Mạch điện xoay chiều 3 pha
LE QUY DON – Wakasa

Cho một khugn dây quay trong từ trường

Cho một nam châm quay đều để cho từ thông của nó biến thiên đều qua cuộn dây
Ôn tập : cách tạo rao dòng điện xoay chiều
S
N
R
?
Một máy fát điện xoay chiều 1 fa
Khái niệm về mạch điện xoay chiều ba pha
Mạch điện xoay chiều 3 pha gồm: nguồn điện 3 pha, đường dây 3 pha và các tải 3 pha


dòng điện ba pha
Để tạo ra dòng điện ba pha, ta dùng máy phát điện ba pha gồm ba cuộn dây AX , BY, CZ . Mỗi cuộn là một pha.
Sơ đồ nguyên lý máy phát điện ba pha
* Khi nam châm quay đều, trong mỗi cuộn dây xuất hiện một s.đ.đ xoay chiều một pha. S.đ.đ trong các cuộn dây. Bằng nhau về biên độ và tần số, nhưng lệch pha vơí nhau 1200 (1?3 chu kỳ).
Mỗi S.đ.đ đó sinh ra trên mỗi tải dòng điện một pha bằng nhau về tần số , lệch nhau 1200 gọi là dòng điện ba pha .
Dũng du?c dua d?n cỏc t?i di?n d? s? d?ng

* Mạch điện ba pha gồm : pha A, pha B, pha C.
A
B
C
x
z
Y

120o
Tải ba pha
Tải 3 pha là các động cơ điện 3 pha, các lò điện 3 pha...Tổng trở của các pha A,B,C của tải là ZA, ZB, ZC

Cách nối nguồn điện ba pha
Các điểm đầu A,B,C của nguồn điện được nối với các dây dẫn điện 3 pha đến các tải. Các dây dẫn ấy gọi là dây pha. Dây nối từ điểm trung tính O của nguồn đến điểm trung tính O’ của tải gọi là dây trung tính
Nguồn điện nối sao, tải nối sao
Nguồn điện và tải nối sao có dây trung tính
Mạch điện này còn gọi là mạch điện ba pha 4 dây (3 dây pha và 1 dây trung tính)
Nguồn điện nối sao, tải nối tam giác
đồ thị vector Sđđ 3 pha
Trị số tức thời sđđ 3 pha
Các quan hệ giữa đại lượng dây và đại lượng pha

Khi tải 3 pha đối xứng thì
a. Khi nối hình sao:
Id = Ip Ud = căn 3 Up

Ud
Up
Id
Io
Ip
A
B
C
O
Hộp đấu dây
Cách nối nguồn điện và tải 3 pha

Cách nối nguồn điện và tải 3 pha
Nếu mỗi pha của máy phát điện 3 pha nối riêng rẽ với mỗi tải, ta có mạch điện 3 pha không liên hệ nhau
Thông thường người ta nối 3 pha của nguồn điện, 3 pha của tải thành hình sao hoặc tam giác
Khi nối hình sao thì 3 điểm cuối X,Y,Z của 3 pha nối với nhau tạo thành điểm trung tính O
Khi nối hình tam giác thì đầu pha này nối với cuối pha kia
: Một máy phát điện 3 pha có điện áp mỗi dây quấn pha là 220V, nếu nối hình sao ta có 2 trị số điện áp:
Up = 220V
Ud = căn 3 Up = căn 3 x 220 = 380V
Nếu nối hình tam giác ta chỉ có 1 trị số điện áp: Ud = Up = 220V


b. Khi nối hình tam giác:
Id = căn 3 Ip Ud = Up

Một nhà máy phát điện ba pha nối hình sao có diện áp pha 127V. Tải là bóng đèn 127V và bàn là 220V . Hỏi phải dùng điện áp của máy phát như thế nào cho hợp lí ?


Vậy bóng đèn dùng Up (nối giữa dây trung tính và dây pha) ; bàn là dùng Ud( nối vào hai dây pha)
Căn cứ vào điện áp tải và của nguồn để người ta nối tải thành hình tam giác hoặc hình sao cho phù hợp :
- Ip : dòng điện pha, là dòng điện chạy trong mỗi pha
- Id : dòng điện dây, là dòng điện chạy trong mỗi dây
- Up : điện áp pha, là điện áp giữa dây pha và dây trung tính (hoặc điểm trung tính)
- Ud : điện áp dây, là điện áp giữa 2 dây pha

Ưu điểm của mạch điện ba pha 4 dây

Mạch điện ba pha 4 dây được sử dụng trong mạng điện sinh hoạt, nhờ có dây trung tính nên có các ưu điểm sau:
Tạo ra 2 trị số điện áp khác nhau: điện áp dây và điện áp pha, vì thế rất thuận tiện cho việc sử dụng đồ dùng điện
Các tải điện sinh hoạt thường không đối xứng (tổng trở các pha khác nhau khi tải các pha thay đổi). Tuy nhiên, do sử dụng mạng ba pha 4 dây, nhờ có dây trung tính điện áp pha trên các tải hầu như vẫn giữ được bình thường không vượt qua điện áp định mức của đồ dùng điện