Bài 8
Môn công nghệ lớp 12
mạch khuếch đại
mạch tạo xung
I. Mạch khuếch đại
1. Chức năng của mạch khuếch đại
2. Sơ đồ nguyên lý của mạch khuếch đại
a. Giới thiệu về IC khuếch đại thuật toán (OA)
Mạch khuếch đại có thể dùng Tranzito rời hoặc IC.
+E, -E : Cực dương, âm nguồn vào.
UVK: Tín hiệu đầu vào không đảo.
UVD: Tín hiệu đầu vào đảo.
URa: Tín hiệu ra.
- Kí hiệu của IC thuật toán
- Khi tín hiệu vào đầu đảo (UVĐ) thì tín hiệu ra (URa) ngược pha (ngược chiều) với tín hiệu đầu vào.
- Nguyên lí làm việc của IC thuật toán
- Khi tín hiệu vào đầu không đảo thì tín hiệu ra cùng chiều (cùng pha) với tín hiệu vào.
- Thông thường đầu đảo được dùng để thực hiện hồi tiếp âm bên ngoài cho OA.
- Tín hiệu đưa vào đầu đảo thông qua R1. Đầu không đảo nối đất. Kết quả đầu ra tín hiệu lớn hơn nhưng ngược chiều với tín hiệu ở đầu vào. Rht điện trở mạch hồi tiếp âm.
b. Nguyên lý làm việc của mạch khuếch đại điện áp dùng OA
Hệ số khuếch đại:
a. Sơ đồ mạch điện
b. Nguyên lí làm việc
Khi cấp nguồn cả T1 và T2 đều dẫn. Giả Thiết Ic1 < Ic2, với cơ cấu của mạch, lập tức các trạng thái cân bằng động được thiết lập.
Trạng thái cân bằng động thứ nhất: T1 khoá, T2 mở
Tụ C1 nạp từ + Ec  R1  C1  T1  –Ec. Làm UB2 âm.
Tụ C2 phóng từ +C2 T2 Ec R4 -C2. Làm UB1 dương.
Như vậy T1, T2 sẽ chuyển trạng thái cân bằng động thứ hai.
Ura1
Có điện áp Ura1
Trạng thái cân bằng động thứ hai: T1 mở, T2 khoá
Có điện áp Ura2
Tụ C1 phóng từ +C1  T1  Ec  R3 -C1. Làm UB2 dương.
Tụ C2 nạp từ +Ec R2 C2 T1 -Ec. Làm UB1 âm.
Như vậy T1, T2 sẽ chuyển về trạng thái cân bằng động thứ nhất
Dạng xung điện áp trên hai lối ra của mạch
- Nếu T1 giống T2; R1=R2; R3=R4=R; C1=C2=C thì tạo được xung đa hài đối xứng có độ rộng ? ? 0.7RC và chu kì xung T = 2? ? 1.4RC
Tóm lại
Hai tranzito T1 và T2 luân phiên mở, khóa để tạo xung ở hai lối ra.
Bài tập Củng cố kiến thức
Bài 1: Nếu muốn điều chỉnh hệ số khuếch đại của mạch khuếch đại dùng OA thì ta phải làm như thế nào?
Bài 2: Nếu muốn thay đổi chu kì của xung đa hài đối xứng ta phải làm như thế nào?
B. Thay đổi Rht hoặc R1
A. Thay đổi C1 và C2
Câu1: Trong mạch tạo xung đa hài tự dao động, nếu nguồn cấp là 4,5V và thay các điện trở tải R1, R2 bằng các điôt quang ( LED) thì hiện tượng gì sẽ xảy ra?
Trả lời: Hai điôt đó luân phiên sáng, tối nhấp nháy. Khi tranzito nào mở có dòng điện chạy qua thì điốt đó sáng còn điôt kia tối, rồi đảo lại và chu kì cứ thế tiếp diễn.
Kính chúc các thầy, cô giáo luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc.
Chào các em học sinh thân mến.