Nhiệt liệt chào mừng quý thầy
cô đến với tiết học hôm nay?

Giáo viên: Sùng Seo Chủ
Lớp 5A

Tìm từ đồng nghĩa và từ đa nghĩa
trong đoạn văn dưới tranh:
Từ đồng
nghĩa: kể, nói

; từ đa nghĩa: người đi trước.

Từ đa nghĩa:
người đi trước.

Thứ Năm ngày 02 tháng 4 năm 2026
Tiếng Việt
Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa và
từ đa nghĩa

1. Chọn từ thích hợp nhất trong các từ đồng nghĩa
(in nghiêng) thay cho mỗi bông hoa.

Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã  nổi tiếng về quan
sát và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi
ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi,
bỗng quả bưởi lăn xuống một cái hố gần đó. Bọn
trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn
trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước dâng đến đâu,
bưởi nổi lên đến đó.

2. Tìm từ không đồng nghĩa với những từ còn
lại trong mỗi dãy từ sau:
a. nhân dân, đồng bào, bạn bè, quốc dân
b. dũng cảm, liều lĩnh, gan dạ, can đảm
c. tổ quốc, non sông, nhà nước, đất nước

THẢO LUẬN NHÓM 2

2. Tìm từ không đồng nghĩa với những từ còn
lại trong mỗi dãy từ sau:
a. nhân dân, đồng bào, bạn bè, quốc dân
b. dũng cảm, liều lĩnh, gan dạ, can đảm
c. tổ quốc, non sông, nhà nước, đất nước

a. nhân dân, đồng bào, bạn bè, quốc dân

Nhóm a: các từ nhân dân, đồng bào, quốc dân chỉ
những người trong cùng một quốc gia nên các từ
đồng nghĩa với nhau; từ bạn bè chỉ mối quan hệ
tình bạn.

b. dũng cảm, liều lĩnh, gan dạ, can đảm

Nhóm b: các từ dũng cảm, gan dạ, can đảm chỉ
phẩm chất có dũng khí, dám đương đầu khó khăn
nguy hiểm; từ liều lĩnh chỉ hành động, việc làm
bất chấp nguy hiểm, có thể xảy ra hậu quả tai hại.

c. tổ quốc, non sông, nhà nước, đất nước

Nhóm c: các từ tổ quốc, non sông, đất nước
chỉ phần lãnh thổ trong quan hệ với dân tộc
làm chủ và sinh sống tại đó; từ nhà nước là
tổ chức đứng đầu của chính phủ, quản lí công
việc chung của một nước.

3. Đọc đoạn thơ dưới đây và thực hiện yêu
cầu.
Không có chân có cánh
Mà lại gọi: con sông?
Không có lá có cành
Lại gọi là: ngọn gió
(Xuân Quỳnh)
a. Mỗi từ in đậm trong đoạn thơ trên được dùng với nghĩa
gốc hay nghĩa chuyển?
b. Đặt một câu có từ in đậm được sử dụng với nghĩa
chuyển.

THẢO LUẬN NHÓM 4

a. Những từ in đậm được dùng với
nghĩa gốc: chân, cành, lá
Từ in đậm được dùng với nghĩa
chuyển: ngọn

b) VD:
+ Mùa mưa đến, những gia đình sống dưới chân núi
lại nơm nớp lo núi lở.
+ Từ nhỏ tôi đã ước mơ được đi trên một chiếc
thuyền có cánh buồm đỏ thắm.
+ Ngọn đuốc trên tay phải của tượng Nữ thần Tự do
ở Mỹ tượng trưng cho tự do, bình đẳng, bác ái.

4. Từ ăn trong mỗi nhóm từ dưới đây mang
nghĩa nào?

5. Viết đoạn văn (3 – 4 câu) nêu cảm nghĩ của em
về danh y Tuệ Tĩnh, trong đó có sử dụng một cặp
từ đồng nghĩa.
VD: Danh y Tuệ Tĩnh là một học giả xuất sắc và một
nhà y học tài ba. Ông là người thông thái và có hiểu
biết sâu sắc về y học truyền thống và hiện đại. Tài
năng và sự nhiệt huyết của ông không chỉ thể hiện
trong việc chữa bệnh mà còn trong việc nghiên cứu và
truyền đạt kiến thức y học.

Vận dụng
Các em hãy đố bạn bên
canh về một, hai từ đồng
nghĩa hoặc đa nghĩa bớt kì
mà các em hay sử dụng
trong giao tiếp.