Tìm kiếm Bài giảng
Lý thuyết hạch toán kế toán

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Hồng Thúy
Ngày gửi: 21h:24' 11-01-2026
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Hồng Thúy
Ngày gửi: 21h:24' 11-01-2026
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
1 người
(Trần Xuân Hoàng)
BÔ G IAO THÔNG VÃN TÁI
TRU'ONG CAO DÃNG GIAO THÔNG VAN TÀI TRUNG UÓNG I
GIÁO TRÍNH
r
Môn hoc: Ly thuyêt kê toán
NGHE: KE TOAN DOANH NGHIEP
TRÍNH DÔ: TRUNG CÁP
Hà Noi —
2017
2
MDIC LUC
Lói nói dieu
CHUÕNG 1: VAI TRÓ, CH ÚC NÃNG, DÓI TUQNG VÀ PHUÕNG PHÀP
SCH
TOÁN KÊ
TOÁN .................................................................................. 1
1. Vai tró, chúe nãng, nhiem vy cúa hach toán ke toán ................................... 7
/. I Hgch toán ke toán và tính t t yen khóch quan cúa hgch toán ke toón ... 7
/.2 Vai trô cúa hgch toón ke toán trong nen kinh te thi iru'óng................... 8
7. 3 Chírc náng và nhiem vi cúa ligcli toán ke toán ................................... 10
1.4 Phân logi Hgch toán ke toón .............................................................. 11
2. Mot so khái niem và nguyên tac ke toán ................................................... 12
2.7 Mat só khái niêm ................................................................................ 12
2.2 Mat só nguyên toc ke toán .................................................................. 13
3. Doi tugng cúa hach toán ke toán............................................................... 13
J. 7 Dei txo'ng chung cia hgch toán ke toán.............................................. 13
3.2 Dei tv‹yng cf the cúa hgch toán ke toón trong các dan vÍ ................... 14
Chuong 2 : PHUDNG PHÁP CHÚNG TO KÉ TOÁN .................................... 18
1. Khái niem, y nghia cúa phoong pháp chÚng ter ke toán ............................ 18
I. I Khái niêm phrong pháp chúmg tv ke toán .......... .......... .......... .......... .. 18
/.2 Y nghi“a cúa pé rong pháp chúrng t'u: ke toán ........................................ 18
2. Các loai chúng tir ke toán ......................................................................... 18
2. I Khói niem và j nghi'a cúa chúrng t 'trke toán ............................ . . . .. 18
2.2 Cóc logi chírng tir toán ................................................................... 19
2.3 Nhíing yen ti ca bán caio chá:ng tír ke toán .........................................20
3. Trinh tp luân chuyen chúng tíi ke toán: .................................................... 21
3. I Kiem tra và hoàn chính chúmg ni. ...................................................... 21
2. To chúe luân chuyên chúng taj và ghi sô ke toán de thông tin kinh te ..... 21
3. Bao qu‹in võ luni feri chúng fi. ............................................................ 22
4. Kiem kê .................................................................................................... 22
4. I Khói niem ........................................................................................... 22
#. 2 Các logi kiêm kê ................................................................................. 22
4. 3 Phu:ang pháp kiem kê ......................................................................... 22
4.4 Vai trô cua ke toón trong kiêm kê ....................................................... 23
CHU'DNG 3: PHUDNG PfIÁP TÀI KHOÁN KÊ TOÁN ............................... 24
1. Khái niem và y nghia cúa phuong pháp tài khoàn ke toán ........................ 24
L i KliG i niêm ........................................................................................... 24
7.2 Y nghi“a cúa phvang pháp tài khoan ke toán ...................................... 24
2. Tài khoàn ke toán ..................................................................................... 24
2.7 Khói niem tài khoán ke toán ...................................................,........... 24
2.2 Ket céu chung cúa tài khaán ke toán .................................................. 25
2.J foi dung và ket céu chung cúa màt só logi tài khoán ke toán chú yeu 25
3. Cách ghi chép vào tài khoãn ke toán.........................................................27
3.7 Ghi dan vào tài khoán ke toán ............................................................ 27
3. 2 Ghi kép vào tài khoán ke toán ............................................................. 28
4. Kiem tra so lieu ghi chép trên tài khoàn ke toán ....................................... 29
1.
Kiem tra so 1 eu ghi chép trên tài khoán ting hgp..............................2
'aK ''“g'':
' gg pg hep irene Itai khoiano ken toan chái tiêtqvoam Itai
t khqoan
1
5. Phfint loai tài khoàn ke toán ....................................................................... 32
S.1 Phân loai tài khoán theo N fi dung kinh te .......................................... 32
5. 2 f'àôn logi tài khoân theo công dung và ket céu ...................................33
5.5 Phân logi theo quan he tài khoón ke toán vói các bóo cáo tài chính ... 35
5.4 Phán logi tái khoán ke toán theo mú'c dá khái quát cúa dei trong ke
toón phái ánh trong tái khoán................................................................... 35
6. He thong tài khoàn ke toán hien hành ....................................................... 35
6. 7
35
Kh á i n i ttt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2 Mô hinh he thing tài khoan ke toán hien nay...................................... 35
CHUÕNG 4: PHUÕNG PHÁP TÍNH GIÁ VÀ HACH TOÁN CÁC QUÁ
TRINH KINH TE CHU YEU ..........................................................................
36
1. Phuong pháp tính giá................................................................................36
I.1 Khái niem và y nghi“a cúa pé rrang pháp tính giá................................. 36
/.2 Yêu cau cúa phu:ang phóp tính gió...................................................... 36
J.J Nguyên tac tính giá tài sán ................ .. ... .. . .. .. . ... . .... 36
/.# Trinh ty Und gió tài san ...................................................................... 37
2. Ke toàn các quá trinh kinh te chú yeu ....................................................... 38
2.7 Ke toán quá trinh Mua hàng............................................................... 38
2.2 KG tOÓn QtlÓ trinh SÓn Xtt t.................................................................. 44
2.3 Ke toán quá trinh bán hàng và ket quá bán hàng................................52
CHUONG 5 : PHUONG PHÁP TÓNG HDP - CÂN DÓI KÉ TOÀN ............. 65
1. Khái ni m, y nghia cúa phoong pháp Tong hop - cân doi ke toán.............
65
4
/.7 Khói ni@m ........................................................................................... 65
/. 2 Y nghi“a cúa phuong pháp Tc'ng hop - cán doi ke toón ........................ 65
2. He thong báng tông hpp cân doi ke toán ................................................... 66
3. Nhúng công viec cbuan bi truóc khi lap các báng tông hpp cân doi ke toán
.....................................................................................................................67
3. I Yêu can khi 1@p báng tong hpp cân dai ke toán ...................................68
3. 2 Công viec chuân bi khi 1 p báng tông hpp cân doi ke toón .................68
4. Báng cân doi ke toán ................................................................................ 68
1. Khói niem yà j nghi“a cúa bán cân dai ke toán ....................................68
2. Nôi dung và ket cau chia bâng cân dai
toón ....................................69
3. Tính “cân dvi ” cúa báng cân dai ke toán ........................................... 69
4. Nguyen fa: c va phu:ang phap cf ung lgp ba.ng can dozr. kê toan .............
73
5.Mói quan he gina Báng cân dói ké toón và Tài khoán kê toón ............
74 CHUDNG 6 . SÔ KÉ TOÁN & HINH THUC KÉ TOÁN ...............................
75
5. SO ká toáfl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 5
L7 Khói niem và j nghi“a so ke toón ......................................................... 75
/.2 Cóc logi SP ke toón .............................................................................75
J. 3 Quy lic sô ke toán .............................................................................. 77
2. Hinh thúc ke toán ..................................................................................... 79
2.7 Khói miern hinh thú'c ke toón ............................................................... 79
2.2 Hinh /ákc ke foón ............................................................................... 79
CHUÕNG 7: TÔ CHÚC CÔNG TÁC SCH TOÁN KÉ TOÁN.................... 88
3. Y nghía và nhiem vy to chúc công tác hach toán ke toán.......................... 88
1. Í nghi'a II chic công tóc hech toán ke toán ........................................ 88
i. 2 Nhiem yj II chú'c công tác hgch toán ke toán ..................................... 89
2. Ngi dung to chúc công tác hach toán ke toán............................................ 89
2. I To chú:c von dung he thong chúrng t 'irke toán......................................89
2. TO chac von dung he fhong tài khoán ke toón ..................................... 89
3. TO chírc van dung hinh thú'c ke toón ................................................... 90
4. To chic hê thong báo cáo ke toán....................................................... 9f1
5. £â chírc bo móy
toón ...................................................................... 90
6.To chac kiêm tra ke toón và kiem toán noi bo .....................................
93 Tài lieu tham
khao.. ... . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .....96
5
LÔI NÓI DÀU
Hach toán ke toán Ià mHot he thông thông tin và kiem tra ve tài sãn trong các doanh
nghiêp, các tô chú'c bang hê thong phu'ong pháp khoa h?c nhu' chú'ng tú', tinh giá,
dói úng tài khoãn và tông ho'p cân dôi ké toán. Toàn bo quá trinh hgch toán ké toán
này dwgc biên soan dày dú trong cuon ”Gião trinh ly thuyet hach toan ke toán".
Oc dãp úng nhu caaufg iangr day và van dung ly thuyet h'ach toãn ke toán, dong
tliói góp plian dôi mói phuong pháp tiep cân vói klioa hoc ke toán cua giáo viên,
sinla vién và hoc sinh các truón khoi k inh te. Giáo trinh da de cap den tat ca
nhiing van dc vc ly thuyet kc toán, tií cp han dcn nâng cao. N gntói dçc cô thc tim
hiêu ly thuyet ke toán thông qua cóc nôi dung tong hop ly thuyet, các ví du cring
nhu bà i tap ma u vói huóng dan giã i cç thê, dong thói có thê ty ón tap, k iém
tra và náng cao trinh do thông qua he thong câu hoi và các bà i tiap thuc hành
phong phú.
Giáo trinh này là tài lieu can thiet và híiu dung doi vói công tác giãng day, hoc
tap eua giáo viên, sinh vién và hgc sinh càc truõng khoi kinh te và nhiêu ban
dgc
quan tâm den linh vuc này.
Noi dung giáo trinli bao gom có 7 chu'ong:
Cliuong 1: Vai trô, chúc nãng, doi tugng và phuong pháp hach toón ke toán
Chuong 2: Phitong pháp chúng tíf ke toán
Chuong 3: Phircrng pháp tài klioan ke toán
Chuong 4: Phuong pháp tính giá và hach toán các qua trinh k inh te chú
yen cua
doanh nghiep
Chucing 5: Phuong phàp tông liyp cân doi ke toan
Chuong 6: Sô ke toán và hinh thúc ke toán
Chuons 7: To chúc công tác hach toà n ke toán
Qua 7 chuong c na Giáo trinh, nguúi dçc có thê nam bat duoc inot cách toàn dien
ve các van de cua ly thu yct h'ach toán ke toán, tuy nhién, Giáo trinh c íing khó
trành khõi mot so man che nhat djnh. Cliúng tôi rat mong nha n dugc y kien
dóng
góp cua ban doc de có thê hoàn thien Giáo trinh.
6
Xin chân thành cam on!
CHU'ONG I: VAI TRÔ, CHOC NÃNG, DÓI T U N G VÀ PHU'HNG
PHÁP L'tCH TOÁN KÉ TOÁN
1. Vai tró, chúc nàng, nhiem vq cüa hach toán ke toán
i . J . ffgca roón iá ioón và tính th yen khóch quan cia hgch toón ke toán
1. I. l Khói niem hgch toón
Hach toán là các hoat dong quan sát, do luõng, tính toán và ghi chép cua con
nguói doi vói các hoat dong kinh te xãy ra trong quá trinh tái sàn xuat xã hoi
nham thu nhân, cung cap thông tin ve quá trinh dó, phuc vu. cho công tác kiêm
tra chi dao các hoat dong kinh te, dàm bào cho quá trinh tái sàn xuat xã hoi
dem lai hieu quà cao, dáp úng yêu cau sãn xuat và dói song xã hoi.
Có 3 loai hach toán: hach toán nghiep vu; hach toán thong kê; hach toán ke
toán.
- Hgch toán nghiep vi.Hach toán nghiep vy là sir quan sát, phàn ánh và kiem tra, giám sát truc
tiep tirng nghiep vy, tírng quá trinh kinh te ky thuâ.t cu the, phçc
cho viec chi
dao thuóng xuyên, k1p thói tinh hinh thúc hien các nghiep vç và các quá trinh
dó.
- Hach toán thing kê
Hach toán thong kê là khoa hgc nghiên cúu mãt lirgng trong moi liên he mat
thiet vói mãt chat cúa các hien togng kinh te xã hoi so Ión trong dieu kien thói
gian và dia diêm cu the, nham rút ra bàn chat và tính quy luat trong sy phát
triên cúa các hien tugng dó.
- Hgch toán ke toán
Hach toán ke toán là khoa hgc thu nhan, xü lJ và cung cap toàn bo thông tin
ve tài sán và su vian dong cúa tài sán trong các don v1, nham kiêm tra, giàm sát
toán bo tài san và các hoat dong kinh te tài chính cúa don vi dó.
I. 2.2 Tính t t yen khách guan cha hach toón ke toán
-San xuât ra cúa cài vât chat là co so de xã hoi loài ngiiúi ton tai và phót
triên. Trong moi hinh thái kinh te xã hoi, con nguõi deu phài tien hành các hoat
dçng lao dong sàn xuat, quá trinh dó dirgc lap di lap lai và không ngúng dôi
mói, nó hlnh thành nên quá trlnh tái sán xuat xã hoi.
- Khi tien hành hoat dong lao dong sàn xuat, con nguói có thúc quan tâm den
nhúng hao phí can thiet cho quá trinh sàn xuat, ket qua quá trinh sãn xuât cüng
nha cách thúc tô chúc và quàn lJ sán xuat de các hoat dung sàn xuat ngày càng
có hieu quà cao. Viec quan tâm cua con nguòi tói sàn xuat dugc the hien thông
qua các hoat dong quan sát, do luòng, tính toán và ghi chép các hoat dong kinh
te xåy ra trong quá trình tåi san xuat.
-Tù sq quan tâm cua con ng'uòi tói các hoat dong san xuat nó l4ình thãnh
nên hon dong to chúc, quan ly cua con nguòi doi vói quà trinh san xuat, nham
mțic dích thu nhan, cung cap thông tin phuc vu cho quan ly và dicu hành các
hoat dong san xuat dú dat hieu quä cao. Do dó hach toán ke toán ra dòi, ton
tai và ph‹at triên gan liên vói quă trình tái san xuat xa hoi.
- Nhu va y hach toán ke toán ra dòi là dòi hói khách quan cua yèu cau quan lÿ
cóc hoa t dong kinh te cúa quă trình tái san xuat xà hoi, nó ton tai và phát
triên mot cách tat yen khóch quan vúi moi hìnli thái kinh tê xã hoi.
- Trinh do san xuât xã hoi ngày cà ng phãt triên qua còc hinh thái k inh te xà
hoi và theo su phát triên cúa khoa hgc kÿ thuat, khoa hoc quan ly. Dong thòi
yéu câu vc tô chúc quan ly các hoat ding san xuat dät ra ngày càng cao. Vi
vmay, hach toón cung phå i dirgc phát tricn và hoàn thien ca ve phirong pháp
và hinh thúc to chùc dê dáp úns
• C âu quän ly dat ra.
-Nhu vay, hach toan ke toún là tat yeu khácli quan doi vói moi hinh thái kinh
te xâ hoi, nó ra dòi tü khi cò hoat dong san xuat cúa con riguòi, no ton tai và
phát triên theo str phăt triên cúa nén san xuat xă hoi.
ż.2. Vui trotcúa hich toón ke toún trong nen kinh th thi trirõng
Hach toan ke toán là cûng cu phuc vii dac ldc clio quán lÿ kinh te tài
chính, có vai trò quan trgng trong quãn ly kinh te tài chính. Va i trò cua ke toán
dugc khang dinli xuat phát trt nhu cau sù dçng thûng tin trong viec ra các
qrlyet dlnh kinh te và c húc näng cúa hach toán ke toán.
De tò chúc và quàn ly các hoat dong kinh tc trong tùng den vi cung nhu
toàn bo nen kinh te quoc dfin ngày càng mang lai hieu qua kinh te cao, các nhà
quan lÿ kinh te can nain bat day dú, kip thùi và có he thong thông tin ve tat cà
các hoat dong kinh te tài chính dã duyc thiic hien dê làm cv sö cho viec ra các
quyet dlnh kinh te. Vói chùc năng, nhiêm vu ciia minh bang viec sù dung mot he
thong các phuong pliáp klioa hgc, hach toán ke toan thpc hien thu nhan xù ly và
cung cap tliông tin dûy du, kip thòi và có he thong, dáp únș nhu cäu thông tin
phuc vu cho công tóc quan lÿ cua dOT**! vä cua Nhà nuóc.
8
Nen kinh te tlii truõng vói su thain gia cria nhieu thành phan kinh te, các
loai hinh và don vi kinh te không nhiing ngày càng nhiêu ve so lirgng mà cón
không ngúng inc rong vê guy mô hoat dong. De có the ton tai và phát triên, dói
hoi cóc don vi phai to chúc thu nhân day dú, nhanh chóng, kip thói thông tin ve
tinh hinh và ket quã hoyt dong kinh te. Trong co che dó, va i trõ cua ke toà ri
ngày càng phát huy tóc dung và là công cu không thê thieu trong quan 1y tú'ng
dan v1 kinh te nói riêng và nen kinh te xà hoi nói chung.
cç thé
Vai trô cua kc toán trong nen kinh te th1 tru'úng biêu hien o các mat
sau:
-Thu nl(an và cung cap thông tin ve so hien có và tinh hinh luân chuyen tüng
loa i tài sãn ciing nhu tông so tài san eua dan *!. Tot dó giúp cho nguôi quãn ly theo doi
chiat che tài sán, có bien pháp khai thác, síi dung tài san dem lai hieu qua cao,
dông thói có bien pháp ngãn ngira t!P thõi các hành dong có tliê ton ha i den tào
san c ua dan vi.
-Thu nhan và cuiig cap thông tin ve toàn bo hoat dung kinh te tài chính eua
dan vi tii khâu mua hàng, sãn xua t den khâu bán hàng và tiêu dúng. Qua dú,
phân tích dugc hieu qua cna ci›ng tóc quan lJ, phót hien và khac phuc k1p thõi
nhüng tliieu sót, de ra nliiing bien pháp quan lJ hiiu hieu Inn nham dàin bào
súc canh tranh trên thi tru'úng.
-Thu nhian và cung ca p tliông tin dê dánh gió viec thuc hien các nguyên tac
hach toán kinh doanh trong doanh nghiep.
- Thu nhan và cung cap th†ng tin cân thiet cho các doi tugng quan tàm o bên
ngoài doanh nghiep nham m‹i rong moi quan he kinh te, thu hút von dan tu,
liên doanh, liên ket vói các don vi khác, mo rong pham vi hoat dông dê kinh
doanh có hieu qua hon.
- Cung cap tài lieu dê thuc hien viec kiêm tra noi bo ciing nhii phuc
cho viec
kiem tra, kiêm soót cua các cm quan có thâ m quyen doi vói hoat dong kinh
doanh cua don vi nham dàin bao kinh doanh dúng phóp luat, canh tranh lành
manh, phú hgJi vói d{inh hrtóng phót triên kinh te cua Nhà niróc, ch!° Sy chi plioi
và quan lJ cua Nhà nuúc.
- Doi vói Nhà nuóc, hach toán Ire toán giúp Nhà nuóc theo dõi, tông hop so
lieu cúc thành phan kinh te, các doanh nghicp, các ngành san xuat.. .Qua dó,
dánh
9 te cu the c üng nhu su phát triên cúa
p giá s phát triên c ua ting ngành kinh
nen
kinh te quoc dân. Nhó dó, Nhà nuóc có các chính sách, quyet dinh vê kinh te
phú hyp vói sy phát trién cua dat nuóc.
Trong dieu kien nên k inli te thi truõng cua nuóc ta hien nay nen kinh
te san xuat hàng hoá nhicu thànla phan, dirgc van hành theo co che tla! •«óng PÓ
S dieu tiet cria Nlià nuóc, dói liôi he thong ke toán không ngírng dôi mói và
hoàn thien dê dáp úng nhu câu quis ly càc hoat dong kinh te eua don vi và
eua Nhà niróc ciing iihu phú hpp vói các thông le, chuan inuc ke toán quoc te.
J. 3. Ch ic nóng và nhiezri vz cia hach toón ke toón
1.3. 1 Cht't‹ nâng úa hal h toéin kÜ toan
Hach toan ke toàn có 2 chúc nãng: chúc nãng thông tin và chúc nãng
kiem tra
- Chúc nfing thõng tin cria hach toán ke toán thé hién o cho ke toán thu nhan và
cung cap tliông tin vê toàn bo tài sàn và sp vân dong cria tài san trong quá
trinh hoat dong cria del**!, CF the:
*Trrróc het ke toón do luông cac hoat dong kinh te tài chính bang cóch theo
doi toàn bo các hi n tugng kinh te tài chính phát sinh trong quá trinh hoat dong
eua dent vi và tien hành ghi chép các dii lieu thu nhan dugc vào cóc chúng
tír ke toán.
* Tiep theo là xu Iy các dtr licu thu nhàn diicc thànla nhíing thông tin có íc h
thco yêu can cúa ngtrõi sú dting thông tin. Quó trinh xu' ly dugc tien hành qua
viec phân loai, sap xep, he thong hoó và tong hgp các dú lieu.
*Sa u c úng, nhiing thông tin dã drryc xu ly dugc truyen dat qua he thong báo
cáo ke toán den cho nhiing nguói cân sú dqng thông tin ke toán, giúp ho de
ra quyet dinh kinh te dúng dan.
- Chüc nãng kiem tra: dugc thê hien o cho thông qua viec ghi chép, tinh toán
và phan ánh ke toán sê nam duyc inox cách có hc thong toàn bo tinh hinh và ket
quà hoat dong c ua dt7n vi. Qua dó, kiem tra viec tính toán, ghi chép, phán ành c
ua ke toán ve các mãt chính xóc, kip thái, trilng thuc, ro ràng, kiêm tra viec
chap hành các che do, chính súch, the lê ke toàn và ket qua công tác cua bo máy
ke toán.
Vói 2 chúc nãng vou có uhm trên cua hach toán ke toán và xuat phà t tir
thyc te yêu câu quan ly hoat dong kinh te cúa don vi, cho nên hach toán ke toàn
trô tliànli mot công cu quan ly het siic quan trgng không nhüng doi vói bàn
10
thân eua don vi mà cõn rat quan trgng doi vói nhwn g ngirôi có lgi ích tryc
tiep và giàn ticp nam ngoài doanh nghiep, nhir: khách hàng, nhà cung cap, nhà
co dông, các tô chúc tín dçng, co quan tài chính, cm quan thue, co quan pháp
lu}at, các to chúc doàn the xã hoi nói chung.
1.3.2 Nhiem vii và yéu can cúa hgch toón ke toán
a. Nhtêm vi cua hgch toán ke toán
Dê thuc hien tot chúc nãng cria minh, hach toàn ke toán can thuc hien tot
các nhiem vy sau:
* Ghi chép, tính toán, phàn ánh so hien có, tinh hinh luân chuyen và sü dçng tài
sàn, vat tu, tien von, quá trinh và ket qua hoat dong sàn xuat kinh doanh và sir
dqng kinh phí o don vi.
* Kiem tra tinh hinh thúc hien ke hoach sán xuât, kinh doanh, ke hoach thu, chi
tài chính, ky liuit thu nííp, thanh toón, kiêm tra viec giú gin sú dung tài sàn, vât
te, tien von, kinh phí, phát hien và ngàn ngúa kip thói nhiing hành dong lãng
phí, tham ô, vi pham chính sách, che do, ky luât kinh te tài chính.
* Cung cap các so lieu, tài lieu cho viec dieu hành hogt dong sàn xuat kinh
doanh, kiêm õa và phân tíc h hoat dong kinh te tài chính, phuc vu công tác lâp và
theo dõi thyc hien ke hoach, phçc vy cho công tác thong kê và thông tin kinh te.
b. Yêu cau cua hgch toón ke toán
- Tài lieu ke toán cung cap phái dàm bào tính so sánh và nhat quán.
- Tài lieu ke toón cung cap phái dàm bào tính chính xác, trung thuc và khách
quan tinh hinh thvc te hoat dang, tinh hinh quàn ly kinh te tài chính o don vi.
- Tài lieu ke toán cung cap phài dàm bao tính kip thói.
- Tài lieu ke toán cung cap phãi dàm báo tính day dú, the phan ánh toàn bo các
miat hoat dong, các hien tugng kinh te xây rra trong don vi.
- Tài lieu ke toán cung cap phai dàm báo tính rõ ràng, de hieu. Vi thông tin ke
toán cung cap không chi phçc vy cho viec dieu hành, quàn ly noi bo don v1 mà
cón phuc vy cho các doi tagng có Iqi ích trpc tiep hoãc gián tiep doi vói dan vi.
- To chúc công tác ke toán trong don vi phái quán triet nguyên tae tiet kiem
4.
1.
Phân fodi Hgch toán ke toón
Theo cách ghi chép, thu nh n thóng fin.'
Hach toán ke toán di:ge chia thành 2 loai
- Ke toán don: là loai hach toán ke toán mà cách ghi chép, thu nhan thông tin ke
toán dugc tien hành môt cóch riêng biet, doc lap.
- Ke toan kép: là loai hach toán ke toán mà cách ghi chép, thu nhan thông tin ve
các hoat dong kinh te tài chính dugc tien hành trong moi quan he mâ.t thiet vói
nhan.
1.4. 2 Theo mú'c do tính chit thóng tin.
H gch toán ke toán drrg'c chia thúnh 2 logi.
- Ke toán tong hgp: là loai hach toan ke toán mà thông tin dugc thu nhan, xù ly
và cung cap ò dang tông quat và dugc bieu hien duói hình thái tien te.
- Ke toán chi tiet: là loai hach toán ke toán mà thông tin du'gc thu nhan, xù 1y
và cung cap ó dang chi tiet, cu thê và dugc bieu hien không chi duói hình thái
tien te mã còn bieu hien duói hinh thái hien vât, lao dong.
1.4.3. Theo phgm vi thôitg tin ke toán cung cup
-Ke toán tài chính: là Ioai hach toán ke toán mà thông tin thu nhan và xu ly
vói muc dích cung cap thông tin thông tin chù yen cho các doi tupng bên ngoài
den vi de sú dijng chúng vói các muc dích cu thê khác nhau.
-Ke toán quän tr!: là loai hach toán ke toán mà thông tin thu nhan và xú ly vói
mqc dích cung cap thông tin thông tin chu yeu cho các nhà quan tri døn v1,
nham quàn Iÿ và dna ra các quyet dlnh kinh te trong viec sàn xuat kinh doanh
và quàn ly sàn xuat kinh doanh
1.4.4. Theo dac diêm và mdc dích hoat ding cúa dan vÍ kc toán
- Ke toón công: dugc tien hành ò nhñng den vi hoat dong không có tính chat
kinh doanh, không lay lgi nhuian Ià muc tiêu hoat dong.
- Ke toón doanh nghiep: dugc tien hành ò nhüng doanh nghiep hoat dong vói
muc tiêu chính là kinh doanh sinh lòi.
2. Mgt so khźi nijm và nguyên tae ke toźn
1.
M ft ed Łhói niem
- Don v1 ke toán: tat ca các don vi có su dçng tài sàn và hoat dong thtrc hien
chúc nãng, nhiem vy dã dugc quy dlnh deu phäi tien hành hach toan ke toán.
Các den v1 dó dirgc goi chung là don vi ke toán.
- Ky hach toán: là khoàng thòi gian các den vi ke toán thuc hien viec thu
nhian, cung cap thông tin ve hoat dong kinh te tài chính thuoc pham vi
khoang thòi gian dó.
VD: tuan; thóng; quy; năm
12
- Niên do ke toàn: Kÿ hach toàn mà càc don vi ke toàn thuc hien viec thu nhan,
cung cap thông tin ve hoat dong kinh te tài chinh trong vông 12 thà ng thi dugc
goi là nién do kc toàn.
2.2. M Qt só nguyên toc ke toóit
- Nguyên tac gió phí: nguyê n tac này dõi tiói viec dánh giá tài sãn, công ng,
vou,
chi ph í pha i dat trên co se giá plaí thyc te.
- Nguyén tae ghi nhân doanh thu: thói diêm ghi nhan doanh thu là khi hàng
hoá, dich
dã dugc chuyên giao quyen so hiiu và dugc nguci rnua tra tien
hoac chap nhan tra tien.
-Nguyên tac phú hgp: nguyên tac này dói lioi chi phí de tinh lãi, lo, ket quà
phai phú hpp vói doanh thu o ky cúa doanh thu dirgc ghi nhân.
- Nguyên tae khách quan: tài lieu ke toán cung cap phai mang tinh khácli quan
có the k iêm tra dogc, nghia là có bam chüng tin cay.
-Nguyên tae nhat qufin: c‹ac khái niem, ngniyên tae, chuân muc ke toán su
dung phai dam bao tính nha l quàn, không thay dôi giiia kJ này vói ky khác.
- Nguyén tac công kha i: túc là báo cúo ke toán phái dugc trinh bày cúng kha
i cho nhirng ai sú dung nó.
- Nguyén tae trong yen: nguyén tac này dói hõi phài chú trong các van de càc
yen to mang tinh trong yeu, bo qua nhüng yan de nhüng yen to thú yen không
làm thay dôi ban chat, noi dung sir viec, hien tuyng.
'
dain bào chac
con , tle n nhant nh'hu ng den'hn chu be n s: : h : e
toán
phai
3. Doi tuang cúa hgch toán ke toán
1.
Demtu-o'ng chung céu h gch toán ke toán
Vói tu cách là mot công cu quan 1y kinh te quan trong, vói chüc nãng thông
tin và kiêm tra, hach toán ke toán gin vai tró quan trgng trong công tác quân lJ
tài san, thông tin do hach toán ke toán c ung cap sé giúp nhà quàn Iy biet duyc
tài san cúa don vi theo túng loai, tông so, dãnh gió dugc tinh hinh trang b1
và su dung, biet dugc tài sãn eua ininh dirgc hinh thà nh tú dâu, bang cãch não
vã xãc dinh ro trách nhiem cvia minh doi vúi Nhà nuúc, ngàn hàng, cô dông,
nguói cung cap. .. ve so tài san dugc hinh tliành tú nguon von cúa ho. Dong thõi
thông qua chúc nãng thông tin và kiém tra, h;ach toán kc toàn giúp cho nhà
quán ly
nam dugc môt cách kip thói, day dü ve quá trinh cúng nhu ket quá eua sir vân
dong tài sàn trong quá trinh tien hành các hoat dong kinh te cúa don v!. là co só
dê phân tích và dánh giá hieu qua eua quá trinh van dong ay.
NU vay, dê tao dieu kien thuan lgi cho công tóc quãn ly, heh toán tài sàn
hach toán ke toán xem xét tài sán cúa don vi theo 2 hinh thái bieu hien là giá
tr1 tài san và nguoti hinh thành tãi san, dong thôi cilng xem xét và nghiên cúu
quá trinh van dong cua tài sàn trong quá trinh hoat dong kinh te cúa don vi.
Tóm lai, doi tugng nghiên cüu chung cua hach toán ke toán là tài sán và sy
van dong eua tài san trong quá trinh hoat dong eua don vi.
2.
1.
ofi t«a'ng cf the cia hach León ke toón vong cóc d‹m vi
Tái sán cua các dan vi .san xuat kinh doanh lá dei txcrng cúa hgch toán ke
toán
Trong don v1 sàn xuat dugc bien hien cp the là các loai von kinh doanh
(VKD) vã các nguon von kinh doanh (NVKD).
Tài san trong don vi san xuat có nhieu loai khác nhau, dugc hinh thành tio
nhúng nguon khác nhau. Mà VKD cüa don vi là biêu hien bang tien cua tài san
trong don •!, meti VKD cúng có nhieu loai khác nhau và dugc hinh thành tir các
nguon khóc nhau.
Tóm lai: VKD và NVKD là 2 mãt bieu hien khác nhau cúa cúng mot ltrgng
tài sàn.
Noi dung các logi yin kinh doanh
Von kinh doanh trong doanh nghiep bao gom: Vo
TRU'ONG CAO DÃNG GIAO THÔNG VAN TÀI TRUNG UÓNG I
GIÁO TRÍNH
r
Môn hoc: Ly thuyêt kê toán
NGHE: KE TOAN DOANH NGHIEP
TRÍNH DÔ: TRUNG CÁP
Hà Noi —
2017
2
MDIC LUC
Lói nói dieu
CHUÕNG 1: VAI TRÓ, CH ÚC NÃNG, DÓI TUQNG VÀ PHUÕNG PHÀP
SCH
TOÁN KÊ
TOÁN .................................................................................. 1
1. Vai tró, chúe nãng, nhiem vy cúa hach toán ke toán ................................... 7
/. I Hgch toán ke toán và tính t t yen khóch quan cúa hgch toán ke toón ... 7
/.2 Vai trô cúa hgch toón ke toán trong nen kinh te thi iru'óng................... 8
7. 3 Chírc náng và nhiem vi cúa ligcli toán ke toán ................................... 10
1.4 Phân logi Hgch toán ke toón .............................................................. 11
2. Mot so khái niem và nguyên tac ke toán ................................................... 12
2.7 Mat só khái niêm ................................................................................ 12
2.2 Mat só nguyên toc ke toán .................................................................. 13
3. Doi tugng cúa hach toán ke toán............................................................... 13
J. 7 Dei txo'ng chung cia hgch toán ke toán.............................................. 13
3.2 Dei tv‹yng cf the cúa hgch toán ke toón trong các dan vÍ ................... 14
Chuong 2 : PHUDNG PHÁP CHÚNG TO KÉ TOÁN .................................... 18
1. Khái niem, y nghia cúa phoong pháp chÚng ter ke toán ............................ 18
I. I Khái niêm phrong pháp chúmg tv ke toán .......... .......... .......... .......... .. 18
/.2 Y nghi“a cúa pé rong pháp chúrng t'u: ke toán ........................................ 18
2. Các loai chúng tir ke toán ......................................................................... 18
2. I Khói niem và j nghi'a cúa chúrng t 'trke toán ............................ . . . .. 18
2.2 Cóc logi chírng tir toán ................................................................... 19
2.3 Nhíing yen ti ca bán caio chá:ng tír ke toán .........................................20
3. Trinh tp luân chuyen chúng tíi ke toán: .................................................... 21
3. I Kiem tra và hoàn chính chúmg ni. ...................................................... 21
2. To chúe luân chuyên chúng taj và ghi sô ke toán de thông tin kinh te ..... 21
3. Bao qu‹in võ luni feri chúng fi. ............................................................ 22
4. Kiem kê .................................................................................................... 22
4. I Khói niem ........................................................................................... 22
#. 2 Các logi kiêm kê ................................................................................. 22
4. 3 Phu:ang pháp kiem kê ......................................................................... 22
4.4 Vai trô cua ke toón trong kiêm kê ....................................................... 23
CHU'DNG 3: PHUDNG PfIÁP TÀI KHOÁN KÊ TOÁN ............................... 24
1. Khái niem và y nghia cúa phuong pháp tài khoàn ke toán ........................ 24
L i KliG i niêm ........................................................................................... 24
7.2 Y nghi“a cúa phvang pháp tài khoan ke toán ...................................... 24
2. Tài khoàn ke toán ..................................................................................... 24
2.7 Khói niem tài khoán ke toán ...................................................,........... 24
2.2 Ket céu chung cúa tài khaán ke toán .................................................. 25
2.J foi dung và ket céu chung cúa màt só logi tài khoán ke toán chú yeu 25
3. Cách ghi chép vào tài khoãn ke toán.........................................................27
3.7 Ghi dan vào tài khoán ke toán ............................................................ 27
3. 2 Ghi kép vào tài khoán ke toán ............................................................. 28
4. Kiem tra so lieu ghi chép trên tài khoàn ke toán ....................................... 29
1.
Kiem tra so 1 eu ghi chép trên tài khoán ting hgp..............................2
'aK ''“g'':
' gg pg hep irene Itai khoiano ken toan chái tiêtqvoam Itai
t khqoan
1
5. Phfint loai tài khoàn ke toán ....................................................................... 32
S.1 Phân loai tài khoán theo N fi dung kinh te .......................................... 32
5. 2 f'àôn logi tài khoân theo công dung và ket céu ...................................33
5.5 Phân logi theo quan he tài khoón ke toán vói các bóo cáo tài chính ... 35
5.4 Phán logi tái khoán ke toán theo mú'c dá khái quát cúa dei trong ke
toón phái ánh trong tái khoán................................................................... 35
6. He thong tài khoàn ke toán hien hành ....................................................... 35
6. 7
35
Kh á i n i ttt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2 Mô hinh he thing tài khoan ke toán hien nay...................................... 35
CHUÕNG 4: PHUÕNG PHÁP TÍNH GIÁ VÀ HACH TOÁN CÁC QUÁ
TRINH KINH TE CHU YEU ..........................................................................
36
1. Phuong pháp tính giá................................................................................36
I.1 Khái niem và y nghi“a cúa pé rrang pháp tính giá................................. 36
/.2 Yêu cau cúa phu:ang phóp tính gió...................................................... 36
J.J Nguyên tac tính giá tài sán ................ .. ... .. . .. .. . ... . .... 36
/.# Trinh ty Und gió tài san ...................................................................... 37
2. Ke toàn các quá trinh kinh te chú yeu ....................................................... 38
2.7 Ke toán quá trinh Mua hàng............................................................... 38
2.2 KG tOÓn QtlÓ trinh SÓn Xtt t.................................................................. 44
2.3 Ke toán quá trinh bán hàng và ket quá bán hàng................................52
CHUONG 5 : PHUONG PHÁP TÓNG HDP - CÂN DÓI KÉ TOÀN ............. 65
1. Khái ni m, y nghia cúa phoong pháp Tong hop - cân doi ke toán.............
65
4
/.7 Khói ni@m ........................................................................................... 65
/. 2 Y nghi“a cúa phuong pháp Tc'ng hop - cán doi ke toón ........................ 65
2. He thong báng tông hpp cân doi ke toán ................................................... 66
3. Nhúng công viec cbuan bi truóc khi lap các báng tông hpp cân doi ke toán
.....................................................................................................................67
3. I Yêu can khi 1@p báng tong hpp cân dai ke toán ...................................68
3. 2 Công viec chuân bi khi 1 p báng tông hpp cân doi ke toón .................68
4. Báng cân doi ke toán ................................................................................ 68
1. Khói niem yà j nghi“a cúa bán cân dai ke toán ....................................68
2. Nôi dung và ket cau chia bâng cân dai
toón ....................................69
3. Tính “cân dvi ” cúa báng cân dai ke toán ........................................... 69
4. Nguyen fa: c va phu:ang phap cf ung lgp ba.ng can dozr. kê toan .............
73
5.Mói quan he gina Báng cân dói ké toón và Tài khoán kê toón ............
74 CHUDNG 6 . SÔ KÉ TOÁN & HINH THUC KÉ TOÁN ...............................
75
5. SO ká toáfl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 5
L7 Khói niem và j nghi“a so ke toón ......................................................... 75
/.2 Cóc logi SP ke toón .............................................................................75
J. 3 Quy lic sô ke toán .............................................................................. 77
2. Hinh thúc ke toán ..................................................................................... 79
2.7 Khói miern hinh thú'c ke toón ............................................................... 79
2.2 Hinh /ákc ke foón ............................................................................... 79
CHUÕNG 7: TÔ CHÚC CÔNG TÁC SCH TOÁN KÉ TOÁN.................... 88
3. Y nghía và nhiem vy to chúc công tác hach toán ke toán.......................... 88
1. Í nghi'a II chic công tóc hech toán ke toán ........................................ 88
i. 2 Nhiem yj II chú'c công tác hgch toán ke toán ..................................... 89
2. Ngi dung to chúc công tác hach toán ke toán............................................ 89
2. I To chú:c von dung he thong chúrng t 'irke toán......................................89
2. TO chac von dung he fhong tài khoán ke toón ..................................... 89
3. TO chírc van dung hinh thú'c ke toón ................................................... 90
4. To chic hê thong báo cáo ke toán....................................................... 9f1
5. £â chírc bo móy
toón ...................................................................... 90
6.To chac kiêm tra ke toón và kiem toán noi bo .....................................
93 Tài lieu tham
khao.. ... . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .....96
5
LÔI NÓI DÀU
Hach toán ke toán Ià mHot he thông thông tin và kiem tra ve tài sãn trong các doanh
nghiêp, các tô chú'c bang hê thong phu'ong pháp khoa h?c nhu' chú'ng tú', tinh giá,
dói úng tài khoãn và tông ho'p cân dôi ké toán. Toàn bo quá trinh hgch toán ké toán
này dwgc biên soan dày dú trong cuon ”Gião trinh ly thuyet hach toan ke toán".
Oc dãp úng nhu caaufg iangr day và van dung ly thuyet h'ach toãn ke toán, dong
tliói góp plian dôi mói phuong pháp tiep cân vói klioa hoc ke toán cua giáo viên,
sinla vién và hoc sinh các truón khoi k inh te. Giáo trinh da de cap den tat ca
nhiing van dc vc ly thuyet kc toán, tií cp han dcn nâng cao. N gntói dçc cô thc tim
hiêu ly thuyet ke toán thông qua cóc nôi dung tong hop ly thuyet, các ví du cring
nhu bà i tap ma u vói huóng dan giã i cç thê, dong thói có thê ty ón tap, k iém
tra và náng cao trinh do thông qua he thong câu hoi và các bà i tiap thuc hành
phong phú.
Giáo trinh này là tài lieu can thiet và híiu dung doi vói công tác giãng day, hoc
tap eua giáo viên, sinh vién và hgc sinh càc truõng khoi kinh te và nhiêu ban
dgc
quan tâm den linh vuc này.
Noi dung giáo trinli bao gom có 7 chu'ong:
Cliuong 1: Vai trô, chúc nãng, doi tugng và phuong pháp hach toón ke toán
Chuong 2: Phitong pháp chúng tíf ke toán
Chuong 3: Phircrng pháp tài klioan ke toán
Chuong 4: Phuong pháp tính giá và hach toán các qua trinh k inh te chú
yen cua
doanh nghiep
Chucing 5: Phuong phàp tông liyp cân doi ke toan
Chuong 6: Sô ke toán và hinh thúc ke toán
Chuons 7: To chúc công tác hach toà n ke toán
Qua 7 chuong c na Giáo trinh, nguúi dçc có thê nam bat duoc inot cách toàn dien
ve các van de cua ly thu yct h'ach toán ke toán, tuy nhién, Giáo trinh c íing khó
trành khõi mot so man che nhat djnh. Cliúng tôi rat mong nha n dugc y kien
dóng
góp cua ban doc de có thê hoàn thien Giáo trinh.
6
Xin chân thành cam on!
CHU'ONG I: VAI TRÔ, CHOC NÃNG, DÓI T U N G VÀ PHU'HNG
PHÁP L'tCH TOÁN KÉ TOÁN
1. Vai tró, chúc nàng, nhiem vq cüa hach toán ke toán
i . J . ffgca roón iá ioón và tính th yen khóch quan cia hgch toón ke toán
1. I. l Khói niem hgch toón
Hach toán là các hoat dong quan sát, do luõng, tính toán và ghi chép cua con
nguói doi vói các hoat dong kinh te xãy ra trong quá trinh tái sàn xuat xã hoi
nham thu nhân, cung cap thông tin ve quá trinh dó, phuc vu. cho công tác kiêm
tra chi dao các hoat dong kinh te, dàm bào cho quá trinh tái sàn xuat xã hoi
dem lai hieu quà cao, dáp úng yêu cau sãn xuat và dói song xã hoi.
Có 3 loai hach toán: hach toán nghiep vu; hach toán thong kê; hach toán ke
toán.
- Hgch toán nghiep vi.Hach toán nghiep vy là sir quan sát, phàn ánh và kiem tra, giám sát truc
tiep tirng nghiep vy, tírng quá trinh kinh te ky thuâ.t cu the, phçc
cho viec chi
dao thuóng xuyên, k1p thói tinh hinh thúc hien các nghiep vç và các quá trinh
dó.
- Hach toán thing kê
Hach toán thong kê là khoa hgc nghiên cúu mãt lirgng trong moi liên he mat
thiet vói mãt chat cúa các hien togng kinh te xã hoi so Ión trong dieu kien thói
gian và dia diêm cu the, nham rút ra bàn chat và tính quy luat trong sy phát
triên cúa các hien tugng dó.
- Hgch toán ke toán
Hach toán ke toán là khoa hgc thu nhan, xü lJ và cung cap toàn bo thông tin
ve tài sán và su vian dong cúa tài sán trong các don v1, nham kiêm tra, giàm sát
toán bo tài san và các hoat dong kinh te tài chính cúa don vi dó.
I. 2.2 Tính t t yen khách guan cha hach toón ke toán
-San xuât ra cúa cài vât chat là co so de xã hoi loài ngiiúi ton tai và phót
triên. Trong moi hinh thái kinh te xã hoi, con nguõi deu phài tien hành các hoat
dçng lao dong sàn xuat, quá trinh dó dirgc lap di lap lai và không ngúng dôi
mói, nó hlnh thành nên quá trlnh tái sán xuat xã hoi.
- Khi tien hành hoat dong lao dong sàn xuat, con nguói có thúc quan tâm den
nhúng hao phí can thiet cho quá trinh sàn xuat, ket qua quá trinh sãn xuât cüng
nha cách thúc tô chúc và quàn lJ sán xuat de các hoat dung sàn xuat ngày càng
có hieu quà cao. Viec quan tâm cua con nguòi tói sàn xuat dugc the hien thông
qua các hoat dong quan sát, do luòng, tính toán và ghi chép các hoat dong kinh
te xåy ra trong quá trình tåi san xuat.
-Tù sq quan tâm cua con ng'uòi tói các hoat dong san xuat nó l4ình thãnh
nên hon dong to chúc, quan ly cua con nguòi doi vói quà trinh san xuat, nham
mțic dích thu nhan, cung cap thông tin phuc vu cho quan ly và dicu hành các
hoat dong san xuat dú dat hieu quä cao. Do dó hach toán ke toán ra dòi, ton
tai và ph‹at triên gan liên vói quă trình tái san xuat xa hoi.
- Nhu va y hach toán ke toán ra dòi là dòi hói khách quan cua yèu cau quan lÿ
cóc hoa t dong kinh te cúa quă trình tái san xuat xà hoi, nó ton tai và phát
triên mot cách tat yen khóch quan vúi moi hìnli thái kinh tê xã hoi.
- Trinh do san xuât xã hoi ngày cà ng phãt triên qua còc hinh thái k inh te xà
hoi và theo su phát triên cúa khoa hgc kÿ thuat, khoa hoc quan ly. Dong thòi
yéu câu vc tô chúc quan ly các hoat ding san xuat dät ra ngày càng cao. Vi
vmay, hach toón cung phå i dirgc phát tricn và hoàn thien ca ve phirong pháp
và hinh thúc to chùc dê dáp úns
• C âu quän ly dat ra.
-Nhu vay, hach toan ke toún là tat yeu khácli quan doi vói moi hinh thái kinh
te xâ hoi, nó ra dòi tü khi cò hoat dong san xuat cúa con riguòi, no ton tai và
phát triên theo str phăt triên cúa nén san xuat xă hoi.
ż.2. Vui trotcúa hich toón ke toún trong nen kinh th thi trirõng
Hach toan ke toán là cûng cu phuc vii dac ldc clio quán lÿ kinh te tài
chính, có vai trò quan trgng trong quãn ly kinh te tài chính. Va i trò cua ke toán
dugc khang dinli xuat phát trt nhu cau sù dçng thûng tin trong viec ra các
qrlyet dlnh kinh te và c húc näng cúa hach toán ke toán.
De tò chúc và quàn ly các hoat dong kinh tc trong tùng den vi cung nhu
toàn bo nen kinh te quoc dfin ngày càng mang lai hieu qua kinh te cao, các nhà
quan lÿ kinh te can nain bat day dú, kip thùi và có he thong thông tin ve tat cà
các hoat dong kinh te tài chính dã duyc thiic hien dê làm cv sö cho viec ra các
quyet dlnh kinh te. Vói chùc năng, nhiêm vu ciia minh bang viec sù dung mot he
thong các phuong pliáp klioa hgc, hach toán ke toan thpc hien thu nhan xù ly và
cung cap tliông tin dûy du, kip thòi và có he thong, dáp únș nhu cäu thông tin
phuc vu cho công tóc quan lÿ cua dOT**! vä cua Nhà nuóc.
8
Nen kinh te tlii truõng vói su thain gia cria nhieu thành phan kinh te, các
loai hinh và don vi kinh te không nhiing ngày càng nhiêu ve so lirgng mà cón
không ngúng inc rong vê guy mô hoat dong. De có the ton tai và phát triên, dói
hoi cóc don vi phai to chúc thu nhân day dú, nhanh chóng, kip thói thông tin ve
tinh hinh và ket quã hoyt dong kinh te. Trong co che dó, va i trõ cua ke toà ri
ngày càng phát huy tóc dung và là công cu không thê thieu trong quan 1y tú'ng
dan v1 kinh te nói riêng và nen kinh te xà hoi nói chung.
cç thé
Vai trô cua kc toán trong nen kinh te th1 tru'úng biêu hien o các mat
sau:
-Thu nl(an và cung cap thông tin ve so hien có và tinh hinh luân chuyen tüng
loa i tài sãn ciing nhu tông so tài san eua dan *!. Tot dó giúp cho nguôi quãn ly theo doi
chiat che tài sán, có bien pháp khai thác, síi dung tài san dem lai hieu qua cao,
dông thói có bien pháp ngãn ngira t!P thõi các hành dong có tliê ton ha i den tào
san c ua dan vi.
-Thu nhan và cuiig cap thông tin ve toàn bo hoat dung kinh te tài chính eua
dan vi tii khâu mua hàng, sãn xua t den khâu bán hàng và tiêu dúng. Qua dú,
phân tích dugc hieu qua cna ci›ng tóc quan lJ, phót hien và khac phuc k1p thõi
nhüng tliieu sót, de ra nliiing bien pháp quan lJ hiiu hieu Inn nham dàin bào
súc canh tranh trên thi tru'úng.
-Thu nhian và cung ca p tliông tin dê dánh gió viec thuc hien các nguyên tac
hach toán kinh doanh trong doanh nghiep.
- Thu nhan và cung cap th†ng tin cân thiet cho các doi tugng quan tàm o bên
ngoài doanh nghiep nham m‹i rong moi quan he kinh te, thu hút von dan tu,
liên doanh, liên ket vói các don vi khác, mo rong pham vi hoat dông dê kinh
doanh có hieu qua hon.
- Cung cap tài lieu dê thuc hien viec kiêm tra noi bo ciing nhii phuc
cho viec
kiem tra, kiêm soót cua các cm quan có thâ m quyen doi vói hoat dong kinh
doanh cua don vi nham dàin bao kinh doanh dúng phóp luat, canh tranh lành
manh, phú hgJi vói d{inh hrtóng phót triên kinh te cua Nhà niróc, ch!° Sy chi plioi
và quan lJ cua Nhà nuúc.
- Doi vói Nhà nuóc, hach toán Ire toán giúp Nhà nuóc theo dõi, tông hop so
lieu cúc thành phan kinh te, các doanh nghicp, các ngành san xuat.. .Qua dó,
dánh
9 te cu the c üng nhu su phát triên cúa
p giá s phát triên c ua ting ngành kinh
nen
kinh te quoc dân. Nhó dó, Nhà nuóc có các chính sách, quyet dinh vê kinh te
phú hyp vói sy phát trién cua dat nuóc.
Trong dieu kien nên k inli te thi truõng cua nuóc ta hien nay nen kinh
te san xuat hàng hoá nhicu thànla phan, dirgc van hành theo co che tla! •«óng PÓ
S dieu tiet cria Nlià nuóc, dói liôi he thong ke toán không ngírng dôi mói và
hoàn thien dê dáp úng nhu câu quis ly càc hoat dong kinh te eua don vi và
eua Nhà niróc ciing iihu phú hpp vói các thông le, chuan inuc ke toán quoc te.
J. 3. Ch ic nóng và nhiezri vz cia hach toón ke toón
1.3. 1 Cht't‹ nâng úa hal h toéin kÜ toan
Hach toan ke toàn có 2 chúc nãng: chúc nãng thông tin và chúc nãng
kiem tra
- Chúc nfing thõng tin cria hach toán ke toán thé hién o cho ke toán thu nhan và
cung cap tliông tin vê toàn bo tài sàn và sp vân dong cria tài san trong quá
trinh hoat dong cria del**!, CF the:
*Trrróc het ke toón do luông cac hoat dong kinh te tài chính bang cóch theo
doi toàn bo các hi n tugng kinh te tài chính phát sinh trong quá trinh hoat dong
eua dent vi và tien hành ghi chép các dii lieu thu nhan dugc vào cóc chúng
tír ke toán.
* Tiep theo là xu Iy các dtr licu thu nhàn diicc thànla nhíing thông tin có íc h
thco yêu can cúa ngtrõi sú dting thông tin. Quó trinh xu' ly dugc tien hành qua
viec phân loai, sap xep, he thong hoó và tong hgp các dú lieu.
*Sa u c úng, nhiing thông tin dã drryc xu ly dugc truyen dat qua he thong báo
cáo ke toán den cho nhiing nguói cân sú dqng thông tin ke toán, giúp ho de
ra quyet dinh kinh te dúng dan.
- Chüc nãng kiem tra: dugc thê hien o cho thông qua viec ghi chép, tinh toán
và phan ánh ke toán sê nam duyc inox cách có hc thong toàn bo tinh hinh và ket
quà hoat dong c ua dt7n vi. Qua dó, kiem tra viec tính toán, ghi chép, phán ành c
ua ke toán ve các mãt chính xóc, kip thái, trilng thuc, ro ràng, kiêm tra viec
chap hành các che do, chính súch, the lê ke toàn và ket qua công tác cua bo máy
ke toán.
Vói 2 chúc nãng vou có uhm trên cua hach toán ke toán và xuat phà t tir
thyc te yêu câu quan ly hoat dong kinh te cúa don vi, cho nên hach toán ke toàn
trô tliànli mot công cu quan ly het siic quan trgng không nhüng doi vói bàn
10
thân eua don vi mà cõn rat quan trgng doi vói nhwn g ngirôi có lgi ích tryc
tiep và giàn ticp nam ngoài doanh nghiep, nhir: khách hàng, nhà cung cap, nhà
co dông, các tô chúc tín dçng, co quan tài chính, cm quan thue, co quan pháp
lu}at, các to chúc doàn the xã hoi nói chung.
1.3.2 Nhiem vii và yéu can cúa hgch toón ke toán
a. Nhtêm vi cua hgch toán ke toán
Dê thuc hien tot chúc nãng cria minh, hach toàn ke toán can thuc hien tot
các nhiem vy sau:
* Ghi chép, tính toán, phàn ánh so hien có, tinh hinh luân chuyen và sü dçng tài
sàn, vat tu, tien von, quá trinh và ket qua hoat dong sàn xuat kinh doanh và sir
dqng kinh phí o don vi.
* Kiem tra tinh hinh thúc hien ke hoach sán xuât, kinh doanh, ke hoach thu, chi
tài chính, ky liuit thu nííp, thanh toón, kiêm tra viec giú gin sú dung tài sàn, vât
te, tien von, kinh phí, phát hien và ngàn ngúa kip thói nhiing hành dong lãng
phí, tham ô, vi pham chính sách, che do, ky luât kinh te tài chính.
* Cung cap các so lieu, tài lieu cho viec dieu hành hogt dong sàn xuat kinh
doanh, kiêm õa và phân tíc h hoat dong kinh te tài chính, phuc vu công tác lâp và
theo dõi thyc hien ke hoach, phçc vy cho công tác thong kê và thông tin kinh te.
b. Yêu cau cua hgch toón ke toán
- Tài lieu ke toán cung cap phái dàm bào tính so sánh và nhat quán.
- Tài lieu ke toón cung cap phái dàm bào tính chính xác, trung thuc và khách
quan tinh hinh thvc te hoat dang, tinh hinh quàn ly kinh te tài chính o don vi.
- Tài lieu ke toán cung cap phài dàm bao tính kip thói.
- Tài lieu ke toán cung cap phãi dàm báo tính day dú, the phan ánh toàn bo các
miat hoat dong, các hien tugng kinh te xây rra trong don vi.
- Tài lieu ke toán cung cap phai dàm báo tính rõ ràng, de hieu. Vi thông tin ke
toán cung cap không chi phçc vy cho viec dieu hành, quàn ly noi bo don v1 mà
cón phuc vy cho các doi tagng có Iqi ích trpc tiep hoãc gián tiep doi vói dan vi.
- To chúc công tác ke toán trong don vi phái quán triet nguyên tae tiet kiem
4.
1.
Phân fodi Hgch toán ke toón
Theo cách ghi chép, thu nh n thóng fin.'
Hach toán ke toán di:ge chia thành 2 loai
- Ke toán don: là loai hach toán ke toán mà cách ghi chép, thu nhan thông tin ke
toán dugc tien hành môt cóch riêng biet, doc lap.
- Ke toan kép: là loai hach toán ke toán mà cách ghi chép, thu nhan thông tin ve
các hoat dong kinh te tài chính dugc tien hành trong moi quan he mâ.t thiet vói
nhan.
1.4. 2 Theo mú'c do tính chit thóng tin.
H gch toán ke toán drrg'c chia thúnh 2 logi.
- Ke toán tong hgp: là loai hach toan ke toán mà thông tin dugc thu nhan, xù ly
và cung cap ò dang tông quat và dugc bieu hien duói hình thái tien te.
- Ke toán chi tiet: là loai hach toán ke toán mà thông tin du'gc thu nhan, xù 1y
và cung cap ó dang chi tiet, cu thê và dugc bieu hien không chi duói hình thái
tien te mã còn bieu hien duói hinh thái hien vât, lao dong.
1.4.3. Theo phgm vi thôitg tin ke toán cung cup
-Ke toán tài chính: là Ioai hach toán ke toán mà thông tin thu nhan và xu ly
vói muc dích cung cap thông tin thông tin chù yen cho các doi tupng bên ngoài
den vi de sú dijng chúng vói các muc dích cu thê khác nhau.
-Ke toán quän tr!: là loai hach toán ke toán mà thông tin thu nhan và xú ly vói
mqc dích cung cap thông tin thông tin chu yeu cho các nhà quan tri døn v1,
nham quàn Iÿ và dna ra các quyet dlnh kinh te trong viec sàn xuat kinh doanh
và quàn ly sàn xuat kinh doanh
1.4.4. Theo dac diêm và mdc dích hoat ding cúa dan vÍ kc toán
- Ke toón công: dugc tien hành ò nhñng den vi hoat dong không có tính chat
kinh doanh, không lay lgi nhuian Ià muc tiêu hoat dong.
- Ke toón doanh nghiep: dugc tien hành ò nhüng doanh nghiep hoat dong vói
muc tiêu chính là kinh doanh sinh lòi.
2. Mgt so khźi nijm và nguyên tae ke toźn
1.
M ft ed Łhói niem
- Don v1 ke toán: tat ca các don vi có su dçng tài sàn và hoat dong thtrc hien
chúc nãng, nhiem vy dã dugc quy dlnh deu phäi tien hành hach toan ke toán.
Các den v1 dó dirgc goi chung là don vi ke toán.
- Ky hach toán: là khoàng thòi gian các den vi ke toán thuc hien viec thu
nhian, cung cap thông tin ve hoat dong kinh te tài chính thuoc pham vi
khoang thòi gian dó.
VD: tuan; thóng; quy; năm
12
- Niên do ke toàn: Kÿ hach toàn mà càc don vi ke toàn thuc hien viec thu nhan,
cung cap thông tin ve hoat dong kinh te tài chinh trong vông 12 thà ng thi dugc
goi là nién do kc toàn.
2.2. M Qt só nguyên toc ke toóit
- Nguyên tac gió phí: nguyê n tac này dõi tiói viec dánh giá tài sãn, công ng,
vou,
chi ph í pha i dat trên co se giá plaí thyc te.
- Nguyén tae ghi nhân doanh thu: thói diêm ghi nhan doanh thu là khi hàng
hoá, dich
dã dugc chuyên giao quyen so hiiu và dugc nguci rnua tra tien
hoac chap nhan tra tien.
-Nguyên tac phú hgp: nguyên tac này dói lioi chi phí de tinh lãi, lo, ket quà
phai phú hpp vói doanh thu o ky cúa doanh thu dirgc ghi nhân.
- Nguyên tae khách quan: tài lieu ke toán cung cap phai mang tinh khácli quan
có the k iêm tra dogc, nghia là có bam chüng tin cay.
-Nguyên tae nhat qufin: c‹ac khái niem, ngniyên tae, chuân muc ke toán su
dung phai dam bao tính nha l quàn, không thay dôi giiia kJ này vói ky khác.
- Nguyén tac công kha i: túc là báo cúo ke toán phái dugc trinh bày cúng kha
i cho nhirng ai sú dung nó.
- Nguyén tae trong yen: nguyén tac này dói hõi phài chú trong các van de càc
yen to mang tinh trong yeu, bo qua nhüng yan de nhüng yen to thú yen không
làm thay dôi ban chat, noi dung sir viec, hien tuyng.
'
dain bào chac
con , tle n nhant nh'hu ng den'hn chu be n s: : h : e
toán
phai
3. Doi tuang cúa hgch toán ke toán
1.
Demtu-o'ng chung céu h gch toán ke toán
Vói tu cách là mot công cu quan 1y kinh te quan trong, vói chüc nãng thông
tin và kiêm tra, hach toán ke toán gin vai tró quan trgng trong công tác quân lJ
tài san, thông tin do hach toán ke toán c ung cap sé giúp nhà quàn Iy biet duyc
tài san cúa don vi theo túng loai, tông so, dãnh gió dugc tinh hinh trang b1
và su dung, biet dugc tài sãn eua ininh dirgc hinh thà nh tú dâu, bang cãch não
vã xãc dinh ro trách nhiem cvia minh doi vúi Nhà nuúc, ngàn hàng, cô dông,
nguói cung cap. .. ve so tài san dugc hinh tliành tú nguon von cúa ho. Dong thõi
thông qua chúc nãng thông tin và kiém tra, h;ach toán kc toàn giúp cho nhà
quán ly
nam dugc môt cách kip thói, day dü ve quá trinh cúng nhu ket quá eua sir vân
dong tài sàn trong quá trinh tien hành các hoat dong kinh te cúa don v!. là co só
dê phân tích và dánh giá hieu qua eua quá trinh van dong ay.
NU vay, dê tao dieu kien thuan lgi cho công tóc quãn ly, heh toán tài sàn
hach toán ke toán xem xét tài sán cúa don vi theo 2 hinh thái bieu hien là giá
tr1 tài san và nguoti hinh thành tãi san, dong thôi cilng xem xét và nghiên cúu
quá trinh van dong cua tài sàn trong quá trinh hoat dong kinh te cúa don vi.
Tóm lai, doi tugng nghiên cüu chung cua hach toán ke toán là tài sán và sy
van dong eua tài san trong quá trinh hoat dong eua don vi.
2.
1.
ofi t«a'ng cf the cia hach León ke toón vong cóc d‹m vi
Tái sán cua các dan vi .san xuat kinh doanh lá dei txcrng cúa hgch toán ke
toán
Trong don v1 sàn xuat dugc bien hien cp the là các loai von kinh doanh
(VKD) vã các nguon von kinh doanh (NVKD).
Tài san trong don vi san xuat có nhieu loai khác nhau, dugc hinh thành tio
nhúng nguon khác nhau. Mà VKD cüa don vi là biêu hien bang tien cua tài san
trong don •!, meti VKD cúng có nhieu loai khác nhau và dugc hinh thành tir các
nguon khóc nhau.
Tóm lai: VKD và NVKD là 2 mãt bieu hien khác nhau cúa cúng mot ltrgng
tài sàn.
Noi dung các logi yin kinh doanh
Von kinh doanh trong doanh nghiep bao gom: Vo
 









Các ý kiến mới nhất