KHỞI ĐỘNG

Thảo luận nhóm

- Hình ảnh trên mô tả công nghệ nào?
- Em hãy kể tên một số lĩnh vực ứng dụng công nghệ đó.

Quan sát hình ảnh sau :

- Video trên mô tả
công nghệ nào? Nó
được ứng dụng
trong những lĩnh
vực nào?
- Quan quan sát
hình ảnh 4.1 và
xem video trên. Em
hãy kể tên một số
công nghệ khác mà
em biết?

BÀI 4: MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI

- Trình bày được bản chất của công nghệ mới
- Phát biểu được hướng ứng dụng của một số công
nghệ mới.

I. KHÁI QUÁT VỀ CÔNG NGHỆ MỚI
Công nghệ mới
là gì? Được ứng
dụng như thế
nào trong cuộc
sống?

Công nghệ mới là những công nghệ có giải
pháp kĩ thuật phát triển hơn so với công nghệ
hiện tại ở một lĩnh vực trong cuộc sống hay
trong sản xuất.

- Công nghệ mới được ứng dụng hầu hết các
lĩnh vực trong cuộc sống: Công nghệ mới bao
gồm: Công nghệ in 3D, công nghệ
CAD/CAM/CNC, công nghệ năng lượng tái
tạo, công nghệ trí tuệ nhân tạo…

II. MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
1. Công nghệ nano

Thảo luận nhóm

Công nghệ nano là gì?
Nó được ứng dụng trong những lĩnh vực nào?

KHÁM PHÁ 1

Quan sát video và hình
ảnh sau

Công nghệ nano là công
nghệ phân tích, chế tạo và
ứng dụng các vật liệu có cấu
trúc nano (thường có kích
thước từ 1 đến 100 nano mét)

- Công nghệ nano được
ứng dụng rất rộng rãi trong
công nghiệp và đời sống
như các lĩnh vực: cơ khí,
điện tử, may mặc, thực
phẩm, dược phẩm và y
tế…

Công nghệ nano có thể được ứng dụng trong sản phẩm khẩu
trang y tế, quần áo, kim tiêm, thuốc xịt khuẩn, gel rửa tay
sát khuẩn, dung dịch rửa mũi - xoang, dung dịch rửa vết
thương, gel chữa vết thương, dung dịch xịt khẩu trang, các
bộ vi xử lý được làm từ vật liệu nano, một số sản phẩm như
chuột hay bàn phím cũng được phủ lên một lớp nano kháng
khuẩn, mỹ phẩm sử dụng công nghệ nano...

2. Công nghệ CAD/CAM/CNC

Khám phá 2

Quan sát video và hình ảnh sau

Thảo luận nhóm

Công nghệ CAD/CAM/CNC là gì?
Nó được ứng dụng trong những
lĩnh vực nào?

Công nghệ CAD/CAM/CNC là công nghệ sử
dụng phần mền CAD để thiết kế chi tiết, sau
đó chuyển mô hình thiết kế đến phần mền
CAM để lập trình công nghệ gia công chi tiết,
sau đó sử dụng máy điều khiển số CCN để gia
công chi tiết.

Công nghệ CAD/CAM/CNC
được ứng dụng trong thiết kế,
chế tạo các sản phẩm cơ khí
hiện nay như các chi tiết máy,
sản phẩm trong các ngành
khuôn mẫu…
 

Ba quá trình CAD/CAM/CNC liên quan mật thiết
và mang tính kế thừa với nhau theo trình tự.
Trong đó, sản phẩm của quá trình CAD là bản vẽ
thiết kế với đầy đủ kích thước, yêu cầu kĩ thuật
của chi tiết cần gia công. Sản phẩm quá trình
CAM là quy trình công nghệ gia công chi tiết.
Sản phẩm của quá trình CNC là chi tiết thật được
gia công trên máy điều khiển số bằng chương
trình của quá trình CAM.

3. Công nghệ in 3D

Công nghệ in 3D là gì?
Nó được ứng dụng trong
những lĩnh vực nào?

Quan sát video sau đây

Khám phá 3

Quan sát hình 4.5 và cho biết độ nhẵn bề mặt của sản
phẩm in 3D phụ thuộc vào yếu tố nào?

Độ nhẵn bề mặt của sản phẩm in 3D phụ
thuộc vào độ dày của các lớp xếp chồng
lên nhau (Độ dày càng nhỏ thì sản phẩm
càng nhẵn)

KẾT NỐI NĂNG LỰC

Thảo luận nhóm

So sánh các sản phẩm nhựa tạo ra bằng công nghệ in 3D và công nghệ khác về cách làm, ưu
điểm và hạn chế.

 

Công nghệ in 3D

Công nghệ ép phun nhựa

Cách tạo Là công nghệ phân tách mô hình 3D thành các lớp 2D xếp
ra
sản chồng lên nhau. Quá trình in là việc sử dụng kĩ thuật in đắp dần
phẩm
từ mô hình thiết kế. Các lớp vật liệu sẽ được đắp chồng lên
nhau một cách tuần tự

Là công nghệ sản xuất sản phẩm bằng cách phun
nguyên liệu nhựa nóng chảy vào khuôn đúc sau đó
được làm mát để định hình sản phẩm.
 

- Sản xuất nhanh hơn.
- Dễ dàng tìm hiểu và ứng dụng.
Ưu điểm - Sản phẩm chất lượng tốt hơn.
- Cung cấp cơ hội để thiết kế và thử nghiệm các mô hình để
cho phép tinh chỉnh một cách dễ dàng.
- Thiết bị hoạt động ít tạo ra tiếng ồn.
- Công nghệ tạo mẫu nhanh, đơn giản, độ tin cậy cao, bảo
dưỡng dễ dàng.
 
- Ít khi dùng trong lắp ghép vì độ chính xác không cao, nguyên
nhân sai số từ đường kính sợi nhựa.
Nhược
- Khả năng chịu lực không đồng nhất
điểm
 

- Có thể ép những sản phẩm có nhiều chi tiết.
- Độ chính xác cao.
- Chất lượng sản phẩm ổn định.
- Là phương pháp ép nhựa phổ biến có thể ép nhiều
loại sản phẩm từ đơn giản đến phức tạp và ở nhiều kích
cỡ, trọng lượng khác nhau.
- Chu kì ép nhanh có thể ép cùng lúc nhiều sản phẩm
trên khuôn.
 
- Chi phí sản xuất cao.
- Cấu trúc khuôn phun phức tạp.
- Quá trình ép ra phải được theo dõi liên tục tránh tình
trạng thay đổi nhiệt độ trong lòng khuôn ảnh hưởng
đến ngoại quan cũng như chất lượng sản phẩm
 

4. Công nghệ năng lượng tái tạo
Quan sát video và hình ảnh sau

Thảo luận nhóm

Công nghệ năng lượng tái tạo là gì?
Quan sát hình 4.7 và cho biết trong hình có những
công nghệ năng lượng tái tạo nào?

Khám phá

Công nghệ năng lượng tái tạo
là công nghệ sản xuất năng
lượng trên cơ sở chuyển hóa
các nguồn năng lượng liên tục,
vô hạn, ít tác động đến môi
trường như năng lượng gió,
năng lượng mặt trời, năng
lượng địa nhiệt, năng lượng
nước.

Năng lượng điện gó

Năng lượng mặt trời Năng lượng thủy triều

Năng lượng sóng
Năng lượng địa nhiệt
Năng lượng nước

Kết nối năng lực

Gia đình em mong muốn sử dụng
nguồn năng lượng tái tạo để sản xuất ra
điện. Em hãy chọn một công nghệ tái
tạo để sản xuất ra điện phù hợp với gia
dình em. Hãy giải thích hiện tượng đó?

Gia đình em chọn sử dụng năng lượng mặt
trời vì nguồn năng lượng mặt trời dồi dào,
tiết kiệm được hóa đơn tiền điện, chi phí bảo
trì khá thấp và có tuổi thọ lâu dài. Hệ thống
điện mặt trời đơn giản, dễ lắp đặt và vận
hành tự động. Có thể sử dụng nguồn năng
lượng mặt trời tạo ra nguồn nước nóng…

5. Công nghệ trí tuệ nhân tạo

Thảo luận nhóm

Công nghệ trí tuệ nhân
tạo là gì?
Sản phẩm của trí tuệ
nhân tạo là gì?

Quan sát video sau

Khám phá

ROBOT

NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI
VẬN TẢI

NĂNG LƯỢNG GIÓ

Quan sát hình 4.8 và video cho
biết công nghệ trí tuệ nhân tạo có
thể ứng dụng ở những lĩnh vực
nào?

NHÀ THÔNG MINH
TÀI CHÍNH
MUA SẮM

GIÁO DỤC
Y TẾ

TRUYỀN THÔNG

KẾT NỐI NGHỀ NGHIỆP
Kĩ sư ngành trí tuệ
nhân tạo là những
người tốt nghiệp
ngành gì? Những
trường đại học nào ở
Việt Nam đào tạo
những ngành đó?

- Kĩ sư ngành trí tuệ nhân tạo là người tốt
nghiệp đại học ngành công nghệ thông tin nhằm
phát triển ứng dụng phần mền thông minh, phát
triển hệ thống tự động hóa. Robot, lập trình dữ
liệu.
- Ở Việt Nam những trường đại học hang đầu
đào tạo kĩ sư trí tuệ nhân tạo như ĐH Bách khoa
Hà Nội, ĐHBK TPHCM, ĐHBK Đà Nẵng, ĐH
CNTT ĐHQG Hà Nội….

6. Công nghệ Internet vạn vật
Công nghệ internet
vạn vật là gì?

Công nghệ Internet
vạn vật viết tắt là IoT
là công nghệ kết nối,
thu thập và trao đổi
dữ liệu với nhau giữa
các máy tính, máy
móc, thiết bị kĩ thuật
và cả co người thông
qua
môi
trường
Internet

Khám phá

Quan sát video sau

TỰ ĐỘNG BẬT NƯỚC

LÒ VI SONG

Quan sát hình 4.9 và
video cho biết công nghệ
internet vạn vật có thể
ứng dụng ở những lĩnh
vực nào?

ROBOT

TỰ ĐỘNG BẬT QUẠT

OTO TỰ LÁI

THÔNG TIN BỔ SUNG

Nhà khoa học người Anh – Kenvin
Ashton là người lần đầu tiên đề cập
đến khái niệm IoT vào năm 1999

7. Công nghệ Robot thông minh
Quan sát video sau

Công nghệ Robot thông minh
là gì?
Công nghệ Robot thông minh
phát triển hiện nay như thế
nào? Được ứng dụng trong
những lĩnh vực nào?

Khám phá

Công nghệ Robot thông
minh là công nghệ Robot
có bộ não sử dụng trí tuệ
nhân tạo được cải thiện về
khả năng nhận thức, ra
quyết định và thực thi
nhiệm vụ theo cách toàn
diện hơn so với robot
truyền thống.

Công nghệ Robot thông
minh có ứng dụng rộng
rãi ở nhiều ngành, lĩnh
vực như: y tế, giáo dục,
quân sự, giải trí, sản
xuất…

- Hiện nay trong gia đình sử dụng Robot quét nhà và lau cửa sổ. Chúng có thể
làm việc giống trợ lý giúp việc trong hộ gia đình, có khả năng tìm kiến thăm dò,
tự động lập kế hoạch đường đi và tránh vật cản...
- Trong quan đội: Sử dụng robot quân sự để phá mìn, robot an ninh để tuần tra an
ninh…

LUYỆN TẬP

Trắc nghiệm
Câu 1: Hãy cho biết đâu là ngành công nghệ mới.
A.Công nghệ in 3D, công nghệ nano, công nghệ CAD/CAM/CNC
B.Công nghệ Internet vạn vật, công nghệ Robot thông minh
C.Công nghệ năng lượng tái tạo, công nghệ trí tuệ nhân tạo
D

D.Cả 3 đáp án trên
Câu 2: Trong chương trình công nghệ 10. Các em được tìm hiểu mấy
ngành công nghệ mới?
A. 6

B 7
B.

C. 8

D.9

Câu 3: Cấu trúc nano thường có kích thước là bao nhiêu?
A. 1Ađến 100 nm

B. 5 đến 10 nm

C. 9 đến 27 nm

D. 100 đến 1000 nm

Câu 4: Công nghệ năng lượng tái tạo là:
A.ít tác động tiêu cực đến môi trường
B
B.Công
nghệ sản xuất năng lượng trên cơ sở chuyển hóa các nguồn năng lượng
liên tục, vô hạn
C.Năng lượng địa nhiệt, năng lượng nước
D.Năng lượng thủy điện, năng lượng mặt trời
Câu 5: Công nghệ trí tuệ nhân tạo viết tắt là:
A. IoT

B
B. AI

C. LI

D. AoI

Câu 6: Công nghệ internet vạn vật viết tắt là:
A
A. IoT
B. AI
C. LI

D. AoI

Câu 7: Điền từ còn thiếu sau:
Công nghệ Robot thông minh là công nghệ Robot có … (1) … sử dụng trí tuệ nhân tạo được
cải thiện về khả năng … (2) … ra quyết định và thực thi nhiệm vụ theo cách toàn diện hơn so
với robot truyền thống.
A.Suy nghĩ, nhận thức
B. Bộ não, vận hành
C Bộ não, nhận thức
C.
D. Suy nghĩ, vận hành
Câu 8: Xác định công nghệ nào mô phỏng các hoạt động của trí tuệ con người bằng
máy móc?
A.Công nghệ năng lượng tái tạo.
B
B.Công
nghệ trí tuệ nhân tạo
C.Công nghệ CAD/CAM/CNC
D.Công nghệ internet vạn vật

Câu 9: Xác định công nghệ sử dụng phần mền CAD (Computer Aided Design) để:
A
A.Thiết kế chi tiết
B.Lập quy trình công nghệ gia công chi tiết
C.Gia công chi tiết
D.Chế tạo chi tiết
Câu 10: Khi giơ hai tay dưới vòi nước rửa tay, nước tự động chảy ra, thu tay lại nước
ngừng chảy. Đó là ứng dụng của công nghệ nào sau đây?
A.Công nghệ Internet vạn vật
B.Công nghệ Robot thông minh
C
C.Công nghệ năng lượng tái tạo
D.Công nghệ in 3D
Câu 11: Nhà khoa học nào là người đầu tiên đề cập đến khái niệm IoT năm 1999?
A
A.Kenvin Ashton
B. Albert Einstein
C. Isaac Newton
D. Mikhil Vasilyevich Lomonosov

Câu 12: Năm học 2021-2022, là năm ứng dụng công nghệ internet dạy học trực tuyến.
Phần mền dạy học trực tuyến là kết quả của ngành công nghệ mới nào?
A.Công nghệ năng lượng tái tạo
B
B.Công
nghệ Internet vạn vật
C.Công nghệ trí tuệ nhân tạo
D.Công nghệ Robot thông minh
Câu 13: Robot thông minh nào đầu tiên trên thế giới nói về nữ quyền và trí tuệ nhân tạo?
A
A. Sofia
B. Asimo
C. Low
D. CB2
Câu 14: Robot Sofia là một sản phẩm của ngành công nghệ Robot thông minh, nó được
kích hoạt vào ngày nào?
C
A.19/4/2015
B. 19/4/2014
C.19/4/2016
D. 19/4/2017
Câu 15: Ninh Thuận là tỉnh ứng dụng ngành năng lượng tái tạo để sản xuất ra điện năng
từ:
A
A.Năng lượng gió và năng lượng mặt trời
C. Năng lượng địa nhiệt
B. Năng lượng song
D. Năng lượng nước

TỰ LUẬN
Em hãy nêu tên một số lĩnh vực sử dụng công nghệ in 3D ở hình vẽ sau
LĨNH VỰC Y HỌC
LĨNH VỰC CƠ KHÍ

LĨNH VỰC THỜI TRANG

LĨNH VỰC XÂY DỰNG

LĨNH VỰC TRANG TRÍ

VẬN DỤNG

Trong gia đình em, cộng đồng nơi em sinh sống có công nghệ
nào trong bài học này đã được áp dụng trong thực tế? Nếu triển
khai một số công nghệ mới trong gia đình, em sẽ lựa chọn công
nghệ nào? Hãy lí giải về sự lựa chọn của em?

TRIỂN KHAI Ở GIA ĐÌNH

- Một số công nghệ mới
được áp dụng tại địa
phương hoặc ở trong gia
đình: Công nghệ năng
lượng tái tạo sử dụng pin
năng lượng mặt trời, năng
lượng điện gió…Công
nghệ robot thông minh,
công nghệ in 3D, công
nghệ internet vạn vật…

Lợi dụng ánh
nắng mặt trời
sử dụng năng
lượng tái tạo để
tạo ra nước
nóng phục vụ
sinh hoạt hằng
ngày của gia
đình từ bình
nước
nóng
năng lượng mặt
trời.

Nếu gia
đình
ở
chung cư,
nhà cao
tầng nhiều
gió có thể
sử dụng
năng
lượng gió.

Nếu gia
đình ở gần
biển
có
thể
sử
dụng năng
lượng
sóng.

Nếu gia đình có điều
kiện kinh thế có thể
sử dụng công nghệ
Robot thông minh vì
robot chúng có thể
làm việc giống trợ lý
giúp việc trong hộ gia
đình, có khả năng lau
dọn nhà cửa, tìm
kiếm đồ vật, tự lập kế
hoạch đường đi và
tránh vật cản…