ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG MẦM NON HOA HƯỚNG DƯƠNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI
Giáo viên: Vũ Thị Ngọc Anh

Năm học 2023 -

I. Đặt vấn đề
Mỗi chúng ta ai cũng nhận thấy được tầm quan trọng của sức khỏe đối với
bản thân, không có sức khỏe con người sống đâu còn ý nghĩa:
“Người khỏe mạnh thì có trăm điều ước,
người đau ốm thì chỉ ước một điều”
Vâng, chắc hẳn ai cũng đoán được điều ước đó là sức khỏe. Nhưng vấn đề
đặt ra là làm thế nào để có một sức khỏe tốt, ngoài những yếu tố về dinh dưỡng, thể
dục thể thao, tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô
cùng quan trọng. Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có một môi
trường sống trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày
càng trong sạch hơn? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân
chúng ta.
Trong bối cảnh ngày nay, các nước trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói
riêng đang phải đối mặt với những vấn đề rất cấp bách về nạn ô nhiễm môi trường.
Một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra hiện trạng báo động trên là do ý thức
của con người. Vì vậy việc giáo dục bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng. Đây
là một việc lâu dài, phải được thực hiện trong quá trình giáo dục của hệ thống giáo
dục quốc dân và trong cộng đồng.

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục, tạo nền tảng, cơ sở ban
đầu hết sức quan trọng cho việc giáo dục trẻ em trở thành công dân tốt của đất nước. Ở lứa
tuổi đang phát triển và định hình về nhân cách, trẻ mầm non dễ tiếp thu những giá trị mới.
Do đó việc đưa giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động giáo dục hằng ngày của trẻ
sẽ giúp trẻ có thái độ và hành vi tích cực đối với môi trường xung quanh, biết sống thân
thiện với môi trường ngay từ nhỏ. Điều đó đã làm tôi suy nghĩ, làm thế nào để nâng cao
giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ đem lại kết quả tốt hơn. Và tôi quyết định chọn đề tài
“Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi”

THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ

THUẬN LỢI

- Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám
hiệu nhà trường, tạo điều kiện đầy đủ về cơ
sở vật chất cũng như tài liệu phục vụ giảng
dạy.
- Phòng học rộng rãi thoáng mát, lớp học
sạch đẹp
- Giáo viên nhiệt tình, có trình độ chuẩn,
yêu nghề, tích cực học hỏi đồng nghiệp và
qua các phương tiện thông tin đại chúng.
- Phụ huynh của lớp rất nhiệt tình, luôn giúp
đỡ và đồng hành với cô giáo trong việc
chăm sóc và giáo dục trẻ.

KHÓ KHĂN

- Nội dung về giáo dục bảo vệ môi trường
quá rộng, trẻ chưa có điều kiện thể hiện các
thái độ, hành vi của mình nên nhận thức của
trẻ còn hạn chế.
- Bản thân giáo viên chưa khai thác, đi sâu
vào nội dung giáo dục trẻ bảo vệ môi
trường.
- Một số trẻ chưa có ý thức bảo vệ môi
trường: giẫm đạp lên vỏ sữa; vứt rác không
đúng nơi quy định; bẻ cây, ngắt hoa; đi vệ
sinh, rửa tay chưa khóa vòi nước lại;.....

Biện pháp 1. Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ theo chủ đề
Biện pháp 2. Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông
qua các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
BIỆN PHÁP
THỰC HIỆN

Biện pháp 3. Ứng dụng CNTT và đổi mới sáng tác
các trò chơi để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường
Biện pháp 4. Làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật
liệu cũ hỏng
Biện pháp 5. Nhà trường kết hợp với phụ huynh xây
dựng môi trường “xanh - sạch - đẹp - an toàn”

Biện pháp 2. Giáo dục trẻ bảo vệ môi
trường thông qua các hoạt động chăm sóc
giáo dục trẻ

Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học
Hoạt động học là một trong các hoạt động cơ bản
của trẻ ở trường mầm non. Thông qua hoạt động học để thực
hiện lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường cho trẻ thông qua hoạt động “Học mà chơi, chơi mà
học” một cách hiệu quả. Ở trường mầm non trẻ được tham
gia nhiều vào các hoạt động học khác nhau: Phát triển thể
chất, khám phá khoa học, âm nhạc, làm quen tác phẩm văn
học, tạo hình… Mỗi hoạt động trên có những đặc trưng riêng
và có ưu thế đối với việc lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ
môi trường do đặc trưng của nội dung các hoạt động này dễ
liên hệ với nội dung lồng ghép.

Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động chơi
Như chúng ta đã biết hoạt động chơi là hoạt động chủ đạo
của trẻ em lứa tuổi mẫu giáo. Chính vì vậy, hoạt động chơi có vai trò
lớn đối với việc giáo dục trẻ nói chung cũng như giáo dục bảo vệ
môi trường cho trẻ nói riêng. Khi trẻ hoạt động trong các góc, trẻ
học được nhiều kỹ năng quan trọng đối với việc phát triển toàn diện
nhân cách của trẻ như: Giao tiếp, nhận thức, tình cảm, sáng
tạo...Trong việc giáo dục bảo vệ môi trường các kỹ năng này giúp
trẻ nhận thức rõ hơn các vấn đề của môi trường từ đó góp phần hình
thành tình cảm, thái độ tích cực, có kỹ năng tham gia bảo vệ môi
trường.
Dựa vào đặc điểm riêng của mỗi góc chơi và nội dung của
từng chủ đề, giáo viên lựa chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường sẽ lồng ghép trong hoạt động vui chơi của trẻ ví dụ:

Góc phân vai
Trước khi vào góc chơi cô gợi ý hỏi trẻ
xem hôm nay các con sẽ đóng vai gì?
Trong trò chơi “Bé tập làm nội trợ” cô
cùng trẻ sắp xếp góc chơi ngăn nắp, gọn
gàng. Giáo dục trẻ đóng vai người đầu bếp
biết chế biến thực phẩm phải vệ sinh sạch
sẽ, sử dụng các thực phẩm hợp lí, sắp xếp
bếp nấu ăn gọn gàng, thu dọn vệ sinh sau
khi nấu ăn. Trong trò chơi “Gia đình” trẻ
phải biết dọn dẹp nhà cửa, lau chùi nền
nhà sạch sẽ, quần áo gấp gọn gàng, ngăn
nắp. Trước khi ăn phải rửa tay, rửa mặt
sạch sẽ nhắc nhở mọi người phải tiết kiệm
nước, tiết kiệm điện.

Góc xây dựng
Cho trẻ sắp xếp đồ chơi ở góc xây dựng gọn gàng,
ngăn nắp. Trẻ biết xây dựng các công trình, ngôi
nhà chắc chắn, thân thiện với môi trường. Ví dụ:
Nhà có nhiều cửa sổ để đón ánh sáng tự nhiên,
xung quanh nhà trồng nhiều cây xanh, tiết kiệm
điện, nhà có lắp đặt thiết bị thu năng lượng mặt
trời. Trong quá trình xây dựng giáo viên giáo dục
trẻ biết sắp xếp các nguyên vật liệu gọn gàng, hợp
lí, sử dụng các nguyên vật liệu tiết kiệm.

Góc văn học

Trẻ sắp xếp góc sách truyện gọn
gàng, ngăn nắp, một số tranh ảnh về
môi trường cho trẻ xem. Giáo dục trẻ
giữ gìn sách truyện cẩn thận, nhẹ
nhàng, xem xong biết cất sách gọn
gàng đúng nơi quy định, biết tận
dụng các nguyên vật liệu tái chế như:
Giấy, tranh ảnh, bìa, lịch cũ để làm
sách; giáo viên tận dụng nguyên liệu
tái chế trang trí,...

Góc sáng tạo
Cô trò chuyện với trẻ về môi trường trẻ đang sống
hoặc cho trẻ xem hình ảnh cảnh đẹp quê hương
mình. Sau đó cho trẻ vẽ những cảm nhận của trẻ về
môi trường đó. Cho trẻ vẽ, tô màu, xé dán... các bức
tranh có nội dung về giáo dục bảo vệ môi trường.
Quá trình phát triển của cây cối, con vật về môi
trường sống của chúng . Sau hoạt động tạo ý thức
của trẻ về môi trường và bảo vệ môi trường phong
phú hơn. Rửa tay sạch sẽ và thu dọn đồ dùng gọn
gàng sau khi tham gia vào hoạt động vẽ.

Góc thiên nhiên
Trồng và chăm sóc cây là việc làm tốt làm cho môi
trường chúng ta xanh, sạch, đẹp tạo cảnh quan môi
trường. Vì vậy ở góc thiên nhiên tôi cho trẻ đóng vai
người làm vườn chăm sóc, tưới nước cho cây, lau lá,
nhổ cỏ, tưới cây..., chăm sóc vườn cây của lớp, nhắc
nhở trẻ biết tiết kiệm nước. Giải thích cho trẻ hiểu
thành quả lao động của các con làm cho trường
thêm đẹp, cả lớp sẽ được hưởng bầu không khí
trong lành.

Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua HĐNT, mọi lúc
mọi nơi
Như chúng ta đã biết ở trường mầm non, nội dung
giáo dục bảo vệ môi trường không tổ chức thành một hoạt
động riêng mà được tích hợp vào các nội dung giáo dục, tôi
đã lồng ghép mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động khác khi
có điều kiện phù hợp. Khi lựa chọn các nội dung giáo dục
bảo vệ môi trường cho hoạt động ngoài trời phải phù hợp với
từng chủ đề. Ngoài ra khi tổ chức cho trẻ thực hành với các
hành vi bảo vệ môi trường thì khi thực hiện hoạt động chung
trẻ sẽ lĩnh hội kiến thức một cách dễ dàng.

Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động
lao động, vệ sinh
Hoạt động lao động đối với lứa tuổi mẫu giáo không nhằm tạo ra sản
phẩm vật chất mà được sử dụng như một phương tiện giáo dục. Hoạt động lao
động đối với trẻ bao gồm: Lao động tự phục vụ, lao động trực nhật, lao động tập
thể nó có thể diễn ra tại góc thiên nhiên trong lớp, hoặc tại vườn trường. Chính vì
vậy giáo viên có thể tận dụng khoảng thời gian này để giáo dục trẻ bảo vệ môi
trường.
Vào giờ sinh hoạt chiều tôi luôn tận dụng thời gian để cho trẻ làm vệ
sinh, trực nhật theo nhóm, cùng nhau chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắp xếp,
lau dọn kệ đồ chơi ở các góc ngăn nắp, thường xuyên lau chùi đồ dùng đồ chơi 
hàng tuần, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện. Trẻ biết nhặt rác, thu gom rác, lá, ở
sân trường bỏ vào thùng là góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường. Đây là những
hoạt động trải nghiệm rất thú vị và bổ ích đối với trẻ đồng thời rất hiệu quả đối với
giáo viên trong quá trình giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ. Hình thành ở trẻ
những hiểu biết về môi trường xung quanh, hình thành kỹ năng lao động tự phục
vụ, hành vi tích cực của trẻ đối với việc bảo vệ môi trường.

Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua giờ ăn
Trong tổ chức giờ ăn cho trẻ tôi cũng lồng ghép giáo
dục bảo vệ môi trường bằng nhiều cách: Tôi thường xuyên
nhắc trẻ phải biết kê bàn ngay ngắn, biết lấy 1 đĩa để khăn
ướt lau tay, biết nhặt cơm vãi vào đĩa... Sau đó ra xếp hàng
rửa tay bằng xà phòng theo qui trình 6 bước. Trong khi ăn cô
nhắc trẻ ăn ngon miệng, nhai kỹ, ăn hết xuất, khi ho phải lấy
tay che miệng, không nói chuyện trong khi ăn tạo những thói
quen văn minh lịch sự. Nhắc trẻ giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ,
đi vệ sinh phải đúng nơi quy định, đi xong để dép lên giá xếp
ngay ngắn theo tổ, biết tự mặc quần áo, gấp quần áo gọn
gàng và để cặp đúng nơi quy định.

 

Hiệu quả sáng kiến kinh
nghiệm

* Với trẻ:
- Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường, một cách hào hứng, tự nguyện
- Trẻ yêu thích hứng thú mong muốn được làm những công việc phù hợp liên quan đến bảo
vệ môi trường trong và ngoài lớp học sạch sẽ.
- Tích cực trong việc chăm sóc cây xanh của trường, lớp, biết giữ gìn lớp luôn xanh, sạch.
* Với bản thân:
- Bản thân tôi thấy vốn kiến thức của mình được nâng cao hơn do phải tích cực tìm tòi
kiến thức để dạy trẻ. Đặc biệt là nắm được nội dung phương pháp, hình thức tổ chức
của hoạt động này.
- Nội dung được lồng ghép trong các hoạt động thật nhẹ nhàng, linh hoạt nhưng vẫn
đảm bảo nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ. Tích cực dùng các nguyên vật
liệu tái sử dụng để cùng trẻ làm các đồ chơi giúp trẻ tích cực hơn trong các hoạt động.
* Với phụ huynh:
- Phụ huynh rất phấn khởi yên tâm khi thấy con em mình có ý thức bảo vệ môi trường,
không những ở trường mà còn cả ở trong gia đình, nơi công cộng nên đã đóng góp tranh ảnh
có nội dung về môi trường rồi đến ủng hộ cây xanh
- Bản thân các bậc phụ huynh cũng ý thức cao và trách nhiệm cao hơn rất nhiều về việc bảo
vệ môi trường trong và ngoài trường mầm non.

III . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
1 . Ý nghĩa của SKKN:

 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ từ lứa tuổi mầm non được thực hiện mọi lúc,

mọi nơi bằng các hình thức như lồng ghép vào các giờ học, hoạt động ngoài trời,
hoạt động góc, tuyên truyền, trò chơi…tạo hứng thú, giúp trẻ tiếp thu kiến thức
một cách nhẹ nhàng mà lại đạt hiệu quả cao…. Mục tiêu của hoạt động này là
giúp trẻ nhận biết được môi trường sạch và môi trường ô nhiễm, nguyên nhân
gây ra ô nhiễm môi trường. Từ đó trẻ có kỹ năng thói quen vệ sinh cá nhân, vệ
sinh trường lớp, nơi công cộng, chăm sóc cây… làm cho môi trường luôn xanhsạch- đẹp.

2. Bài học kinh nghiệm
- Giáo viên thực sự yêu nghề, mến trẻ, có năng lực sư phạm hiểu rõ tầm
quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Có sự hiểu biết có kỹ năng phương
pháp dạy trẻ bảo vệ môi trường
- Bản thân luôn tìm tòi sáng tạo trong phương pháp dạy trẻ giúp trẻ tiếp thu
và thực hiện một cách tích cực nhất. Sử dụng các hình thức phương pháp
giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ giúp trẻ có những hiểu biết ban đầu về
môi trường sống của bản thân nói riêng và bản thân nói chung
- Giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp ở các nội dung giáo dục.

- Hãy để trẻ tự bày, tự chơi với các sản phẩm của mình trong hoạt động góc
và hướng dẫn trẻ dọn dẹp sau khi thực hiện xong

3. Kiến nghị:

- Phòng giáo dục và đào tạo tiếp tục tổ chức cho giáo viên tham gia tập
huấn, hội thảo, kiến tập về các chuyên đề về giáo dục bảo vệ môi trường.

- Nhà trường tiếp tục tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên đi học hỏi, kiến tập
trường bạn và tổ chức kiến tập tại trường để chị em trao đổi kinh nghiệm lẫn
nhau.
- Cần bổ sung thêm nhiều sách truyện, tranh ảnh minh họa về bảo vệ môi
trường cho các cháu xem.

- Tổ chức các tiết dạy có lồng ghép bảo vệ môi trường cho trẻ.

Xin chân thành
cảm ơn