Nhiệt liệt chào mừng
tất cả các thầy ,cô giáo về thăm lớp dự giờ!
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
Chiếu một chùm tia sáng trắng qua lăng kính, kết quả thế nào? Em hãy nhận xét.
Trả lời:
Chùm sáng bị lệch về phía đáy lăng kính và tách thành nhiều thành phần đơn sắc khác nhau.
Vậy em có biết tại sao ta lại biết trên Mặt Trời có heli và các nguyên tố khác?
Tiết 65: B�I 39
MÁY QUANG PHỔ
CÁC LOẠI QUANG PHỔ
1. Máy quang phổ lăng kính
* Kh¸i niÖm
Máy quang phổ là dụng cụ dùng để phân tích chùm sáng có nhiều thành phần phức tạp thành những thành phần đơn sắc khác nhau.
Nói khác đi, nó dùng để nhận biết các thành phần cấu tạo của một chùm sáng phức tạp do một nguồn sáng phát ra.
Tiết 65
Bài 39: Máy quang phổ.Các loại quang phổ
1. Máy quang phổ lăng kính
a. Cấu tạo
gồm 3 bộ phân chính
- Ống chuẩn trực: tạo ra chùm tia sáng song song, gồm 1 thấu kính hội tụ L1 và khe F ®Æt tại tiêu diện L1.
- Hệ tán sắc (lăng kính P): làm tán sắc chùm tia song song từ L1 chiếu tới thành nhiều chùm tia đơn sắc song song.
- Buồng ảnh (buồng tối): là 1 hộp kín để thu ảnh quang phổ, gồm thấu kính hội tụ L2 và kính ảnh tại tiêu diện ảnh của L2.
F
L1
L2
F
C
P
F1
F2
L
S*
èng chuÈn trùc
Buồng ảnh
Lăng kính
1. Máy quang phổ lăng kính
a. Cấu tạo
b. Nguyên tắc hoạt động
- Nếu nguồn S phát ra ánh sáng đơn sắc có bước sóng 1, 2, 3 … thì trên kính ảnh ta thu được các vạch màu S1, S2, S3 …
- Mỗi vạch màu ứng với một thành phần ánh sáng đơn sắc do nguồn S phát ra.
- Tập hợp các vạch màu đó tạo ra quang phổ của nguồn S.
1. Máy quang phổ lăng kính
a. Cấu tạo
b. Nguyên tắc hoạt động
dựa vào hiện tượng tán sắc ánh sáng
C
J
J
L
L1
L2
F
F
P
2. Quang phổ liên tục
Quang phổ
1. Máy quang phổ lăng kính
a. Cấu tạo
b. Hoạt động
C
J
J
L
L1
L2
F
S
P
2. Quang phổ liên tục
Quang phổ liên tục
5000C
15000C
1. Máy quang phổ lăng kính
a. Cấu tạo
b. Hoạt động
2. Quang phổ liên tục
* Định nghĩa
Quang phổ gồm nhiều dải màu từ đỏ đến tím, nối liền nhau một cách liên tục.
a. Nguồn phát
Các chất rắn, lỏng và những chất khí ở áp suất lớn khi bị nung nóng phát ra quang phổ liên tục.
b. Tính chất
- Quang phổ liên tục không phụ thuộc vào bản chất của vật phát sáng.
- Chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ của vật.
- Nhiệt độ của nguồn sáng càng cao thì quang phổ liên tục càng mở rộng về phía ánh sáng có bước sóng ngắn (ánh sáng tím).
2. Quang phổ liên tục
c. Ứng dụng
Dựa vào quang phổ liên tục để xác định nhiệt độ của các vật sáng do bị nung nóng. (Bằng cách so sánh độ sáng của vạch màu ở bước sóng nào đó của nguồn với độ sáng của vạch màu tương ứng của nguồn nhiệt có nhiệt độ biết trước).
Đặc biệt là các vật ở xa như Mặt Trời, các ngôi sao…
* Định nghĩa
a. Nguồn phát
b. Tính chất
Bài tập vận dụng:

Bài 1:
Khi tăng đần nhiệt độ của một dây tóc đèn điện, thì quang phổ của ánh sáng do nó phát ra thay đổi như thế nào sau đây?
A.Sáng dần lên, nhưng vẫn có đủ bảy màu cầu vồng.
B. Ban đầu chỉ có màu đỏ, sau lần lượt có thêm màu cam, màu vàng, cuối cùng, khi nhiệt độ đủ cao, mới có đủ bảy màu, chứ không sáng thêm.
C. Vừa sáng dần thêm, vừa trải rộng dần, từ màu đỏ, qua các màu cam, vàng.cuối cùng, khi nhiệt độ đủ cao, mới có đủ bảy màu.
D. Hoàn toàn không thay đổi gì.
Bài tập vận dụng:

Bài 2: Chọn câu đúng.
A. Quang phổ liên tục của một vật phụ thuộc vào bản chất của vật
B. Quang phổ liên tục phụ thuộc vào nhiệt độ của vật nóng sáng
C. Quang phổ liên tục không phụ thuộc vào nhiệt độ và bản chất của vật
D. Quang phổ liên tục phụ thuộc cả nhiệt độ và bản chất của vật
Bài tập vận dụng:

Bài 3: Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Trong máy quang phổ thì ống chuẩn trực có tác dụng tạo ra chùm tia sáng song song.
B. Trong máy quang phổ thì buồng ảnh nằm ở phía sau lăng kính.
C. Trong máy quang phổ thì Lăng kính có tác dụng phân tích chùm ánh sáng phức tạp song song thành các chùm sáng đơn sắc song song.
D. Trong máy quang phổ thì quang phổ của một chùm sáng thu được trong buồng ảnh của máy là một dải sáng có màu cầu vồng.
Bài tập vận dụng:

Bài 4:Chỉ ra câu sai.
Quang phổ liên tục được phát ra bởi chất nào dưới đây khi bị nung nóng.
Chất rắn.
B. Chất lỏng.
C. Chất khí ở áp suất thấp.
D. Chất khí ở áp suất cao.
KT
Câu hỏi C1
Cơ thể ta có thể ta có phát ra quang phổ liên tục không?

Trả lời:
Cơ thể người phát ra quang phổ liên tục vùng hồng ngoại.
Câu hỏi C2
Điều chỉnh cho nhiệt độ ngọn lửa bếp ga tăng dần và nhìn vào ngọn lửa, em thấy màu của nó thay đổi thế nào?

Trả lời:
Màu ngọn lửa chuyển dần từ vàng sang xanh.
Máy quang phổ lăng kính
bài giảng đến đây là hết
hẹn gặp lại thầy cô và các em ở tiết sau!
Xin kính chào tạm biệt!



1. Quang phổ vạch phát xạ.
a. Thí nghiệm:

















Máy quang phổ
Quang phổ vạch phát xạ của Na
Nếu thay đèn Natri bằng đèn hơi Hiđrô. Quang phổ thu được có đặc điểm gì ?
Quang phổ vạch phát xạ của H2
Em có nhận xét gì về hình ảnh quang phổ của ánh sáng phát ra từ đèn Na ?
Quang phổ của Na có một vạch sáng màu vàng (thực ra là hai vạch sáng nằm rất gần nhau).
Quang phổ của H2 gồm 4 vạch màu: Đỏ, lam, chàm, tím.
§46 Quang phæ v¹ch
Em có nhận xét gì về hình ảnh quang phổ của ánh sáng phát ra từ đèn hơi Hiđrô?


VD : Quang phổ vạch của :
+ Natri (Na) ? có vạch sáng kép màu vàng ứng với ? = 0.5890?m và ? = 0.5896?m .

+ Hiđrô (H2) ? có 4 vạch:
* Kết luận: Mỗi nguyên tố hoá học ở trạng thái khí hay hơi nóng sáng dưới áp suất thấp cho một quang phổ vạch riêng, đặc trưng cho nguyên tố đó.
Na
H2

2. Quang phổ vạch hấp thụ.
a. Thớ nghi?m

Quang phổ liên tục
Vạch đen ở đúng vị trí vạch vàng trong quang phổ phát xạ của natri.
Quang phổ vạch hấp thụ của Natri
Em hãy quan sát hình ảnh quang phổ khi đưa đèn hơi Na nóng sáng vào chắn chùm sáng của đèn dây tóc nóng sáng ?
BÀI TẬP
MÁY QUANG PHỔ-QUANG PHỔ LIÊN TỤC
Chọn câu phát biểu đúng trong câu sau
Quang phổ liên tục của một vật phụ thuộc
vào bản chất của vật nóng sáng.
B. Quang phổ liên tục không phụ thuộc vào
nhiệt độ và bản chất của vật nóng sáng.
C. Quang phổ liên tục phụ thuộc vào nhiệt
độ của vật nóng sáng.
D. Quang phổ liên tục phụ thuộc cả nhiệt độ
và bản chất của vật nóng sáng.
BÀI TẬP
MÁY QUANG PHỔ-QUANG PHỔ LIÊN TỤC
Chọn câu phát biểu sai trong câu sau
A.Các vật rắn, lỏng và khí đều có khả năng phát ra
quang phổ liên tục.
B.Các vật rắn, lỏng và khí có khối lượng riêng lớn
(tỉ khối lớn) khi bị nung nóng sẽ phát ra quang
phổ liên tục.
C.Quang phổ liên tục là dải màu biến thiên liên
tục từ đỏ đến tím.
D. Đối với ánh sáng có bước sóng dài thì chiếc
suất môi trường là nhỏ.Với ánh sáng có bước
sóng ngắn thì chiếc suất môi trường lớn