GV: Lê Quốc Đạt

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Bài tập
Khí X là một hiđrocacbon có nhiều trong tự nhiên và nặng hơn khí hiđro 8
lần. Công thức hóa học của khí X là
A. CO2.
B. C3H8.
C. Cl­2.
D.DCH4.

BÀI 33:

METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Trạng thái tự nhiên

Mỏ khí Thái Bình - Sản lượng 100
triệu m3 khí / năm

Mỏ dầu khí Bạch hổ 175 - 300
triệu tấn

Mỏ than – Quảng Ninh

Sục khí metan trong bùn ao

BÀI 33: METAN

- CTCT: CH4
- PTK: 16 đvC

I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Trạng thái tự nhiên
- Trong các mỏ khí (khí thiên nhiên: 94 – 98%).
- Trong các mỏ dầu (khí đồng hành).
- Trong mỏ than (khí mỏ than).
- Trong bùn ao(khí bùn ao)…

BÀI 33: METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÍ
2. Tính chất vật lí
HOẠT ĐỘNG NHÓM : (6 phút)
Quan sát thí nghiệm, trả lời câu hỏi sau:
1. Cho biết trạng thái, màu sắc và tính tan trong nước của metan?
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------2.

Khí metan nặng hay nhẹ hơn không khí? Giải thích?

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐÁP ÁN HOẠT ĐỘNG NHÓM :
Quan sát thí nghiệm, trả lời câu hỏi sau:
1. Cho biết trạng thái, màu sắc và tính tan trong nước của metan?
- Metan là chất khí, không màu, không mùi, rất ít tan trong nước.
2. Khí metan nặng hay nhẹ hơn không khí? Giải thích?
- Nhẹ hơn không khí (d = → metan nhẹ hơn không khí).

BÀI 33: METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÍ
2. Tính chất vật lí
- Metan là chất khí, không màu, không mùi, rất ít tan trong nước.
 
- Nhẹ hơn không khí (d = → metan nhẹ hơn không khí).
 

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

BÀI 33: METAN
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ.
H
H
a. Mô hình quả cầu và que nối.

C

H

Viết gọn

CH4

H

- Giữa nguyên tử C và nguyên tử H có một liên
kết (liên kết đơn).
- Trong phân tử metan có 4 liên kết đơn (C - H).
b. Mô hình đặc.

BÀI 33: METAN
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tác dụng với oxi

- CTPT: CH4
- PTK: 16
đvC

Ca(OH)2
nước vôi trong

Khí metan

BÀI 33: METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tác dụng với oxi (phản ứng cháy)
- Khí metan cháy tạo thành khí CO2 và H2O
  PTHH: CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O
- Phản ứng cháy của CH4 tỏa nhiệt mạnh.
- Hỗn hợp 1VCH4 kết hợp với 2VO2 là hỗn hợp nổ mạnh.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TAI NẠN HẦM MỎ

Lúc 1 giờ 20 phút ngày 8-12 - 2008,
một vụ tai nạn lao động nghiêm
trọng đã xảy ra tại công trường khai
thác của Công ty than Khe Chàm (thị
xã Cẩm Phả, Quảng Ninh). Vụ nổ khí
metan (CH4) bất ngờ làm 8 công
nhân tử nạn, 20 người bị thương,
trong đó nhiều người bị thương
nặng.
--Trích nguồn báo Tuổi
trẻ--

Khoảng 5 giờ 40 phút ngày 18-5- 2019, tại phân
xưởng khai thác 6, khu vực Hà Ráng, Công ty Than
Hạ Long (Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) đã xảy ra một
vụ cháy lò do khí metan khiến 2 công nhân thiệt
mạng, 3 người bị thương nặng.
--Trích nguồn từ Báo người lao động--

BÀI 33:

METAN

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tác dụng với oxi
2. Tác dụng với clo

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

Ánh sáng

- Thu khí Clo và khí
metan vào 2 bình tam
giác có miệng bằng
nhau.
- Úp bình chứa khí clo
lên trên bình chứ khí
metan.

- Hai khí trộn lẫn vào
nhau do Clo nặng hơn KK
sẽ rơi xuống, metan nhẹ
hơn KK sẽ bay lên chúng
tiếp xúc với nhau.
- Đưa hệ thống ra ngoài
ánh sáng.

- Sau khi
được
chiếu sáng hỗn hợp
từ màu vàng nhạt
dần rồi mất màu.

Quì tím

Nước

MÔ PHỎNG PHẢN ỨNG GIỮA METAN VỚI CLO
H
H

c

H

H

Cl
Cl

Trước phản ứng

c

Nguyên tử cacbon

H

Nguyên tử hiđro

Cl

Nguyên tử clo

H
Ánh sáng
H

c

Cl
H

Cl

H

Sau phản ứng

BÀI 33: METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
2. Tác dụng với clo (Phản ứng thế)
- Metan phản ứng với clo khi có ánh sáng.
- PTHH: CH4 + Cl2

Ánh sáng

CH3Cl + HCl
Metyl clorua Hiđroclorua

- Nguyên tử hiđro của metan được thay thế bởi nguyên tử clo, gọi là
phản ứng thế.
- Phản ứng thế là phản ứng đặc trưng của metan và các hợp chất chỉ
chứa liên kết đơn.

BÀI 33: METAN

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

IV. ỨNG DỤNG
ỨNG DỤNG
METAN
NGUYÊN LIỆU

NHIÊN LIỆU

KHÍ HIĐRO

METANOL

AXIT AXETIC

BỘT THAN

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Câu 1: Có thể thu khí metan bằng cách nào sau đây:
A. Đẩy nước.
B. Đẩy không khí bằng cách úp ống nghiệm.
C. Đẩy không khí bằng cách ngửa ống nghiệm. D. Cả A và B.
Câu 2: Cho các khí: Cl2, CH4, H2, O2. Dãy nào gồm các cặp chất khí khi trộn với nhau tạo thành hỗn hợp
nổ?
D. CH4 và Cl2; H2 và Cl2.
B. H2 và O2; CH4 và O2.
C. CH4 và Cl2; Cl2 và O2.
D. O2 và Cl2; CH4 và H2.
Câu 3: Trong tự nhiên CH4 không có ở:
A. Mỏ khí, mỏ than, mỏ dầu.
B. Trong bùn ao.
C. Trong biogas
D. Trong quặng sắt.
Câu 4: CH4 tồn tại ở trạng thái:
A. rắn
B. lỏng
C. khí
Câu 5: Màu sắc, mùi vị CH4 là:
A. Trắng, không mùi
B. không màu, không mùi
C. Trắng, hôi
D. không màu, hôi
Câu 6: CH4 là chất khí:
A. Nặng hơn không khí, ít tan trong nước.
B. Nhẹ hơn không khí, ít tan trong nước.
C. Nhẹ hơn không khí, tan nhiều trong nước.
D. Nhẹ hơn không khí, không tan trong nước.
Câu 7: METAN tham gia phản ứng thế với Clo vì:
A. Metan là hợp chất hữu cơ.
B. Metan là hợp chất hiđrocacbon.
C. Liên kết trong phân tử Metan là liên kết đơn.

Câu 1: Có thể thu khí metan bằng cách nào sau đây:
A.Đẩy nước.
B.Đẩy không khí bằng cách úp ống nghiệm.
C.Đẩy không khí bằng cách ngửa ống nghiệm.
D.Cả
D A và B.
Câu 2: Cho các khí: Cl2, CH4, H2, O2. Dãy nào gồm các cặp chất khí khi
trộn với nhau tạo thành hỗn hợp nổ?
A.CH4 và Cl2; H2 và Cl2.
B.H
B 2 và O2; CH4 và O2.
C.CH4 và Cl2; Cl2 và O2.
D.O2 và Cl2; CH4 và H2.

Câu 3: Trong tự nhiên CH4 không có ở:
A. Mỏ khí, mỏ than, mỏ dầu.
B. Trong bùn ao.
D quặng sắt.
C.Trong biogas
D. Trong
Câu 4: CH4 tồn tại ở trạng thái:
A. rắn
B. lỏng

C
C. khí

Câu 5: Màu sắc, mùi vị CH4 là:
B B. không màu, không mùi
A.Trắng, không mùi
C. Trắng, hôi
D. không màu, hôi

Câu 6: CH4 là chất khí:
A. Nặng hơn không khí, ít tan trong nước.
B Nhẹ hơn không khí, ít tan trong nước.
B.
C. Nhẹ hơn không khí, tan nhiều trong nước.
D. Nhẹ hơn không khí, không tan trong nước.
Câu 7: METAN tham gia phản ứng thế với Clo vì:
A. Metan là hợp chất hữu cơ.
B. Metan là hợp chất hiđrocacbon.
C. Liên kết trong phân tử Metan là liên kết đơn.
C

- Học bài
- BTVN: Bài 3, 4 (SGK/116)
- Xem trước bài mới: “ETILEN”