Phần 1. ĐẠI CƯƠNG VỀ TIN HỌC
Chương 1. Thông tin và xử lý thông tin

Thông tin (Information) là điều mà người ta có thể hiểu biết được. Nó có nhiều dạng: văn bản, hình ảnh, âm thanh, mùi vị, video, … được Lưu trữ (Save) trên: nhiều chất liệu như băng từ, đĩa từ, đĩa quang, thẻ nhớ, mạng
là nghành khoa học nghiên cứu về việc Xử lý (Process) thông tin bằng Máy tính điện tử (MTĐT, Computer, PC.

Mục tiêu của Tin học: Phát triển và sử dụng MTĐT để nghiên cứu cấu trúc của thông tin, phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống.
Tin học (Informatics)
là ngành ứng dụng các phương pháp khoa học, các phương tiện và công nghệ kỹ thuật máy tính và viễn thông.

Mục tiêu của CNTT: Tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin vô cùng phong phú, tiềm năng và hữu ích trong mọi hoạt động của con người.
CNTT (Information Technology, IT)
Là thông tin đưa vào xử lý và gọi là Đầu vào (Input), kết quả xử lý là Đầu ra (Output).

Thông tin làm đối tượng của Tin học phải nhờ các tính năng vật lý : Điện/Quang/Từ mà xử lý.

2 trạng thái (bit): 0 là không có, 1 là có [điện, quang, từ]. Mọi vấn đề cốt lõi, phức tạp, rắc rối và thú vị nhất đều dựa trên đặc điểm này!
Đối tượng (Object)
Ngày xưa người ta mã hóa thành dạng tạch-tè để đánh điện báo gửi đi qua sóng radio, rồi nhận điện báo, rồi giải mã thành thông tin.
Ngày xưa có Modem Dial-up, tốc độ lý thuyết là 56kbps
Ngày nay có Modem ADSL, tốc đọ lý thuyết là 100Mbps.
ADSL viết tắt của chữ Asymetric Digital Scriber Line.
Thông tin biến thành một chuỗi bít
Mã hóa (Encoding) thông tin thành dạng mà máy tính tiếp thu và xử lý được ở dạng bit.
Thông tin được mã hóa thành Dữ liệu (Data). Máy tính chỉ xử lý trực tiếp được dữ liệu!
Như vậy quá trình con người làm việc với máy tính là:
Thông tin  Dữ liệu  Xử lý  Dữ liệu  Thông tin.
Biến đổi từ Dữ liệu thành Thông tin gọi là Giải mã (Decoding).

Quá trình xử lý thông tin
Dữ liệu cũng là một dạng thông tin.
Thông tin không phải là Dữ liệu trực tiếp!

Độ lớn của thông tin T đo bằng log2() là số các bít mã của T.

Trong kỷ nguyên số, mọi thông tin đều được số hóa bằng Kỹ thuật số (Digital)

 Ngược với Digital là Analog
Cộng 2 với 3, người xử lý cho kết quả là 5.
Nhưng với máy, khi ta gõ số 2 từ bàn phím thì vào máy phải được mã hóa thành 00000010
Gõ số 3 thành 00000011,
máy cộng lại thành 00000101
giải mã ra màn hình là 5.
Ví dụ
Đơn vị thông tin nhỏ nhất cho máy tính xử lý được là hai bít 0 và 1.
1 bít biểu diễn được 2 trạng thái thông tin.
2 bít biểu diễn được 4 trạng thái thông tin.
3 bít biểu diễn được 8 trạng thái thông tin.
...
n bit, ta có thể mã hóa được 2n trạng thái của một loại Thông tin.
Mã hóa và giải mã
Kí tự (Character) là các chữ cái, chữ số, các kí hiệu cơ bản và Kí tự điều khiển (không hiện ra màn hình mà chỉ để điều hành công việc của máy tính).
Bộ 256 kí tự gọi là bộ mã ASCII (American Standard Codes for Information Interchange). Bảng chữ cái theo tiếng Anh!
Các kí tự của ASCII sắp xếp thành một dãy, đánh số thứ tự từ 0 đến 255, gọi là mã thập phân của kí tự.


Bộ kí tự đầu tiên cho máy tính
‘A’ = 65, ‘B’ = 66, ...
‘a’ = 97, ‘b’ = 98, ...
‘0’ = 48, ...
Esc = 27.
Dấu cách = 32,
 = 10,  = 13,  = (10,13).
BackSpace = 8,
Table = 9,
bình phương = 251.
Xâu (chuỗi) kí tự là ghép nối các kí tự,
Ví dụ: “HA NOI”
Một số mốc các kí tự cần nhớ
Do 256 = 28 nên người ta ghép 8 bít lại thành nhóm để mã hóa một kí tự.
Đồng thời gọi nhóm 8 bít là một Byte.

1 Byte = 8 bít = 1 Character.
1 KB (Ki lô Byte) = 1024 Bytes ≈ 1 trang sách. (1024 = 210)
1 MB (Mega Byte) = 1024 KB ≈ 1 ngàn trang sách.
1 GB (Giga Byte) = 1024 MB ≈ 1 triệu trang sách.
1 TB (Teta Byte) = 1024 GB ≈ 1 tỷ trang sách.
Đơn vị thông tin thông dụng
Khi gõ phím A trên bàn phím thì nó mã hóa A thành dãy 8 bit sau đây: 01000001 sẽ chạy vào Bộ nhớ.
Cách 1: Chạy song song, mỗi bít trên một đường, trên Parallel Bus vào Parallel Port.
Cách 2: Chạy nối đuôi nhau, trên Serial Bus, vào cổng USB (Universal Serial Bus).
Cái thiết bị lưu trữ cắm vào cổng USB gọi tắt là cái USB.
Khi gõ kí tự trên bàn phím
Là bộ kí tự có tới 65536 kí tự. Mỗi kí tự có độ lớn 16 bít, tức là 2 Bytes.

Unicode được đánh số từ 0 đến 65535.

Nó bao gồm hết tất các các bảng chữ cái của các nước trên thế giới...

Bộ mã chữ Việt có dấu có mặt trong Unicode
Bộ mã Unicode
Mã hóa tên bạn thành mã thập phân, ví dụ:
LONG  76-79-78-71
1949  49-57-52-57

Giải mã, ví dụ:
76-79-78-71-10-13-49-57-52-57

LONG
1949
Bài tập 1
Một dữ liệu cỡ 100MB được truyền qua Modem Dial-up mất thời gian bao lâu là nhanh nhất?

Một dữ liệu cùng cỡ truyền qua Modem ADSL tốc độ 7.2Mbps thì hết bo lâu?
Bài tập 2