Nguyễn Hồng Hạnh

Hoạt động 1

TRANG 122

Bà tôi (Mác-xim Go-rơ-ki)

TRANG 130

Chú bé vùng biển (Theo Trần Vân)

Theo MÁC–XIM GO-RƠ-KI
Bà tôi ngồi cạnh tôi, chải đầu. Tóc bà
đen và dày kì lạ, phủ kín cả hai vai, xõa xuống
ngực, xuống đầu gối. Một tay khẽ nâng mớ tóc
lên và ướm trên tay, bà đưa một cách khó
khăn chiếc lược thưa bằng gỗ vào mớ tóc dày.

Theo MÁC–XIM GO-RƠ-KI
Giọng bà trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông. Nó khắc
sâu vào trí nhớ tôi dễ dàng, và như những đóa hoa, cũng dịu
dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống. Khi bà mỉm cười, hai con ngươi đen
sẫm nở ra, long lanh, dịu hiền khó tả, đôi mắt ánh lên những tia
sáng ấm áp, tươi vui. Mặc dù trên đôi má ngăm ngăm đã có nhiều
nếp nhăn, khuôn mặt của bà tôi hình như vẫn tươi trẻ.

Đoạn 1 tả đặc điểm gì về
ngoại hình của bà?

A
B
C
D

Mái tóc
Đôi mắt
Khuôn mặt
Làn da

Tóm tắt các chi tiết
được miêu tả ở từng câu

Câu 1

Tả khái quát mái tóc của bà với đặc điểm:
đen, dày, dài kì lạ

Câu 2

Tả độ dày của mái tóc qua hai cách bà chải
đầu và từng động tác

Câu 3

Giới thiệu bà ngồi cạnh cháu chải đầu

Các chi tiết đó quan hệ
với nhau như thế nào ?
Các chi tiết đó quan hệ chặt chẽ với nhau
chi tiết sau làm rõ chi tiết trước

Đoạn 2 còn tả những
đặc điểm gì về ngoại
hình của bà?
01

Giọng nói

02

03

Đôi
mắt

Khuôn
mặt

GIỌNG NÓI
(Câu 1,2)
ĐÔI MẮT
(Câu 3)
KHUÔN MẶT
(Câu 4)

Câu 1: Tả đặc điểm của giọng nói: trầm bổng, ngân nga.
Câu 2: Tả tác động của giọng nói vào tâm hồn cậu bé: khắc sâu vào
trí nhớ dễ dàng và như những đoá hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy
nhựa sống.

Tả sự thay đổi của đôi mắt khi bà mỉm cười: Hai con ngươi
đen sẫm nở ra và tình cảm ẩn chứa trong đôi mắt: long lanh,
dịu hiền khó tả, ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui

Tả khuôn mặt của bà: hình như vẫn tươi trẻ,
dù trên đôi má đã có nhiều nếp nhăn.

Các chi tiết đó quan hệ với nhau như thế nào?

Các đặc điểm về ngoại hình có quan hệ
chặt chẽ với nhau. Chúng không chỉ khắc
hoạ rõ nét về hình dáng của bà mà còn nói
lên tính tình của bà: bà dịu dàng, dịu hiền,
tâm hồn tươi trẻ, yêu đời, lạc quan.

Thằng Thắng, con cá vược của thôn Bần và là địch thủ bơi
lội đáng gờm nhất của bọn trẻ, lúc này đang ngồi trên chiếc thuyền
đậu ở ngoài cùng. Nó trạc tuổi thằng Chân “phệ” nhưng cao hơn
hẳn cái đầu. Nó cởi trần, phơi nước da rám đỏ khoẻ mạnh của
những đứa trẻ lớn lên với nắng, nước mặn và gió biển. Thân hình
nó rắn chắc, nở nang: cổ mập, vai rộng, ngực nở căng, bụng thon
hằn rõ những múi, hai cánh tay gân guốc như hai cái bơi chèo, cặp
đùi dế to, chắc nình nịch. Thắng có cặp mắt to và sáng. Miệng
tươi, hay cười. Cái trán hơi dô ra, trông có vẻ là một tay bướng
bỉnh, gan dạ.
Theo TRẦN VÂN

Đoạn văn trên tả những đặc điểm nào về ngoại hình của bạn Thắng ?

01

Giới thiệu chung về Thắng.

02

Tả thân hình của Thắng.

03

Tả cái trán của Thắng.

04

Tả chiều cao của Thắng.

05

Tả cặp mắt của Thắng.

06

Tả cái miệng của Thắng.

07

Tả nước da của Thắng.

Hoàn thành bảng thống kê:
Câu
1
2
3
4
5
6
7

Chi tiết
được miêu tả

Từ ngữ
được miêu tả

Giới thiệu chung

Con cá vược, có tài bơi lội

Tả chiều cao

Hơn hẳn bạn cái đầu

Tả nước da

Rám đỏ vì lớn lên với nắng, nước mạn và gió biển

Tả thân hình

Rắn chắc , nở nang

Tả cặp mắt

To và sáng

Tả cái miệng

Tươi, hay cười

Tả cái trán

Dô, bướng bỉnh

Tính tình

Những đặc
điểm ấy cho
biết Thắng là
một cậu bé
thông minh,
bướng bỉnh,
gan dạ.

KHUÔN MẶT

Tất cả các đặc điểm được miêu tả quan hệ
chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau

Vẻ ngoài của Thắng
lớn lên ở biển,
bơi lội rất giỏi,
có sức khỏe dẻo dai

Tính tình Thắng
thông minh,
bướng bỉnh
và gan dạ.

Khi tả ngoại hình nhân
vật cần lưu ý điều gì?

Cần chọn những chi tiết
tiêu biểu để chúng bổ
sung cho nhau, giúp
khắc hoạ rõ nét hình ảnh
nhân vật.

Hoạt động 2

Lập dàn ý cho bài văn tả một người mà em thường gặp
(thầy giáo, cô giáo, chú công an, người hàng xóm,…)

Mở bài
Giới thiệu về một người mà
em thường gặp

thầy cô giáo

bạn bè

bác hàng xóm

chú bảo vệ

bác lao công…

Kết bài




muốn

Cảm nghĩ
Mong
Lời hứa

Thân
bài

Miêu tả ngoại hình:
• Tuổi tác, nghề nghiệp, tên của người đó
• Chiều cao, cân nặng, vóc dáng như thế
nào?
• Miêu tả một số bộ phận tiêu biểu (khuôn
mặt, đôi mắt, cái mũi, nụ cười, bàn tay…)
• Trang phục của người đó có gì đặc biệt?
Người đó thường để kiểu tóc gì? (màu sắc,
kiểu dáng)
• Người đó thường mang theo đồ dùng gì?
(cặp, balo, chổi, chùm chìa khóa…)

Tả hoạt động, tính cách:
• Tính cách người đó như thế nào? Nét tính cách
đó được thể hiện qua những hành động nào?
• Khi gặp em người đó thường có hành động gì?
Em có thích hành động đó không? Người đó đối
xử với mọi người như thế nào?
• Mọi người xung quanh nhận xét như thế nào về
người đó?