LUYỆN TẬP
VỀ

TỪ ĐA NGHĨA
NGHĨA

KHỞI
ĐỘNG

1. Luyện tập
phân biệt nghĩa
gốc và nghĩa
chuyển của từ

1. Đọc câu thơ, câu văn sau và thực hiện
yêu cầu:
a.
Thân dừa bạc phếch tháng năm
Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao.
Trần Đăng Khoa

b. Mặt trời còn khuất sau quả đồi, ánh một vùng hồng
lên nền trời xanh biếc.
Thạch Lam

– Từ “quả” trong câu nào được dùng với nghĩa gốc, từ
“quả” trong câu nào được dùng với nghĩa chuyển?
– Tìm thêm 1 – 2 nghĩa chuyển của từ “quả”.
– Đặt câu có từ “quả” với mỗi nghĩa chuyển tìm được.

THẢO LUẬN
nhóm đôi

1. Đọc câu thơ, câu văn sau và thực hiện
yêu cầu:
a.
Thân dừa bạc phếch tháng năm
Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao.
Trần Đăng Khoa
Nghĩa gốc
b. Mặt trời còn khuất sau quả đồi, ánh một vùng hồng
lên nền trời xanh biếc. Nghĩa chuyển
Thạch Lam

– Từ “quả” trong câu nào được dùng với nghĩa gốc, từ
“quả” trong câu nào được dùng với nghĩa chuyển?

– Tìm thêm 1 – 2 nghĩa chuyển của từ “quả”.
– Đặt câu có từ “quả” với mỗi nghĩa chuyển tìm được.

THẢO LUẬN NHÓM 4
KHĂN TRẢI BÀN

- 1 - 2 nghĩa chuyển của từ “quả”:
+ Từ dùng để chỉ từng đơn vị những
vật có hình giống như quả cây (quả
bóng).
+ Món lợi thu được trong làm ăn, buôn
bán (trúng quả lớn).
+ Kết quả (nói tắt)
- Đặt câu:
Kết quả của trận đấu là đội A thắng.

2. Luyện tập sử
dụng từ điển để
phân biệt các
nghĩa của từ đa

2. Tra từ điển để tìm nghĩa gốc và
nghĩa chuyển của từ “mặt”,
“chân”.
Lưu ý các bước tra từ điển:
1. Dò trang có chữ cái đầu tiên của từ.
2. Dò từ trên xuống theo thứ tự để tìm
vị trí của từ cần tra.
3. Đọc phần giải nghĩa của từ và chọn
nghĩa phù hợp.

THẢO LUẬN NHÓM 4

Mặt
+ Nghĩa gốc: phần phía trước, từ trán đến
cằm của người, hay phần phía trước của
đầu con thú, nơi có các bộ phận như mắt,
mũi, mồm.
+ Nghĩa chuyển:
- Phần phẳng ở phía trên hoặc phía ngoài
của vật, phân biệt với phần bên dưới hoặc
bên trong.
- Phần được trừu tượng hoá khỏi chỉnh thể
để xem xét, phân biệt với phần đối lập

Chân
+ Nghĩa gốc: bộ phận dưới cùng của cơ thể
người hay động vật, dùng để đi, đứng,
chạy, nhảy, v.v.
+ Nghĩa chuyển:
- Bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng,
có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác.
- Phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp
và bám chặt vào mặt nền.

3. Viết câu có sử
dụng từ mang
nghĩa chuyển

3. Viết 3 – 4 câu tả một cảnh đẹp thiên nhiên,

trong đó có sử dụng từ “mặt” hoặc từ “chân”
được dùng với nghĩa chuyển.
Gợi ý:

Gợi ý :
+ Em chọn tả cảnh đẹp nào?
+ Cảnh đẹp thiên nhiên đó có đặc điểm
gì nổi bật?
+ Cảm xúc của em trước cảnh đẹp đó
là gì?
+ Em sử dụng từ “mặt” hay từ “chân”
được dùng với nghĩa chuyển?
+…

Làm bài vào VBT

 
Con sông của quê hương tôi thật êm đềm và
đẹp đẽ. Quanh năm, nước sông vẫn đỏ nặng phù
sa đã cung cấp dinh dưỡng cho cánh đồng quê
tôi. Buổi sáng, dòng sông như một dải lụa đào
thướt tha. Trưa về, nắng đổ xuống làm mặt sông
lấp loáng một màu nắng chói chang. Hoàng hôn
buông xuống, mặt sông lại nhuộm màu hồng rực.
Đến tối, ông trăng tròn vành vạnh nhô lên khỏi
rặng tre in bóng xuống mặt sông lung linh. Con
sông đã gắn bó với đời sống của người dân nơi
đây. Nó đã trở thành người bạn tri kỉ của quê
hương, xóm làng. Tôi yêu biết bao con sông của
quê hương. Vì vậy, tôi sẽ cố gắng giữ gìn và bảo

TẠM
BIỆT