Bài
19:

MÁY THU
THANH

KHÁI
NIỆM

Máy thu thanh là một thiết
bị điện tử thu sóng điện từ
do các đài phát thanh phát
ra trong không gian, sau đó
chọn lọc, khuếch đại thông
tin và phát ra âm thanh.
Máy thu sóng phải tương
thích với máy phát sóng.

KHÁI
NIỆM

- Âm thanh muốn truyền đi xa phải được biến thành tín hiệu điện. Tín hiệu
này có tần số thấp, nên không có khả năng bức xạ thành sóng điện từ.
- Chỉ có sóng điện ở tần số cao (≥ 10 kHz) mới có khả năng bức xạ sóng điện
từ.

KHÁI
NIỆM

- Để truyền được tín hiệu âm tần đi xa phải gửi nó vào một sóng cao
tần (sóng mang), thực hiện bằng cách điều chế biên độ (AM) hoặc
điều chế tần số (FM).
- Trong điều chế biên độ, biên độ sóng mang biến đổi theo tín hiệu cần
truyền đi.
- Trong điều chế tần số, biên độ sóng mang không thay đổi, chỉ có tần
số sóng mang thay đổi theo tín hiệu cần truyền đi.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối chọn sóng:
có nhiệm vụ điều
chỉnh cộng hưởng
để lựa chọn lấy
sóng cao tần cần
thu trong vô vàn
các sóng trong
không gian.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối khuếch đại cao
tần: khuếch đại tín
hiệu cao tần vừa nhận
được từ khối chọn
sóng để tăng thêm độ
nhạy cho máy thu.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối dao động ngoại
sai: tạo ra sóng cao
tần (fd) trong máy với
quy luật luôn là cao
hơn sóng định thu (ft)
một trị số không đổi
465 kHz (hoặc 455
kHz).

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối trộn sóng: trộn
sóng thu của đài phát
thanh (ft) với sóng cao
tần trong máy fd cho
ra sóng có tần số fd - ft
= 465 kHz, gọi là
trung tần.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối khuếch đại trung
tần: khuếch đại tín hiệu
trung tần 465 kHz nhận
được từ khối trộn sóng
để đưa tới khối tách
sóng.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối tách sóng: có
nhiệm vụ tách, lọc tín
hiệu âm tần ra khỏi
sóng mang trung tần
465 kHz, để đưa tới
khối khuếch đại âm
tần.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối khuếch đại âm
tần: khuếch đại tín
hiệu âm tần lấy từ đầu
ra của tầng tách sóng
để phát ra loa.

SƠ ĐỒ KHỐI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY THU THANH

- Khối nguồn: cung
cấp điện cho máy thu.

Đối với máy thu FM,
về cơ bản cũng có sơ
đồ như trên hình. Tuy
nhiên, trong máy thu
FM tín hiệu trung tần
10,7 MHz và khối tách
sóng là mạch tách
sóng điều tần

Đối với máy thu FM,
về cơ bản cũng có sơ
đồ như trên hình. Tuy
nhiên, trong máy thu
FM tín hiệu trung tần
10,7 MHz và khối tách
sóng là mạch tách
sóng điều tần

NGUYÊN LÍ HOẠT ĐỘNG CỦA KHỐI TÁCH SÓNG TRONG
MÁY THU THANH AM
- Điôt tách sóng Đ chỉ cho dòng điện đi qua theo một chiều nên sóng vào khối tách
sóng là sóng xoay chiêu, còn sóng ra là sóng một chiều (phía trên trục hoành).
- Sau khi tách thành sóng một chiều, tụ lọc sẽ lọc bỏ các thành phần tần số cao
(sóng mang) và giữ lại đường bao có tần số thấp là âm tần.

Sơ đồ khối tách sóng tiêu biểu được dùng trong
máy thu thanh AM.

Dạng sóng vào, ra của khối tách sóng trong máy
thu thanh AM.

ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHÁT THANH TRÊN SÓNG
AM

- Ưu điểm: có thể
truyền đi xa tới hàng
nghìn km
- Nhược điểm: dễ bị
can nhiễu, dải tần
âm thanh bị cắt xén
do đặc điểm của
mạch tách sóng điều
biên, do đó chất
lượng âm thanh bị
hạn chế

ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA SÓNG FM

- Ưu điểm: tần số, dải tần âm
thanh sau khi tách sóng điều tần
có chất lượng rất tốt, cho âm
thanh trung thực và có thể truyền
âm thanh Stereo, sóng FM ít bị can
nhiễu hơn so với sóng AM.
- Nhược điểm: cự ly truyền sóng
ngắn, chỉ truyền được cự ly từ
vài chục đến vài trăm km, do
đó sóng FM thường được sử
dụng làm sóng phát thanh trên
các địa phương.

ÔN TẬP
Máy thu thanh có mấy khối chính?

A. 8

C. 6

B. 7

D. 5

ÔN TẬP
Khối đầu tiên của máy thu thanh là:

A. Chọn sóng

C. Trộn sóng

B. Khuếch đại cao
tần

D. Cả 3 đáp án
trên

CHÚC BẠN MAY MẮN LẦN SAU

rất chính xác!!!