bài 27:
mối ghép động
I. Thế nào là mối ghép động?
*Khái niệm
Quan sát một ghế xếp, em hãy cho biết ghế xếp gồm mấy chi tiết ghép với nhau ?
Các chi tiết đó được ghép với nhau bằng mối ghép gì (mối ghép cố định; mối ghép không tháo được; mối ghép tháo được; hay mối ghép khác)?
Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép, các chi tiết chuyển động với nhau như thế nào?
I. Thế nào là mối ghép động?
a) Khái niệm
- Mối ghép động (khớp động) là mối ghép mà các chi tiết được ghép có chuyển động tương đối với nhau.
b) Phân loại: Gồm các loại thường gặp sau:
- Khớp tịnh tiến: bao diêm, ngăn kéo bàn…
- Khớp quay: bản lề cửa, trục xe đạp…
- Khớp cầu: giá gương xe máy…
- Khớp vít: Mái hiên di động
Các loại khớp tịnh tiến
Các loại khớp quay
Khớp cầu
Cơ cấu bốn khâu bản lề
Cơ cấu tay quay - thanh lắc
c) Cơ cấu:
Một nhóm nhiều vật được nối với nhau bằng những khớp động, trong đó có một vật được xem là .........................., còn các vật khác ...................... với quy luật hoàn toàn xác định đối với giá được gọi là một cơ cấu.
giá đứng yên
chuyển động
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
a) Cấu tạo
Xi lanh
Pit tông
Mối ghép pittông - xilanh
Rãnh trượt
Sống trượt
Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Thảo luận
Tìm hiểu cấu tạo của khớp tịnh tiến
2 phút
Hết giờ
- Mối ghép pit tông- xi lanh (hình 27.3 a) có mặt tiếp xúc là:…
- Mối ghép sống trượt - rãnh trượt ( hình 27.3 b ) có mặt tiếp xúc là:…
Bề mặt tiếp xúc

Mối ghép pittông - xi lanh có các mặt tiếp xúc là..............................
- Mối ghép sống trượt - rãnh trượt có các mặt tiếp xúc là ....................
các mặt trụ tròn
các mặt phẳng
b) Đặc điểm:
Mọi điểm trên vật cđ tịnh tiến có quỹ đạo giống nhau.
Khi khớp làm việc sẽ xuất hiện ma sát, để giảm ma
sát người ta thường dùng vật liệu chịu mài mòn cao,
đánh bóng bề mặt tiếp xúc hoặc bôi trơn bằng dầu mỡ.
c) Ứng dụng:
- Khớp tịnh tiến dùng trong cơ cấu biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại.
2. Khớp quay:
a) Cấu tạo:
Ổ trục
Bạc lót
Trục
Vòng chặn
Vòng ngoài
Vòng trong
Bi
18
Khớp quay có mặt tiếp xúc là mặt trụ tròn. Để giảm ma sát khi khớp quay làm việc người ta thường lắp bạc lót hoặc vòng bi.
Bản lề cửa
Ổ trục quạt điện
Moay- ¬ trôc xe
Trong chiếc xe đạp, khớp nào là khớp quay ?
Trục giữa
Trục trước
Trục sau
Cổ xe
21
Các khớp ở giá gương xe máy, cần ăng ten có được coi là khớp quay không? Tại sao?
Gương xe máy
C?n ang ten
Bài 1: Hãy cho biết các đồ vật, dụng cụ sau đây được ứng dụng khớp nào? Hãy đánh dấu X vào cột tương ứng.
X
X
X
X
X
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 2: Hoàn thành những câu sau:
2/ Chi tiết có là ổ trục
1/ Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là
3/ Chi tiết có là trục.
4/ Các khớp ở giá gương xe máy là
5/ Cấu tạo của ngan kéo bàn là:
24
mặt trụ tròn
……………………
mặt trụ trong
……………
khớp cầu
khớp tịnh tiến
……………
mặt trụ ngoài
……………
……………