BÀI 7
KHÁI NiỆM VỀ MẠCH ĐiỆN TỬ - CHỈNH LƯU –NGUỒN MỘT CHiỀU
LÊ VĂN KHANG
5/4/2010
1
Chương 2
Một số mạch điện tử cơ bản
I.Khái niệm,phân loại mạch điện tử
1.Khái niệm
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
2
u~220V
Nhìn vào sơ đồ mạch điện tử và đưa khái niệm mạch điện tử là gì?
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
3
IC7812
u~220V
Mạch điện tử là mạch điện mắc phối hợp giữa các linh kiện điện tử với các bộ phận nguồn,dây dẫn để thực hiện một chức năng nào đó.
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
4
2.Phân loại
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
5
Phân loại mạch điện tử
Theo chức năng và nhiệm vụ
Mạch nguồn chỉnh lưu,mạch lọc và mạch ổn áp
Mạch tạo xung
Mạch tạo sóng hình sin
Mạch khuếch đại
Theo phương thức gia công ,xử lí tín tín hiệu
Mạch điện tử tương tự
Mạch điện tử số
II.Mạch chỉnh lưu và nguồn một chiều
1.Mạch chỉnh lưu
Kể tên một số nguồn 1 chiều thường sử dụng mà em biết ?
Ắc quy, pin

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
6
Tại sao phải dùng nguồn 1 chiều để cung cấp cho các thiết bị điện tử mà không dùng trực tiếp nguồn xoay chiều ?
Bởi vì nguồn 1 chiều có dòng điện ổn định, do đó mà các thiết bị điện tử mới hoạt động bình thường được,còn nguồn xoay chiều thì dòng điện không ổn định .
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
7
Do đó để biến đổi điện xoay chiều thành điện 1 chiều thì ta phải dùng mạch chỉnh lưu
@.Nguyên lí làm việc
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
8
Từ hình vẽ và giản đồ dạng sóng hãy trình bày nguyên lý làm việc của mạch đó?
Trong khoảng từ 0 ÷,nguồn U2 ở nửa chu kì dương ,điốt Đ cho phân cực thuận ,cho dòng I chạy qua tải theo chiều từ trên xuống về cuộn thứ cấp của biến áp.

Trong khoảng từ  ÷ 2, nguồn U2 đổi chiều sang nửa chu kì âm, điốt Đ bị phân cực ngược,không dẫn điện không có dòng diện chạy qua tải,điện áp trên tải bằng không.
Như vậy, điốt Đ đã đổi điện áp xoay chiều thành 1 chiều

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
9
b.Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
*Mạch chỉnh lưu hai điốt
@.Sơ đồ mạch điện

Đ1,Đ2: là điốt tiếp mặt
U2a, U2b: là điện áp thứ cấp
u~: là điện áp xoay chiều
U_ : là điện áp 1 chiều
R tải: là tải tiêu thụ
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
10
Đ1
Đ2
U_
u~
U2a
U2b
Rtải
Nguyên lý làm việc
Hai điốt Đ1,Đ2 luân phiên nhau chỉnh lưu theo từng nửa chu kì
Cuộn thứ cấp của biến áp phỉa được quấn làm hai nửa cân xứng và cho ra hai điện áp U2a, U2b có biên độ bằng nhau nhưng ngược pha 180 độ

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
11
Đ2
U_
u~
U2b
Rtải
Đ1
U2a
Nguyên lý làm việc
Hai điốt Đ1,Đ2 luân phiên nhau chỉnh lưu theo từng nửa chu kì
Cuộn thứ cấp của biến áp phỉa được quấn làm hai nửa cân xứng và cho ra hai điện áp U2a, U2b có biên độ bằng nhau nhưng ngược pha 180 độ

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
12
Đ2
U_
u~
U2b
Rtải
Đ1
U2a
Nguyên lý làm việc
Hai điốt Đ1,Đ2 luân phiên nhau chỉnh lưu theo từng nửa chu kì
Cuộn thứ cấp của biến áp phỉa được quấn làm hai nửa cân xứng và cho ra hai điện áp U2a, U2b có biên độ bằng nhau nhưng ngược pha 180 độ

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
13
Đ2
U_
u~
U2b
Rtải
Đ1
U2a
Ưu điểm ,nhược điểm của mạch
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
14
Ưu điểm
Điện áp một chiều U_ lấy ra có độ sóng nhỏ,tần số gợn sóng 100Hz dễ lọc , hiệu quả lọc tốt
Nhược điểm
Khi các điốt bị phân cực ngược không dẫn điện,điện áp ngược phải chịu gấp đôi biên độ làm việc ,bằng
(u2a+u2b) .Do đó mạch điện này không dùng nhiều như mạch chỉnh lưu cầu
Mạch chỉnh lưu cầu
Nguyên lý làm việc
Trong khoảng từ o- ,nguồn U2 ở nửa chu kì dương ,Đ1,Đ3 phân cực thuận ; Đ2,Đ4 bị phân cực ngược. Dòng điện từ cực dương nguồn chạy qua Đ1 tải và Đ3 sâu đó trở về cực âm của nguồn
Trong khoảng từ  - 2 nguồn U2 đổi chiều .Đ2 ,Đ4dẫn điện ; Đ1,Đ3 khóa. Dòng từ cực dương nguồn chạy qua Đ2,Rt và Đ4 sau đó trở cực âm nguồn
15
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
U_
Đ1
Đ4
Đ3
Đ2
U2
u~
+
_
Rt
I
Mạch chỉnh lưu cầu
Nguyên lý làm việc
Trong khoảng từ o- ,nguồn U2 ở nửa chu kì dương ,Đ1,Đ3 phân cực thuận ; Đ2,Đ4 bị phân cực ngược. Dòng điện từ cực dương nguồn chạy qua Đ1 tải và Đ3 sâu đó trở về cực âm của nguồn
Trong khoảng từ  - 2 nguồn U2 đổi chiều .Đ2 ,Đ4dẫn điện ; Đ1,Đ3 khóa. Dòng từ cực dương nguồn chạy qua Đ2,Rt và Đ4 sau đó trở cực âm nguồn
16
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
U_
Đ1
Đ4
Đ3
Đ2
U2
u~
+
_
Rt
I
Mạch chỉnh lưu cầu
Nguyên lý làm việc
Trong khoảng từ o- ,nguồn U2 ở nửa chu kì dương ,Đ1,Đ3 phân cực thuận ; Đ2,Đ4 bị phân cực ngược. Dòng điện từ cực dương nguồn chạy qua Đ1 tải và Đ3 sâu đó trở về cực âm của nguồn
Trong khoảng từ  - 2 nguồn U2 đổi chiều .Đ2 ,Đ4dẫn điện ; Đ1,Đ3 khóa. Dòng từ cực dương nguồn chạy qua Đ2,Rt và Đ4 sau đó trở cực âm nguồn
17
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
U_
Đ1
Đ4
Đ3
Đ2
U2
u~
+
_
Rt
I
Ưu điểm của mạch này
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
18

Độ gợn sóng nhỏ,tần số gợn sóng 100Hz,dễ lọc
Mạch này được dùng phổ biến vì biến áp nguồn không có yêu đặc biệt
Điốt không cần phải có điện áp ngược gấp đôi biện độ điện áp làm việc
Các kí hiệu hay dùng để biểu thị mạch chỉnh lưu cầu
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
19
2. Nguồn một chiều
a.Sơ đồ khối chức năng của mạch nguồn một chiều
Mạch nguồn một chiều là mạch điện quan trọng trong thiết bị điện tử
Nhiệm vụ chuyển đổi năng điện xoay chiều từ khối điện lưới quốc gia thành năng điện một chiều có mức điện áp ổn định và công suất cần thiết để nuôi toàn bộ thiết bị điện tử
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
20
Khối 1: Biến áp nguồn


5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
21
1
2
3
4
Tải tiêu thụ
5
Khối 2: Mạch chỉnh lưu

Khối 3: Mạch lọc nguồn

Khối 4: Mạch ổn áp

Khối 5: Mạch bảo vệ
b. Mạch nguồn điện thực tế
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
22

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
22
U4
IC7812
+12V
14V~
U1
U2
U3
u~220V
Ur
12V-1A
Khối 1
Khối 2
Khối 3
Khối 4
Đ1
Đ2
Đ3
Đ4
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
23
U4
IC7812
14V~
U1
U2
U3
u~220V
Ur
12V-1A
Khối 1
Khối 2
Khối 3
Khối 4
U1
U2
U3
U4
ωt
ωt
ωt
ωt
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
24
Khối 1 là biến áp nguồn
Dùng để đổi điện áp xoay chiều 220V thành mức điện áp cao lên hay thấp xuống tùy theo yêu cầu tải
Chức năng
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
25
Khối 2 là mạch chỉnh lưu
Dùng các điốt để đổi điện áp xoay chiều thành điện một chiều
Chức năng
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
26
Khối 3 là mạch lọc nguồn
Dùng các tụ hóa có trị số điện dung lớn phối hợp với cuộn cảm L để lọc san bằn độ gợn sóng
Chức năng
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
27
Khối 4 là mạch ổn áp
Dùng để giữ cho mức điện áp một chiều ra trên tải luôn ổn định dù mức diện áp đầu vào luôn biến đổi
Chức năng
Điền từ vào ô trống với những từ đã cho sẵn
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
28
Mạch chỉnh lưu dùng được dùng phổ biến nhất.
Mạch chỉnh lưu dùng khi bị phân cực ngược chịu điện áp là (U2a+U2b)
Mạch chỉnh lưu dùng có tần số gợn sóng là 50Hz
Mạch chỉnh lưu dùng đơn giản ,nhưng lại kém hiệu quả nên ít dùng nhất


Kết quả: /4 ô
Bài giảng đến đây là kết thúc
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
29
Hút thuốc lá có hại cho sức khỏe
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
30
Tác hại của thuốc lá

5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
31
Tác hại của thuốc lá
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
32
Hãy lên tiếng vì một cộng đồng không thuốc lá
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
33
Một thế giới không hút thuốc lá
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
34
5/4/2010
LÊ VĂN KHANG
35