từ?
a. Tôi đã gặp bạn ấy.
b. Cả lớp đã làm xong bài tập.
c. Quyển báo này rất đẹp.
Tôi đã gặp bạn ấy đi học về.
Cả lớp đã làm xong bài tập cô cho về nhà.
Quyển báo này bìa rất đẹp.
II. Luyện tập
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
Khái niệm
Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:
Chủ
ngữ
Vị
ngữ
Phụ ngữ
trong cụm danh từ
Phụ ngữ
trong cụm động từ
Phụ ngữ
trong cụm tính từ
Sơ đồ

Hãy viết đoạn văn ngắn (10 –15 dòng) với chủ đề “ Đọc sách có nhiều lợi ích”. Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất 1 câu có mở rộng thành phần chủ ngữ hoặc vị ngữ.
D?n dũ
- Nắm nghi nhớ SGK/68, 69
- Soạn bài: Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích
Chúc các em học tốt