GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
Môn công nghệ 12
GV:Nguyễn Thị Thái
THPT EaH’leo
Bài 20
MÁY THU HÌNH
Mục tiêu:
Biết được sơ đồ khối, nguyên lí làm việc của máy thu hình
Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Trình bày các khối cơ bản của máy thu thanh AM? (các nhóm vẽ trên bảng phụ - mỗi bàn 1 nhóm)
Đáp án:
Câu 2: Nêu nhiệm vụ của các khối (Các nhóm trả lời trên bảng phụ theo đúng yêu cầu được phân công)
Các nhóm tổ 2
Các nhóm tổ 1
Các nhóm tổ 3
Các nhóm tổ 4
-Khối
Chọn sóng
-Khối Khuếch
đại cao tần

-Khối
Trộn sóng
-Khối Khuếch
đại trung tần

-Khối
Tách sóng
-Khối Khuếch
đại âm tần
-Dao động
Ngoại sai.
-Nguồn nuôi
Đáp án :(Các nhóm so sánh với đáp án)- Tự đánh giá kết quả đạt được.
Đáp án
*Khối chọn sóng: Điều chỉnh cộng hưởng để lựa chọn lấy sóng cao tần cần thu trong vô vàn các sóng trong không gian. *Khối khuếch đại cao tần: khuếch đại tín hiệu cao tần vừa nhận được từ khối chọn sóng để tăng thêm độ nhạy cho máy thu
*Khối dao động ngoại sai: Tạo ra sóng cao tần (fd) trong máy với quy luật là luôn cao hơn sóng định thu (ft) một trị số không đổi là 465kHz (hoặc 455kHz).
*Khối trộn sóng: Trộn sóng thu của đài phát thanh (ft) với sóng cao tần trong máy (fd) cho ra sóng có tần số fd- ft = 465 kHz, gọi là trung tần.
*Khối khuếch đại trung tần: Khuếch đại tín hiệu trung tần 465 kHz nhận được từ khối trộn sóng để đưa tới khối tách sóng.
*Khối tách sóng: Tách, lọc tín hiệu âm tần ra khỏi sóng mang trung tần 465 kHz để đưa tới khối khuếch đại âm tần.
* Khối khuếch đại âm tần: khuếch đại tín hiệu âm tần lấy từ đầu ra của tầng tách sóng để phát ra loa.
* Khối nguồn: Cung cấp điện cho máy thu.
Câu 3: Trình bày sơ đồ, các dạng sóng vào và sóng ra, nguyên lý làm việc của khối tách sóng trong máy thu thanh ?(Các nhóm vẽ sơ đồ và trả lời vào bảng phụ)
Sơ đồ khối của khối tách sóng
Đáp án:
Các dạng sóng vào và sóng ra
Sóng tới KĐ âm tần
Điốt tách sóng Đ chỉ cho dòng điện đi theo 1 chiều nên sóng vào khối tách sóng là sóng xoay chiều.
Còn sóng ra là sóng 1 chiều.
Tụ lọc sẽ lọc bỏ các thành phần tần số cao (Sóng mang).
Và giữ lại đường bao có tần số thấp là âm tần.
Nguyên lý làm việc
Bài 20: MÁY THU HÌNH
Cấu tạo bên trong của máy thu hình
Máy thu hình
Một thiết bị rất quen thuộc trong mỗi gia đình
Cấu tạo của máy thu hình gồm những phần nào? Hoạt động ra sao?
Khái niệm về máy thu hình
Sơ đồ khối và nguyên lí làm việc của máy thu hình.
Nguyên lí làm việc của khối xử lí tín hiệu màu
Mời các em tìm hiểu
MÁY THU HÌNH
Em hãy cho biết máy thu hình là gì?
I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:
1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình
MÁY THU HÌNH
I/KHÁI NIỆM VỀ MÁY THU HÌNH:
1.Khái niệm máy thu hình: Máy thu hình là thiết bị nhận và tái tạo lại tín hiệu âm thanh và hình ảnh của đài truyền hình
2.Phân loại:
Máy thu hình đen trắng.
Máy thu hình màu.
Về cơ bản 2 loại máy trên có nguyên lý gần giống nhau, do đó ta chỉ xét một loại máy thu hình màu
2 loại máy này giống và khác nhau như thế nào?
Mời các em tham khảo sơ đồ khối của một máy thu hình màu
Sơ đồ rút gọn
6
7
1
2
3
4
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
II/SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA
MÁY THU HÌNH:

A/ Sơ đồ khối: 7 khối
6
7

4

3
2

G1
G2
G3
A
5
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
1.Khối cao tần, trung tần, tách sóng:
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu cao tần từ an ten, khuếch đại, xử lí, tách sóng hình, tự động điều chỉnh tần số ngoại sai và hệ số khuếch đại, sau đó đưa tới các khối 2,3,4.
Nêu chức năng của khối 1
B/ Nguyên lí hoạt động
6
7
1
1
4

3
2

G1
G2
G3
A
5
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
2.Khối xử lý tín hiệu âm thanh:
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu sóng mang âm thanh, khuếch đại sơ bộ, tách sóng và khuếch đại công suất để phát ra loa.
Khối 2 có chức năng gì?
6
7
1


3


G1
G2
G3
A
5
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
3.Khối xử lý tín hiệu hình:
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình, khuếch đại, giải mã màu, sau đó khuếch đại ba tín hiệu màu (Đỏ, lục, lam) đưa tới 3 catôt đèn hình màu
Nêu chức năng khối 3
4
2



3


G1
G2
G3
A
5
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
Một máy thu hình chỉ có âm thanh thì khối nào bị hỏng?
Khối 3
?
6
7
2
4
1

4

3


G1
G2
G3
A
5
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
4.Khối đồng bộ và tạo xung quét:
Có nhiệm vụ tách xung đồng bộ dòng, xung đồng mành và tạo xung quét dòng, xung quét mành đưa tới cuộn lái tia của đèn hình, Đồng thời, khối này còn tạo cao áp đưa tới anôt đèn hình.
Cuộn lái tia
Nêu chức năng của khối 4
6
7
1
2
5



3


G1
G2
G3
A
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
5.Khối phục hồi hình ảnh (đèn hình màu):
Có nhiệm vụ nhận tín hiệu hình ảnh màu, tín hiệu quét để phục hồi hình ảnh hiện lên màn hình.
Nêu chức năng của khối 5
6
7
1
4
2
5

Tia hồng ngoại
Phím lệnh
1


3


G1
G2
G3
A
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
6.Khối vi xử lí và điều khiển:
Có nhiệm vụ nhận lệnh điều khiển từ xa hay từ phím bấm để điều khiển các hoạt động của máy thu hình.
Nêu chức năng của khối 6
6
7
2
4
5

220V
6
Tia hồng ngoại
Phím lệnh
1


3
2

G1
G2
G3
A
Hình 20.2 Sơ đồ khối máy thu hình màu
7.Khối nguồn:
Có nhiệm vụ tạo các mức điện áp cần thiết để cung cấp cho máy làm việc
Theo em khối 7 có chức năng gì?
7
4
III/ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA KHỐI XỬ LÍ TÍN HIỆU MÀU:
Các khối trong máy thu hình hoạt động rất phức tạp.Ta chỉ xét một số khối nhỏ trong khối xử lí tín hiệu màu
Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình màu
1
2
3
4
5
6
Y
R-Y
B-Y
R
G
B
-B
-R
Em hãy vẽ và nêu tên các khối trong sơ đồ của khối xử lí tín hiệu màu?

(Học sinh thảo luận nhóm
trong 3 phút
Xử dụng bảng phụ để trả lời câu hỏi)
Khối 4,5,6: Khuếch đại các tín hiệu cơ bản và đảo pha thành cực tính âm sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu
Khối 1: Khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y
Khối 2: Giải mã màu để lấy ra 2 tín hiệu màu R-Y và B-Y.
Khối 3: (Mạch ma trận)
Khôi phục lại 3 tín hiệu cơ bản: Đỏ(R):Xanhlục(G);Xanh lam(B).
1/Sơ đồ khối xử lí tín hiệu màu trong máy thu hình
Tín hiệu từ mạch tách sóng hình
1
2
3
4
5
6
Y
R-Y
B-Y
R
G
B
-B
-G
-R
Tới ba
Catôt
Đèn
Hình
màu
*Khối 2: Giải mã màu để lấy ra 2 tín hiệu màu R-Y và B-Y.

Đầu ra của các khối 1 và 2 đưa tới mạch ma trận 3 để khôi phục lại 3 tín hiệu màu cơ bản: Đỏ(R):Xanhlục(G);Xanh lam(B).
2/Nguyên lí hoạt động
1
2
3
Y
R-Y
B-Y
R
G
B
Tín hiệu từ mạch tách sóng hình
*Khối xử lí tín hiệu màu nhận tín hiệu từ mạch tách sóng hình đưa sang.
Khối 1 khuếch đại và xử lí tín hiệu chói Y.
*Các tín hiệu màu cơ bản này lại được khuếch đại lần cuối qua các khối 4,5,6 để biên độ đủ lớn,
Và đảo pha thành cực tính âm.
Sau đó đưa tới 3 catôt đèn hình màu.
Điều khiển 3 tia điện tử bắn lên các điểm phát ra màu tương ứng đỏ,lục lam trên màn hình. Các màu cơ bản trên pha trộn với nhau thành ảnh màu.

2/Nguyên lí hoạt động
1
2
3
4
5
6
Y
R-Y
B-Y
R
G
B
-B
-G
-R
Tới ba
Catôt
Đèn
Hình
màu
Tín hiệu từ mạch tách sóng hình

Chúng ta biết rằng sóng điện từ có vai trò quan trọng, quyết định hoạt động của máy thu hình
Củng cố- Liên hệ bảo vệ môi trường
Trong thực tế nhu cầu giải trí của con người ngày càng cao, số lượng thiết bị càng nhiều thì chất lượng cuộc sống tăng lên rõ rệt, nhưng điều ta cũng cần quan tâm xem xét là:
1.Sóng điện từ có ảnh hưởng tới sức khoẻ của con người không?
Có
A.Nên đặt máy thu hình trong phòng ngủ hay không nên?Vì sao?
B.Khi tắt máy nên tắt bằng điều khiển hay tắt bằng nút tắt trên máy?
Vì sao?
Một số gợi ý(các em về nhà tìm hiểu và giải đáp):
2.Trong quá trình sử dụng máy thu hình cần chú ý những gì để giảm
thiểu sự ảnh hưởng tới sức khoẻ?
3.Những màu nào được coi là màu cơ bản trong máy thu hình màu?
A.Lục, lam, chàm.
B.Lục, lam, tím.
C. Đỏ, lục, vàng.
D. Đỏ, lục, lam.
4.Làm thế nào để có được màu tự nhiên trên màn hình màu?
Khi pha trộn 3 màu Đỏ, lục, lam theo một tỉ lệ nào đó ta sẽ được các màu khác nhau trong tự nhiên
?
?
?
Các em về nhà học bài 20, trả lời câu hỏi số 2(Với gợi ý ở trên)
Chuẩn bị bài 21

?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
?
GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI