Chương II: Máy điện
I.Khái niệm
Câu hỏi:
Máy điện được sử dụng rất nhiều trong sản xuất và đời sống, em hãy kể tên những máy điện mà em biết ?


Gợi ý: Máy phát điện
Động cơ điện
Máy biến đổi điện
Máy điện là thiết bị điện từ dùng để biến đổi điện năng thành cơ năng, cơ năng thành điện năng hoặc biến đổi các thông số của nguồn điện.

Khái niệm máy điện
Có nhiều cách phân loại:
- Theo công suất:
- Theo cấu tạo:
- Theo chức năng:
- Theo nguyên lý làm việc:
- Theo loại dòng điện:




Phân loại máy điện
Máy điện 1chiều:
*Máy PĐ1chiều, ĐCĐ 1chiều
Máy điện xoay chiều:
Máy điện 1 pha và máy điện 3pha
*Máy biến áp
*Máy điện đồng bộ
*Máy điện không đồng bộ
Phân loại theo dòng điện
II. Máy biến áp ba pha
1.Khái niệm về máy biến áp
a.Khái niệm
Máy biến áp là máy điện dùng để biến đổi dòng điện xoay chiều từ điện áp này sang điện áp khác và không làm thay đổi tần số.
b.Phân loại máy BA
Phân loại theo công dụng:
*Máy biến áp điện lực *Máy biến áp đo lường *Máy biến áp âm tần, cao tần *Máy biến áp hàn
Phân loại theo số pha:
* Máy biến áp 1 pha
* Máy biến áp 3 pha
C .Cấu tạo
Các cuộn dây quấn
Vỏ máy
Mạch từ (lõi thép)
a: dây quấn tiết diện tròn
b: dây quấn tiết diện chữ nhật

Mạch từ

Lõi thép khép kín gồm nhiều lá thép KTĐmỏng ghép lại
Các lá thép được sơn cách điện
Các lá thép hình chữ E,I ; chữ F,L hoặc U,I

cách ghép mạch từ
Hình minh hoạ Mạch từ
Dây quấn
Có hai hoặc nhiều dây quấn
Dây điện từ bằng đồng hoặc nhôm
Tiết diện hình tròn hoặc hình chữ nhật
Bên ngoài có bọc sơn cách điện
Dây nối với nguồn: cuộn sơ cấp n1
Dây nối với tải: cuộn thứ cấp n2
Dây quấn
a
b
a: dây quấn tiết diện tròn
b: dây quấn tiết diện chữ nhật
Vỏ máy
Được làm bằng kim loại để bảo vệ cuộn dây,xung quanh có gắn các thiết bị kiểm tra,thiết bị điều chỉnh,.

n1
n2
U1
U2
d.Nguyên lí làmviệc
Hình vẽ minh hoạ nguyên lí làm việc của máy biến áp
d.Nguyên lí làmviệc
Khi nối dây quấn sơ cấp với nguồn điện
trong dây quấn sơ cấp xuất hiện sđđ E1
trong dây quấn thứ cấp xuất hiện sđđ E2
Theo định luật CƯĐT:
E1 = -n1d?/dt
E2 = -n2d?/dt
Trong đó, ? = ?maxSin?t
? = 2?f

d.Nguyên lí làmviệc

Trị số hiệu dụng: E1 = 4,44. f.n1.?max
E2 = 4,44. f.n2.?max
Bỏ qua điện trở R và từ thông tiêu tán,
ta có: U1 = E1; U2 = E2
E1/E2 = U1/U2 = n1/n2 = k
Trong đó, k là hệ số biến áp
Với k>1 tacó U1 > U2 : máy giảm áp
k<1 tacó U1 < U2 : máy tăng áp
d.Nguyên lí làmviệc
Hiệu suất của máy biến áp: ? = P2/P1
P1 :Công suất đưa vào
P2 : Công suất lấy ra cung cấp cho tải
Hiệu suất của MBA từ 98 - 89%
e. Sử dụng và bảo dưỡng
Đảm bảo an toàn kĩ thuật:
*Công suất của tải không được vượt quá công suất định mức của biến áp.
Thứ tự thực hiện khi sử dụng:
*Mắc biến áp vào nguồn điện
*Mắc tải vào biến áp
Khi ngắt điện , làm theo thứ tự ngược lại
Định kì bảo dưỡng biến áp