CHÀO MỪNG CÁC EM THAM GIA TẾT HỌC
NGỮ VĂN 7
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
NỘI DUNG 6:
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I. Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:
1. Mạch lạc trong văn bản:
Có ý kiến cho rằng mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý
theo một trình tự hợp lí? Ý kiến của em?
Dựa vào hiểu biết về hai chữ mạch lạc trong Đông y, em hãy xác định
mạch lạc trong văn bản có những tính chất gì trong số những
tính chất dưới đây?
* Tính chất của mạch lạc trong văn bản:
A. Trôi chảy thành dòng, thành mạch.
B. Tuần tự đi qua khắp các phần, các đoạn không đứt đoạn.
C. Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn.
D. Cả 3 đáp án trên
* Mạch lạc là sự nối tiếp các câu các ý theo một trình tự hợp lý giữa các ý, các phần trong nội dung diễn đạt.
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I. Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:
1. Mạch lạc trong văn bản:

-> Mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình tự hợp lý.
- Nhiều nhân vật -> Nhân vật chính: Thành và Thuỷ.
- Nhiều sự việc -> sự việc chính: Cuộc chia tay.
+ Nói về cuộc chia tay: Chia tay, chia đồ chơi, chia ra, chia đi, chia rẽ, xa nhau.
+ Nói về tình cảm không xa rời: Cho em tất, chẳng muốn chia, không bao giờ để chúng xa nhau.
-> Sự liên kết tạo nên tính mạch lạc trong văn bản.
2. Các điều kiện để 1 văn bản có tính mạch lạc:
=> Cỏc ph?n, cỏc do?n, cỏc cõu trong van b?n d?u núi v? m?t d? t�i, bi?u hi?n m?t ch? d? chung xuyờn su?t.
Ví dụ: Văn bản "Cuộc chia tay của những con búp bê":
Hãy cho biết các đoạn trong vb “Cuộc chia tay của những con búp bê” được nối với nhau
theo mối liên hệ nào trong mối liên hệ dưới đây?
Liên hệ thời gian
+ Đêm qua- giờ này- gần trưa
+ Trong nhà – ngoài vườn- trong nhà- đến trường- về nhà
Liên hệ không gian
+ Hồi tưởng về ngày xưa, cái ngày gia đình khá giả, mọi người yêu thương nhau
Liên hệ tâm lí (nhớ lại)
Chia bỳp bờ = Hai anh em chia tay nhau
Hai con búp bê gần nhau –
Hai anh em phải xa nhau.
Tương đồng
Tương phản
Liên hệ ý nghĩa
- Các đoạn nối với nhau theo nhiều mối liên hệ:
+ Liên hệ thời gian.
+ Liên hệ không gian.
+ Liên hệ tâm lí (nhớ lại)
+ Liên hệ ý nghĩa (tương đồng, tương phản)
2. Các điều kiện để 1 văn bản có tính mạch lạc:
3. Ghi nh?
Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt.
Các phần các đoạn được nối tiếp nhau theo một trình tự rõ ràng, hợp lý, trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi nhiều hứng thứ cho người đọc, người nghe.
Em hãy tìm điểm giống và khác nhau giữa liên kết và mạch lạc.
Giống nhau
Đều là sự gắn liền nối liền các câu các đoạn với nhau nhằm làm cho văn bản rõ ràng dễ hiểu,thể hiện được chủ đề .
Khác nhau
a) Văn bản: "Mẹ tôi".
- Ý 1: Thiếu lễ độ với mẹ là sự hỗn láo.
- Ý 2: Công lao to lớn của người mẹ.
- Ý 3: Con phải thấy cái sai, phải sửa đổi.
(Ý 2 có tác dụng giải thích ý 1 đồng thời dẫn dắt ý đến ý 3)-> hợp lí và có sức thuyết phục.
Tìm hiểu tính mạch lạc trong văn bản Mẹ Tôi
b) Văn bản : Lão nông và các con: 3 phần
- Từ đầu..... nhất đời: Nêu vấn đề.
- Tiếp.... bội thu: Chứng minh vấn đề
- Còn lại: Lời kết khẳng định lại vấn đề.
Câu 2 (Trang 34 – SGK) Trong truyện Cuộc chia tay của những con búp bê, tác giả không kể lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến sự chia tay của bố mẹ Thành, Thuỷ? Như vậy có làm cho truyện thiếu mạch lạc không?
Ý chủ đạo của câu chuyện: Cuộc chia tay của 2 đứa trẻ và 2 con búp bê.
- Nếu tác giả thuật lại tỉ mỉ cuộc chia tay của 2 người lớn -> ý chủ đạo của truyện bị phân tán, mất đi sự mạch lạc của câu chuyện.
Bài tập 2:
Hoạt động vận dụng
- Chỉ ra tính mạch lạc trong một văn bản mà em đã học.
Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Tìm đọc tài liệu về mạch lạc trong văn bản
- Ôn luyện những kiến thức đã học; Làm bài tập 1 câu a SGK/ 32
- Chuẩn bị bài mới: Những câu hát về tình cảm gia đình
+ Đọc kĩ văn bản, tìm hiểu chung về khái niệm ca dao- dân ca
+ Trả lời các câu hỏi trong sgk
CHÚC CÁC EM
HỌC GIỎI