GV:

Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Viết CTCT dạng mạch vòng các phân

tử sau: C3H6, C4H8.

Đáp án
H

H

H–C– C–H

H

H

H–C–C–H
H– C – C – H

H CH

H

H

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Bài tập
Khí X là một hiđrocacbon có nhiều trong tự nhiên và nặng hơn khí hiđro
8 lần. Công thức hóa học của khí X là
A. CO2.
B. C3H8.
C. Cl­2.
D.DCH4.

CTPT : CH4
PTK : 16

I. Cấu tạo phân tử
II. Tính chất vật lí, hóa học
III. Trạng thái tự nhiên và ứng dụng

I. CẤU TẠO PHÂN TỬ
Mô hình phân tử Methan
Công thức cấu tạo của methan

109,50

H
H CH
H

Dạng rỗng

Nhận xét: Trong phân tử khí
Methan có 4 liên kết đơn CH.

Dạng đặc

- CTPT: CH4
- PTK: 16 đvC

BÀI 33: METHAN
I. CẤU TẠO PHÂN TỬ.
H
H
a. Mô hình quả cầu và que nối.

C

H

Viết gọn

CH4

H

- Giữa nguyên tử C và nguyên tử H có một liên
kết (liên kết đơn).
- Trong phân tử metan có 4 liên kết đơn (C - H).
b. Mô hình đặc.

I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ, HÓA HỌC
1.Tính chất vật lí:

Khí haàm biogaz

Khí buøn ao

I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ, HÓA HỌC
1. Tính chất vật lý

Hãy nêu những
tính chất vật lí
của Methan?

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ, HÓA HỌC
1. Methan tác dụng với Oxygen
a. Thí nghiệm: SGK trang 11

Hơi nước
Nước vôi trong

Khí metan

Thí nghiệm đốt cháy khí Methan

Khí methan

Ca(OH)2

1/ Khí methan tác dụng với Oxxygen trong điều kiện nào?
Khí methan tác dụng với Oxygen trong điều kiện nhiệt độ
cao

2/ Methan cháy trong Oxygen với ngọn lửa màu gì ?
Methan cháy trong Oxygen với ngọn lửa màu xanh.
3/ Methan cháy trong Oxygen tạo ra sản phẩm nào?
Sản phẩm tạo thành là: Nước và khí Carbon dioxide

4/ Viết PTHH

CH4 + 2O2

to CO2 + H22O

b. Nhận xét: Methan cháy tạo thành khí carbon
dioxide (CO2) và hơi nước (H2O).
c. PTHH:
CH4 + 2O2

to

CO2 + 2 H2O

Lưu ý
* Phản ứng trên tỏa nhiều nhiệt .
* Hỗn hợp khí methan và Oxygen là hỗn hợp nổ
mạnh khi: VCH4 : VO2 = 1 : 2

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TAI NẠN HẦM MỎ

Lúc 1 giờ 20 phút ngày 8-12 - 2008,
một vụ tai nạn lao động nghiêm trọng
đã xảy ra tại công trường khai thác của
Công ty than Khe Chàm (thị xã Cẩm
Phả, Quảng Ninh). Vụ nổ khí metan
(CH4) bất ngờ làm 8 công nhân tử nạn,
20 người bị thương, trong đó nhiều
người bị thương nặng.
--Trích nguồn báo Tuổi trẻ-Khoảng 5 giờ 40 phút ngày 18-52019, tại phân xưởng khai thác 6, khu
vực Hà Ráng, Công ty Than Hạ Long
(Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) đã xảy ra
một vụ cháy lò do khí metan khiến 2
công nhân thiệt mạng, 3 người bị
thương nặng.
--Trích nguồn từ Báo người lao động--

II. Tính chất vật lí, hóa học

1. Methan tác dụng với Oxygen
2. Methan tác dụng với Chlorine
a. Thí nghiệm: SGK trang 11

Hỗn hợp
CH4,Cl2

Ánh sáng

Nước

Quì tím

Liệu Methan có tác dụng
với Chlorine không?

MÔ PHỎNG PHẢN ỨNG GIỮA METHAN VỚI CHLORINE
H
H

c
H

H

Cl
Cl

Trước phản ứng

c
H
Cl

Nguyên tử carbon
Nguyên tử hydrogen
Nguyên tử chlorine

H
Ánh sáng
H

c

Cl
H

Cl

H
Sau phản ứng

1/ Methan có tác dụng với Chlorine không? Nếu có thì
phản ứng xảy ra trong điều kiện?

Methan có tác dụng với Chlorine. Trong điều kiện có ánh sáng

2/ Hãy mô tả lại hiện tượng nếu có?

Khi đưa ra ánh sáng, màu vàng nhạt của Chlorine
mất đi, giấy quì tím chuyển sang màu đỏ.

3/ Methan tác dụng với Chlorine tạo ra những sản phẩm
nào? Biết rằng đây là phản ứng thế.

Sản phẩm tạo thành là : metyl clorua CH3Cl và acid
clohidric HCl
4/ Viết PTHH

H

HCH + ClCl
H

Ánh sáng

H
HC H
H
Cl
H

+

Cl
Cl
HCl

II. Tính chất vật lí, hóa học

1. Tác dụng với Oxygen
2. Tác dụng với Chlorine ( Phản ứng thế)
a. Thí nghiệm: SGK trang 11
b. Nhận xét: : Methan tác dụng với chlorine khi có ánh
sáng.
c. PTHH
H
HCH

+ ClCl

Ánh sáng

H
Viết gọn CH4 + Cl2

H
HCCl

+ HCl

H
Ánh sáng

CH3Cl + HCl

Metyl Clorua

Trong phaûn öùng treân, nguyeân töû Hydrogen trong phaân töû
Meâthan bò nguyeân töû Chlorine thay theá vaø Chlorine coù theå
theá heát Hydrogen trong phaân töû Methan.

CH4

+

CH3Cl +
CH2Cl2 +
CHCl3 +

Cl2
Cl2
Cl2
Cl2

Aùnh saùng

CH3Cl

+

HCl

CH2Cl2

+

HCl

CHCl3

+

HCl

CCl4

+

HCl

Metyl Clorua
Aùnh saùng

Đi Clo Metan
Aùnh saùng

Clorofom
Aùnh saùng

Cacbon tetra clorua

BÀI 33. METHAN
I. CẤU TẠO PHÂN TỬ.
II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ, HÓA HỌC.
III. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN VÀ ỨNG
DỤNG

Khai thác khí thiên nhiên

Hầm khai thác than

BÀI 33:

Mỏ khí Thái Bình Sản lượng 100 triệu
m3 khí / năm

METAN

Mỏ dầu khí Bạch
hổ 175 - 300 triệu
tấn

Mỏ than –
Quảng Ninh

Sục khí metan
trong bùn ao

I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN , TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1.Trạng thái tự nhiên:

KHÍ METHAN
Trong mỏ
Trong các
dầu
Các mỏ khí
mỏ than
(Khí thiên (Khí mỏ
( Khí mỏ
nhiên)
dầu
than )
hay khí
đồng hành)

Trong
khí
biogaz

Trong
bùn ao
(Khí
bùn ao)

Vụ nổ mỏ than ở Thiên Tân

Vụ nổ mỏ than ở Ukraine

Nạn nhân bị ngộ độc khí methan

Mỏ than

2. Ứng dụng của methan

Dùng
làm
nhiên
liệumà
Hãy
nêutính
ứng chất
dụngnào
của
Dựa
vào
trong
đời
sống
sản
xuất
khí
thiên
nhiên,
khí
khí
methan
được
dùng
làm
Dựa vào tính chất methan
và
công
nghiệp.
dầutrong
mỏ,
bioga.
nhiên
liệu?
cháy
tỏakhí
nhiều
nhiệt.

ỨNG DỤNG
NGUYÊN LIỆU
NHIÊN LIỆU
trong đời
BỘT THAN VÀ
sống và
NHIỀU CHẤT KHÁC
sản xuất

Điều
chế

KHÍ HYDROGEN

Khí H2
Methan + nước

nhiệt
xúc tác

carbon dioxide + hydrogen

Baøi 33: Methan
CTPT: CH4
PTK: 16

I. Cấu tạo phân tử.
CTCT:

Phân tử metan có 4 liên
kết đơn.

II. Tính chất vật lí, hóa học
1. Tính chất vật lí.
- Metan là chất khí, không màu, không mùi, nhẹ hơn
không khí,tan rất ít trong nước.
2. Tính chất hóa học
A. Methan tác dụng với oxygen:
0
CH4 + 2O2 t CO2 + 2H2O
B. Methan tác dụng với chlorine:
askt
CH4+ HCl
CH3Cl + HCl

III. Trạng thái tự nhiên và ứng dụng:
- Metan có nhiều trong các mỏ khí, mỏ dầu, mỏ than và khí bùn ao …
- Làm nhiên liệu trong đời sống và sản xuất.
- Làm nguyên liệu điều chế hidro, theo sơ đồ sau :
CH4 + 2H2O nhiệt CO2 + 4H2
xt
- Dùng điều chế bột than và nhiều chất khác.

Caâu 2:
ngucaâ
unsai:
1: Haõy choïn nhöõ
caùc caâ
ñuù
g:
a Phaûn öùng hoùa hoïc giöõa Metan vaø Clo ñöôïc
a Metan chaùy taïo thaønh hôi nöôùc vaø khí löu
goïi laø phaûn öùng theá.
huyønh ñioxit.
b Trong phaûn öùng hoùa hoïc giöõa Metan vaø Clo,
b coù
Metan
taùc tduï
ngt vôù
i Clonkhi
coù aùnhcuû
saùang.
chæ
duy nhaá
moä
nguyeâ
töû Hidro
Metan coù theå ñöôïc thay theá bôûi nguyeân töû Clo.
c Metan laø chaát khí, khoâng maøu, khoâng muøi,
c Hoãn hôïp goàm hai theå tích Metan vaø moät theå
naëng hôn khoâng khí.
tích Oxi laø hoãn hôïp noå maïnh.
Trong phaâ
töûaMetan
boátnneâ
lieâ
keáñöôï
t ñôn
Metan
chaùn
y toû
nhieàu coù
nhieä
nnnoù
c
CH.
duø
ng laøm nhieân lieäu trong ñôøi soáng vaø trong saûn
xuaát.
Hoãn hôï
hoãnnthöôø
hôïp nnoå
ee Metan
taùpc giöõ
duïnagMetan
vôùi Clovaøôû Clo
ñieàulaøkieä
g..
d

Caâu 3: Một hợp chất hữu cơ coù coâng thöùc
phaân töû RH4. Bieát phaân töû khoái cuûa hôïp chaát
laø 16, haõy xaùc ñònh coâng thöùc phaân töû cuûa
hôïp chaát?

Đáp án:

R + 4 . 1 = 16
R = 12 vaäy R laø nguyeân toá C.

CTPT: CH4

DAËN DOØ

Hoïc baøi 33: METHAN
 Laøm taát caû baøi taäp trong
SGK trang 12
 Chuaån bò baøi 34: ETILEN, AXETILEN