=> Trả lời: 8 khối
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Sơ đồ khối của máy thu thanh AM gồm mấy khối nêu tên gọi từng khối.
TIẾT 22 – BÀI 20: MÁY THU HÌNH (TI VI)
MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1. Biết được sơ đồ khối và nguyên lý làm việc của máy thu hình.
2. Nhận biết được các khối trong máy thu hình màu.
3. Có ý thức vận dụng kiến thức thực tế vào nội dung bài học.
NỘI DUNG BÀI HỌC:

I. Khái niệm về máy thu hình.

II. Sơ đồ khối và nguyên lí làm việc của máy thu hình màu.
TIẾT 22 – BÀI 20: MÁY THU HÌNH
(TI VI)
Em hãy nêu các cách thu nhận tín hiệu của máy thu hình từ đài phát được sử dụng hiện nay mà em biết?
Anten, chảo thu, đường truyền cáp.
CÁC LOẠI MÁY THU HÌNH
MÁY THU HÌNH
Giống nhau: Đều dùng truyền tín hiệu âm thanh và hình ảnh.
Khác nhau:- MTH đen trắng: Luôn thu được chương trình đen trắng ngay cả chương trình phát là màu.(Hai màu đen và trắng)
- MTH màu: Thu màu khi chương trình phát là màu và thu được đen trắng khi chương trình phát là đen trắng.(Màu sắc ánh sáng trong tự nhiên)
? Máy thu hình đen trắng và máy thu hình màu có đặc điểm gì giống và khác nhau.
CẤU TẠO BÊN TRONG CỦA MÁY THU HÌNH
Mời các em tham khảo sơ đồ khối của một máy thu hình màu







Khối Cao tần, trung tần , tách sóng


Khối đường tiếng









Khối đường hình





Khối đồng bộ và tạo xung quét





Khối xử lý và điều khiển





Khối nguồn
Khối khôi phục H/ảnh











Sơ đồ rút gọn






G1
G2
G3
A

CÁC KHỐI CỦA MÁY THU HÌNH MÀU
1
7
5
2
6
4
3
1. Khối cao tần, trung tần, tách sóng
2. Khối xử lí tín hiệu âm thanh
3. Khối xử lí tín hiệu hình
4. Khối đồng bộ và tạo xung quét
5. Khối phục hồi hình ảnh
6. Khối vi xử lí và điều khiển
7. Khối nguồn
K. Xử lí tín hiệu âm thanh
K. Xử lí tín hiệu hình
K. Đồng bộ và tạo xung quét
K. Cao tần, trung tần, tách sóng
K. Vi xử lí và điều khiển
G1
G2
G3
A
Phím lệnh
Tia hồng ngoại
4
2
1
5
7
6
3
K. Phục hồi hình ảnh
220 V-AC
6-1; 7-2; 1-5; 2-7; 3-6; 4-3; 5-4
K. Xử lí tín hiệu âm thanh
K. Xử lí tín hiệu hình
K. Đồng bộ và tạo xung quét
K. Cao tần, trung tần, tách sóng
K. Vi xử lí và điều khiển
G1
G2
G3
A
Phím lệnh
Tia hồng ngoại
4
2
1
5
7
6
3
K. Phục hồi hình ảnh
4
5
7
6
2
3
1
220 V-AC
6-1; 7-2; 1-5; 2-7; 3-6; 4-3; 5-4
K. Xử lí tín hiệu âm thanh
K. Xử lí tín hiệu hình
K. Đồng bộ và tạo xung quét
K. Cao tần, trung tần, tách sóng
K. Vi xử lí và điều khiển
Hình 20 -2. Sơ đồ khối máy thu hình màu.
Phím lệnh
220 V-AC
4
5
7
6
2
3
1
THẢO LUẬN NHÓM NÊU NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC
CÁC KHỐI TRONG MÁY THU HÌNH
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH MÀU
1
4
3
2
5
1. Khối cao tần, trung tần, tách sóng: nhận tín hiệu từ anten, khuếch đại, xử lí, tách sóng hình, tự động điều chỉnh tần số ngoại sai và hệ số khuếch đại để đưa tới các khối 2, 3, 4.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
1
2
5
2. Khối xử lí tín hiệu âm thanh: có nhiệm vụ nhận tín hiệu sóng mang âm thanh, khuếch đại, tách sóng điều tần và khuếch đại âm tần để phát ra loa.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
1
3
2
5
3. Khối xử lí tín hiệu hình: có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình, khuếch đại, giải mã màu, sau đó khuếch đại ba tín hiệu màu (đỏ, lục, lam) đưa tới ba catot đèn hình màu.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
G2
1
4
3
2
5
4. Khối đồng bộ và tạo xung quét: có nhiệm vụ tách xung đồng bộ dòng, xung đồng bộ mành và tạo xung quét dòng, xung quét mành đưa tới cuộn lái tia của đèn hình và tạo cao áp đưa tới cực anot đèn hình.
Cuộn lái tia
Cao áp
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
1
4
3
2
5
5. Khối phục hồi hình ảnh (đèn hình màu): có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình ảnh màu, tín hiệu quét để phục hồi hình ảnh hiện lên màn hình.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
6
1
4
3
2
5
Tia hồng ngoại
Phím lệnh
6. Khối vi xử lí và điều khiển: có nhiệm vụ nhận lệnh điều khiển từ xa hay từ phím bấm để điều khiển các hoạt động của máy thu hình.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
G2
6
7
1
4
3
2
5
220 V-AC
Hình 20 -2. Sơ đồ khối máy thu hình màu.
Tia hồng ngoại
Phím lệnh
7. Khối nguồn: có nhiệm vụ tạo các mức điện áp cần thiết để cung cấp cho máy làm việc.

Chúng ta biết rằng sóng điện từ có vai trò quan trọng, quyết định hoạt động của máy thu hình song sóng điện từ có làm ảnh hưởng tới sức khỏe con người?
Tớch h?p mụi tru?ng
1. Máy thu hình có ảnh hưởng tới sức khoẻ của con người không?
Có
Tích hợp môi trường
1. Máy thu hình có ảnh hưởng tới sức khoẻ của con người không?
Có
Tích hợp môi trường
A. Nên đặt máy thu hình trong phòng ngủ hay không nên? Vì sao?
B. Khi tắt máy nên tắt bằng điều khiển hay tắt bằng nút tắt trên máy? Vì sao?
2.Trong quá trình sử dụng máy thu hình cần chú ý những gì để giảm thiểu sự ảnh hưởng tới sức khoẻ? (Về nhà)
Khi sử dụng tivi để đảm bảo an toàn, tăng độ bền, không ảnh hưởng đến mắt và sức khỏe cần lưu ý một số điểm sau:
- Không nên mở tivi màu sáng quá.
- Đúng điện áp định mức.
- Không nên bố trí chậu cảnh gần tivi.
Không nên nằm xem tivi, không ngồi quá gần xem TV.
MỘT SỐ LƯU Ý KHI SỬ DỤNG TIVI
Củng cố
Em hãy gọi tên các khối cơ bản trong máy thu hình màu?
Củng cố
1. Khối cao tần, trung tần, tách sóng.
2. Khối xử lí âm thanh.
3. Khối xử lí hình.
4. Khối đồng bộ và tạo xung quét.
5. Khối phục hồi hình ảnh.
6. Khối vi xử lí và điều khiển.
7. Khối nguồn.
1. Những màu nào được coi là màu cơ bản trong máy thu hình màu?
A. Lục, lam, chàm. B. Lục, lam, tím.
C. Đỏ, lục, vàng. D. Đỏ, lục, lam.
CỦNG CỐ
II.Làm thế nào để có được màu tự nhiên trên màn hình màu?
- Khi pha trộn 3 màu Đỏ, lục, lam theo một tỉ lệ nào đó ta sẽ được các màu khác nhau trong tự nhiên.
I. Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất.
2. Một máy thu hình chỉ có âm thanh thì khối nào bị hỏng?
A. Khối nguồn B. Khối phục hồi hình ảnh
C. Khối xử lý tín hiệu âm thanh. D. Khối xử lý tín hiệu hình ảnh.
Vì để các đài truyền hình kiểm tra được màu sắc của chương trình phát đi là chuẩn màu.
Vì sao mã hiệu của các đài truyền hình (VTV) chỉ hiển thị ba màu đỏ, lục, lam?
Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị bài học sau
1. Học bài và trả lời các câu hỏi SGK/81.
2. Đọc trước bài 21: TH Mạch khuếch đại âm tần
+ Tìm hiểu các MKĐ âm tần trong thực tế.
+ Tìm hiểu sơ đồ hình 18-3 sgk/74
( Mạch KĐ công suất mắc đẩy kéo có biến áp).
+ Xem lại bài 4, 18 để chuẩn bị học bài thực hành.

BÀI HỌC HÔM NAY ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô !
Kính chúc thầy cô sức khoẻ và hạnh phúc
Chúc các em học sinh vui khoẻ, học giỏi
xin chào và hẹn gặp lại

Sự trộn màu và tách màu
Ví dụ: * Về trộn màu.

Đỏ + Lục = Vàng

Đỏ + Lam = Đỏ thẫm (mận chín)

Lam + Lục = Xanh Lơ

Đỏ + Lục + Lam = Trắng
Màu trắng = Màu đỏ + Xanh lơ

Màu trắng = Màu lục + Đỏ thẫm

Màu trắng = Màu lam + Vàng
Màu trắng = Một màu cơ bản + màu phụ
* Về tách màu
R = Red: Màu đỏ.
G = Green: Màu lục
B = Blue: Màu lam.
- N.Lý trộn màu: Nếu đem 2 trong 3 màu cơ bản trộn với nhau có màu thứ ba. Nếu trộn cả 3 màu theo tỉ lệ nhất định sẽ tạo ra các màu trong tự nhiên.
- Trong kỹ thuật ghi h́ình và truyền h́ình người ta chỉ cần xử lí ba màu cơ bản trên để rồi từ đó đưa ra các màu trong thiên nhiên.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ TÍN HIỆU MÀU
1
3
2
4
5
6
Y
R - Y
B - Y
R
G
B
-R
-G
-B
Tới ba catôt đèn hình màu. Đ.khiển 3 tia điện tử bắn lên các điểm phát ra màu tương ứng (R-G-B) trên màn hình.
Tín hiệu từ mạch tách sóng hình
1. Khối khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y.
2. Khối giải mã màu.
3. Ma trận (Khối phục hồi tín hiệu màu cơ bản.)
4, 5, 6. khối khuếch đại màu đảo pha thành cực tính âm.
VIDEO MINH HỌA BA TIA ĐIỆN TỬ BẮN LÊN CÁC ĐIỂM MÀU TRÊN MÀN HÌNH
1. Ống phóng các chùm tia diện tử
2. Các chùm tia điện tử.
3. Cụm thấu kính từ
4. Màn huỳnh quang
5. Chỗ nối anot
6. Cụm màn hình
7. Mặt nạ của màn hình
8. Lớp phốt pho
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ TÍN HIỆU MÀU
Khối xử lí tín hiệu màu nhận tín hiệu từ mạch tách sóng.

Khối 1 khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y.

Khối 2 giải mã màu để lấy ra hai tín hiệu màu R – Y và B – Y.

Đầu ra của các khối 1 và 2 đưa tới mạch ma trận 3 để khôi phục lại ba tín hiệu màu cơ bản, đó là màu đỏ (R), màu xanh lục (G), màu xanh lam(B).

Các tín hiệu màu cơ bản này được khuếch đại lần cuối qua các khối 4, 5, 6 để biên độ đủ lớn và đảo pha thành cực tính âm, sau đó đưa tới ba catot đèn hình màu; điều khiển ba tia điện tử bắn lên các điểm phát ra màu tương ứng đỏ, lục, lam trên màn hình. Các màu cơ bản trên pha trộn với nhau thành ảnh màu.
Chúng ta đang dần bước vào ngưỡng cửa của thế kỷ XXI, mà công nghệ viễn thông nói chung và công nghệ điện tử nói riêng đă có những bước đột phá lớn.
Hệ thống truyền h́ình nói chung và máy thu h́ình nói riêng đă trải qua một bề dày lịch sử, phát triển từ trang thiết bị đơn giản, thô sơ, cồng kềnh, hao tổn nhiều điện năng cho tới việc sử dụng các máy thu, phát h́ình đen trắng có chất lượng kém và cồng kềnh, dùng các đèn điện tử để xử lý và khuếch đại tín hiệu cùng với những phát minh về chất bán dẫn và sự dày công nghiên cứu, con người đã đưa từ truyền h́ình đen trắng lên truyền h́nh màu, từ việc dùng các đèn bán dẫn rời cho tới dùng các vi mạch cỡ lớn có khả năng làm việc đa chức năng, đă giúp cho truyền h́ình màu ngày càng có chất lượng cao đưa lại cho người xem sự thoải mái, thuận tiện trong việc sử dụng máy thu h́ình.
Nhờ vậy mà các máy thu h́ình màu hiện nay đều có h́ình dáng, kích thước nhỏ gọn và cùng với sự phát triển về công nghệ bán dẫn, công nghệ điện tử, công nghệ tin học, máy thu h́ình sẽ c̣àng tiến xa hơn nữa.
Ngày nay máy thu h́ình màu là một thiết bị thông tin quan trọng, không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt của con người. Nó giúp cho chúng ta nhận thức được về các mặt của xã hội, các biến động của thời tiết, chính trị trong nước cũng như trên thế giới, giúp cho mọi người hiểu biết về nhau hơn, thân thiện hơn,... tạo lên sự ổn định về xă hội và nhận thức về dân trí cao hơn.
Máy thu hình có ảnh hưởng tới sức khoẻ không?
Khi hoạt động, máy thu hình luôn phát ra một lượng lớn tia bức xạ có hại cho cơ thể con người. Các nhà khoa học đã phân tích tia bức xạ phát ra từ máy thu hình và kết luận rằng tuy năng lượng phát ra rất nhỏ, nhưng nếu ngồi quá gần tivi trong một thời gian dài sẽ bị ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ.
Xem tivi, nhất là tivi màu mà ngồi quá gần màn hình, các hình ảnh màu sẽ làm người xem hoa mắt. Nếu xem liên tục trong một thời gian dài, nhãn cầu sẽ bị sóng quang kích thích, dẫn đến hiện tượng thị lực tạm thời giảm sút, nhìn mọi vật không rõ. Vì vậy, các nhà khoa học luôn cảnh báo mọi người, khi xem tivi tốt nhất là ngồi cách xa màn hình 2 mét. Trẻ em nhỏ tuổi nói chung không nên xem tivi; các em thiếu nhi không nên xem quá nửa giờ; thanh thiếu nhiên không nên xem liên tục 3-4 giờ liền; phụ nữ có thai tốt nhất không nên xem tivi để bảo vệ sức khoẻ cho thai nhi.
Tia bức xạ phát ra từ màn hình tivi làm cho da người dễ bị nhiễm bụi, sắc tố của da lặn vào trong. Bởi vậy xem tivi xong nhất thiết phải rửa sạch bụi bám trên mặt.
Ðể bảo vệ sức khoẻ, loại trừ và giảm bớt ảnh hưởng của tia bức xạ do tivi phát ra đối với con người, các nhà khoa học đã phát minh ra "màn bảo vệ" trong suốt lắp trước màn hình. Xem tivi qua "màn bảo vệ" này, ảnh hưởng của tia bức xạ sẽ bị hạn chế tối đa.
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU HÌNH
G2
6
7
1
4
3
2
5
220 V-AC
Hình 20 -2. Sơ đồ khối máy thu hình màu.
Tia hồng ngoại
Phím lệnh
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ TÍN HIỆU MÀU

Sơ đồ mạch ma trận để hồi phục lại ba tín hiệu màu cơ bản
Dây trễ 0,7. 10-6 s
Y
R - Y
B - Y
R - Y
B - Y
G - Y
Ma trận
Ma trận
R
G
B
Tín hiệu từ máy phát gởi tới
Mạch khuếch đại