Bài số 6: Mạch đèn cầu thang
I. Mục tiêu.
Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng:
- Phân tích được sơ đồ và nguyên lý hoạt động mạch đèn cầu thang.
- Lắp đặt thành thạo mạch điện theo đúng sơ đồ và xác định được nguyên nhân sai hỏng và biết cách khắc phục, sửa chữa.
- Đảm bảo an toàn điện cho người và thiết bị, tiết kiệm nguyên vật liệu.
II. Thiết bị, dụng cụ, vật liệu.
1. Thiết bị: Bóng đèn sợi đốt (100W) số lượng 1 bóng, Cầu chì 1 cái. Công tắc 3 cực (chấu) 2 cái.
2. Dụng cụ:
Kìm cắt: 1 Cái
Kìm chữ A: 1 Cái.
Kìm nhọn: 1 cái.
Tốc nơ vít 4 cạnh: 2 Cái.
Bút thử điện: 1 Cái.
Đồng hồ vạn năng: 1 Cái.
Phích cắm: 1 Cái.
Khoan tay: 1 Cái
3. Vật liệu: Dây điện, băng dính cách điện.
III. Mạch đèn cầu thang.
Sơ đồ mạch.
a) Giới thiệu sơ đồ.


Có 2 sơ đồ mạch.
- Sơ đồ 1:
Cách 2.
* Chý ý: trong thực tế hay thường dùng sơ đồ 1 vì:
- Tiết kiệm được thiết bị.
- An toàn cho người sử dụng và sửa chữa.
b) Nguyên lý hoạt động.
Xét sơ đồ mạch đèn cầu thang lắp theo cách 1.
Giả sử ở trạng thái ban đầu công tắc CT1, CT2 ở vị trí như hình vẽ.
- Ta bật công tắc CT1, tiếp điểm 1 và 5 nối tiếp với nhau. Dòng điện từ dây lửa L qua cầu chì, qua tiếp điểm 1 tới tiếp điểm 5, sang tiếp điểm 4, tới tiếp điểm 5 qua bóng đèn và về dây nguội N. Bóng đèn có dòng điện chạy qua, nó phát sáng. Đi tới công tắc CT2, bật công tắc CT2, tiếp điểm 2 và 4 không nối tiếp nhau nữa, khi đó không có dòng điện chạy qua bóng đèn, nó không sáng.
- Ngược lại ta bật công tắc CT2 trước.
L
CC
CT1
CT2
Đ
1
3
5
4
2
6
N
L
CC
CT1
CT2
Đ
1
3
5
4
2
6
N
L
CC
CT1
CT2
Đ
1
3
5
4
2
6
N
L
CC
CT1
CT2
Đ
1
3
5
4
2
6
N
L
CC
CT1
CT2
Đ
1
3
5
4
2
6
N
2.Trình tự lắp
Ta chỉ xét sơ đồ 1.
3. Một số hư hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục.
4. An toàn điện.
- Phải trang bị đầy đủ trang phục cách điện khi lắp điện như dầy, găng tay, ủng...
- Thiết bị, dụng cụ phải gọn gàng.
- Khi cấp điện cho mạch phải thông báo với người quản lý.
- Khi sửa chữa phải cắt nguồn điện.
5. Làm mẫu.
6. Phân công luyên tập.