Hội Giảng
CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM
BÀI CŨ
Thường thức mĩ thuật
Tiết 12 – Baøi 12:
MỘT SỐ COÂNG TRÌNH TIEÂU BIỂU
CỦA MĨ THUẬT THỜI LYÙ
CHÙA MỘT CỘT
Chùa Một Cột thuộc loại công trình kiến trúc gì?
- Thuộc loại kiến trúc Phật giáo
Loại hình tôn giáo nào được các vua quan thời Lý sùng bái nhất?
Đạo Phật
I/ KIẾN TRÚC:
Chùa Một Cột
(Chùa Diên Hựu ) : Tiếp nối dài lâu
Hãy miêu tả hình dáng của ngôi chùa ?
Chùa được xây dựng năm 1049.
- Chùa Một Cột : gồm đài Liên Hoa hình vuông, chiều dài mỗi cạnh 3 m, mái cong; cột có đường kính 1,25 m. Tầng trên của cột là hệ thống những đòn gỗ làm giá đỡ cho ngôi đài ở trên.
Chùa được xây dựng vào năm nào ? Ở đâu ?
- Ngoõi chuứa naốm ụỷ Thuỷ ủoõ Haứ Noọi, đã được trùng tu nhiều lần. Ngoõi chuứa hieọn nay tuy khoõng coứn ủuựng nhử cuừ, nhửng vaón giửừ nguyeõn ủửụùc kieỏn truực ban ủa�u.
- Đài Liên Hoa có mái ngói, bốn góc uốn cong, trên có lưỡng long chầu nguyệt. Ngôi chùa dựng trên cột vươn lên khỏi mặt nước gợi hình tượng bông sen vươn thẳng trên ao được hàng lan can bọc.
- Y� nghúa: xuaỏt phaựt tửứ ửụực mụ mong muoỏn coự hoaứng tửỷ noỏi nghieọp vaứ giaỏc mụ gaởp Quan Theỏ A�m Bo� Taựt hieọn treõn ủaứi sen cuỷa vua Lyự Thaựi Toõng.
- Chùa Một Cột đã được chọn làm biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Ngoài ra biểu tượng chùa Một Cột còn được thấy ở mặt sau đồng tiền kim loại mệnh giá 5000 ngàn đồng của Việt Nam
I. KIẾN TRÚC
Chùa Một Cột
- Chùa được xây dựng năm 1049.
- Có kiến trúc như một khối vuông đặt trên một cột đá, đường kính 1, 25m.
- Chùa có hình dáng như 1 đóa sen nở giữa hồ, xung quanh có lan can bao bọc.


II. ÑIEÂU KHAÉC VAØ GOÁM
1. Ñieâu khaéc:
a) Töôïng A-di-ñaø :
( Chuøa Phaät Tích- Baéc Ninh )
Vườn tháp chùa Phật Tích
Tượng được tạc bằng chất liệu gì?
1. Điêu khắc:
a) Tượng A-di-đà
Tượng được đặt tại đâu?
- Tượng A-di-đà ở chùa Phật Tích- Bắc Ninh
Pho tửụùng ủửụùc taùc tửứ khoỏi ủaự nguyeõn xanh saựm, laứ taực phaồm ủieõu khaộc xuaỏt saộc cuỷa ngheọ nhaõn thụứi Lyự noựi rieõng vaứ cuỷa ngheọ thuaọt daõn toọc noựi chung
Pho tửụùng ủửụùc chia laứm hai pha�n roừ reọt: Pha�n tửụùng vaứ pha�n beọ.
Tượng gồm mấy phần? Đặc điểm của từng phần?
+ Phần tượng:
# Phaọt baứ ngo�i xeỏp baống, hai tay ngửỷa, ủaởt cho�ng leõn nhau ủeồ trửụực buùng, ủang ngo�i thoaỷi maựi, khoõng goứ boự.
# caực neỏp cuỷa aựo choaứng taùo neõn nhửừng ủửụứng cong me�m maùi, chau chuoỏt.

# Khuoõn maởt tửụùng phuực haọu, dũu hie�n mang ủaọm veỷ ủaùp cuỷa ngửụứi phuù nửừ Vieọt Nam
+ Phần Bệ:
- Bệ đá tòa sen được trang trí bằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mỹ. Gồm hai tầng:
# Tầng trên là tòa sen hình tròn, như một đóa sen nở rộ, các cánh sen được chạm đôi rồng theo lối đục nông, mỏng.
# Tầng dưới là đế tượng hình bát giác, xung quanh được chạm trổ nhiều họa tiết trang trí hình hoa dây và sóng nước
Tượng A-di-đà ở chùa Phật Tích
Pho tượng Phật A-di-đà khổng lồ ở Kamakura, tỉnh Kagawana, Nhật Bản
TượngA-di-đà ở chùa Bái Đính-Ninh Bình Nặng 100 tấn
1. Điêu khắc: a) Tượng A-di-đà.
- Ñöôïc taïc töø khoái ñaù nguyeân maøu xanh saùm
- Boá cuïc töôïng haøi hoøa caân ñoái giöõa phaàn töôïng vaø phaàn beä
- Pho töôïng laø hình maãu cuûa veû ñeïp trong saùng, laëng leõ, laéng ñoïng ñaày nöõ tính.
1. Ñieâu khaéc:
b) Con Roàng thôøi Lyù
Hãy miêu tả đặc điểm con rồng thời Ly �?
- Thaân hình uoán khuùc hình chöõ S, töø ñaàu ñeán ñuoâi, mang hình daïng cuûa moät con raén neân coøn ñöôïc goïi laø “Roàng Raén” Hay “Roàng Giun”. Thaân hình uoán löôïn theå hieän khaû naêng bieán hoùa, thay ñoåi thieân nhieân cuûa con roàng cai quaûn thôøi tieát, muøa maøng. Treân löng coù vaây nhoû ñeàu ñaën.
- Ñaàu roàng coù bôøm, raâu caèm, khoâng söøng, maét loài, haøm môû roäng. Ñaây laø ñieåm hoaøn toaøn khaùc vôùi roàng cuûa caùc nöôùc khaùc.
- Mieäng roàng luoân ngaäm vieân chaâu, ôû caùc nöôùc Trung Quoác, Nhaät Baûn vaø Chaâu AÂu roàng hay caàm ngoïc ôû chaân tröôùc Vieân chaâu töôïng tröng cho tính nhaân vaên, tri thöùc vaø loøng cao thöôïng Ñaàu roàng höôùng leân ñôùp vieân ngoïc theå hieän tinh thaàn toân troïng tính nhaân vaên, theo ñuoåi söï uyeân baùc vaø tinh thaàn cao thöôïng
Chổ ủửụùc chaùm khaộc ụỷ caực di tớch lieõn quan trửùc tieỏp ủeỏn vua nhử ụỷ Kinh ủoõ, moọt soỏ chuứa nụi vua ủaừ qua hay cử truự laùi chuứa nhử chuứa Phaọt Tớch, chuứa Daùm, chuứa Long ẹoùi,.Ro�ng coứn coự maởt caùnh nhửừng bieồu tửụùng Phaọt giaựo nhử laự ủe� vaứ laự sen.

Thiếu hiện vật về Hà Nội
Rồng Trung Quốc
Rồng Châu Âu
Rồng thời Lý
b) Con Rồng thời Lý:
- Daùng daáp hieàn hoøa, meàm maïi, uoán löôïn hình chöõ S, nhòp nhaøng, uyeån chuyeån.
- Laø hình töôïng ñaëc tröng cuûa neàn vaêc hoùa daân toäc Vieät Nam
Gốm thời Lý
2. Gốm.
- Rất tinh xảo.
- Chất màu men khá phong phú: + Men ngọc
+ Men da lươn
+ Men trắng ngà
+ Men hoa nâu
- Coù caùc trung taâm lôùn vaø noåi tieáng veà goám: Thaêng Long, Baùt Traøng, Thoå Haø,…
Hãy nêu tên những trung tâm gốm mà em biết?
Nghệ thuật gốm thời Lý như thế nào?
Nêu tên các loại men mà em biết ?
Nêu đặc điểm của gốm thời Lý?
- ẹaởc ủieồm:
+ Xửụng goỏm moỷng nheù chũu ủửụùc nhieọt ủoọ cao.
+ Neựt khaộc chỡm uyeồn chuyeồn.
+ Hỡnh daựng caực ủo� goỏm nheù nhaứng, chau chuoỏt, thanh thoaựt, mang veỷ ủeùp trang troùng, quyự phaựi.
Đề tài trang trí trên gốm sử dụng những họa tiết gì là chủ yếu?
Đề tài trang trí:
+ Chim muông, hình tượng bông sen, đài sen hay lá sen cách điệu
Ngheọ thuaọt goỏm thụứi Lyự :
- Raỏt tinh xaỷo
- Chaỏt maứu men phong phuự.
ẹaởc ủieồm: Xửụng goỏm moỷng nheù. Daựng veỷ thanh thoaựt, chau chuoỏt, mang veỷ ủeùp trang troùng
ẹe� taứi trang trớ laứ chim muoõng; boõng sen, ủaứi sen hay laự sen caựch ủieọu.
2. Goỏm :
THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT
BÀI TẬP VỀ NHÀ:
- Hoùc baứi vaứ xem kú caực tranh minh hoùa trong sgk.
- Xem trửụực baứi 13, sửu ta�m moọt soỏ tranh aỷnh ve� ẹe� taứi Boọ ủoọi.