Trường tiểu học Hòa Mỹ 2

LỚP 4A3

Thực hành trao đổi với người thân về
một người có nghị lực, ý chí vươn lên
trong cuộc sống.

Thứ sáu ngày 26 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn

MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN

I. Nhận xét:

1. Đọc truyện sau:TL

Rùa và thỏ

Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
Rùa đáp:
-Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
-Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó!
Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh.
Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: “Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình phóng
cũng thừa sức thắng cuộc.” Vì vậy, nó cứ nhởn nhơ nhìn trời, mây, cây cỏ.
Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân
lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.

2. Tìm đoạn mở bài trong truyện trên.

3.Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên?

Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn
thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám
chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược
đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.

Trời mùa thu
mát mẻ. Trên
bờ sông, một
con rùa đang
cố sức tập
chạy.

Kể ngay
vào sự việc mở đầu
câu chuyện

Mở bài trực tiếp

Trong muôn loài, rùa vốn nổi
tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy
nhanh như bay. Thế mà một con rùa
dám chạy thi với thỏ và thắng cả
thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời
như vậy? Sau đây, em xin kể đầu
đuôi câu chuyện ấy.
Hai cách mở bài trên có
Nói chuyện
khác
gìđểkhác
nhau?
dẫn vào câu chuyện
định kể

Mở bài gián tiếp

II- Ghi nhớ

Có hai cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp: Kể ngay vào sự việc mở đầu câu
chuyện.
2. Mở bài gián tiếp: Nói chuyện khác để dẫn vào câu
chuyện định kể.

III/ Luyện tập
Đọc các mở bài sau và cho biết
đó là những cách mở bài nào?
(THẢO LUẬN NHÓM 4 )

Mở bài a
Có một con rùa sống bên sông. Biết mình
chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng
sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.

Mở bài b
Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ
quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì.
Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn
nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ
chứng minh điều đó.

Mở bài c
Đầu năm học vừa qua, lớp em có
mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên
kết quả học tập sút kém hẳn so với
hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện
Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải
cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này
như sau:

Mở bài d
Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh
bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng
chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai
còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác
trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi
phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh
chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp.
Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học
nhớ đời. Đầu đuôi thế này:

4 ĐOẠN MỞ BÀI

Mở bài a:

Mở bài b:

Có một con rùa sống bên sông. Biết
Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ
mình chậm chạp nên hôm nào cũng quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì.
vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm,
bờ sông tập chạy.
nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và
thỏ chứng minh điều đó.
Trực tiếp
Gián tiếp
Keå ngay vaøo söï vieäc môû ñaàu caâu chuyeän

Noùi veà yù nghóa caâu chuyeän ñeå daãn vaøo caâu chuyeän

Mở bài c:

Mở bài d:

Đầu năm học vừa qua, lớp em có
mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên
kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi
lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và
thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng,
chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:

Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh
bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng
tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải
kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị
lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng
nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng
lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho
tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này:

Gián tiếp

Nói veà chuyeän chuû quan trong
hoïc haønh ñeå daãn vaøo caâu chuyeän

Gián tiếp

Neâu leân lôøi taâm söï cuûa thoû ñeå daãn vaøo caâu chuyeän

2. Tìm đoạn mở bài trong câu chuyện
bàimở
trực
tiếp
và cho biết đó Mở
là cách
bài nào?

Hai bàn tay

Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê:
- Anh có yêu nước không?
Bác Lê trả lời:
- Có chứ.
- Anh có thể giữ bí mật không?
- Có.
- Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế
nào, sau đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo
hiểm. Anh có muốn đi với tôi không?
Bác Lê sửng sốt:
- Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?
- Đây, tiền đây!
Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và tiếp:
- Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ?
Theo TRẦN DÂN TIÊN

Qua câu chuyện Hai bàn tay. Bác Hồ là tấm
gương sáng về ý chí và nghị lực, vượt qua mọi khó
khăn để đạt được mục đích.
Cảm phục nghị lực của Bác Hồ trong quá trình
tìm đường cứu nước.

Củng cố - dặn dò:

- Có mấy cách mở bài trong bài văn kể chuyện? Là
những cách nào?
- Về nhà các em học thuộc ghi nhớ, chuẩn bị bài: “Kết
bài trong bài văn kể chuyện”