Chương II : Một số mạch điện tử cơ bản Tiết 6 : Bài 7
Môn công nghệ lớp 12
Giáo viên: Hà Anh Đức
I. Khái niệm, phân loại mạch điện tử
1. Khái niệm
Là mạch điện mắc phối hợp giữa các linh kiện điện tử với các bộ phận nguồn, dây dẫn để thực hiện một nhiệm vụ nào đó trong kĩ thuật điện tử.
2. Phân loại
Theo chức năng
và nhiệm vụ
Theo phương thức
gia công, xử lí tín hiệu
Mạch khuếch đại
Mạch tạo sóng hình sin
Mạch tạo xung
Mạch nguồn (chỉnh lưu, lọc và ổn áp)
Mạch điện tử tương tự
Mạch điện tử số
iI. Mạch chỉnh lưu và nguồn một chiều
1. Mạch chỉnh lưu
- Nguồn điện một chiều cung cấp cho các thiết bị điện tử.
- Nguồn điện một chiều bao gồm: Pin, ác quy, hay chỉnh lưu điện xoay chiều thành điện một chiều.
- Mạch chỉnh lưu dùng các điôt tiếp mặt để biến đổi điện xoay chiều thành điện một chiều.

a. Mạch chỉnh lưu nửa chu kì
* Sơ đồ cấu tạo
* Nguyên lí hoạt động
a. Mạch chỉnh lưu nửa chu kì
* Nhận xét về mạch điện
 2  3 4 5 6 7 8
Ưu điểm:
Mạch điện rất đơn giản, chỉ dùng một điốt
Nhược điểm:
- Hiệu suất sử dụng biến áp nguồn thấp.
- Dạng sóng ra có độ gợn sóng lớn.
- Việc lọc để san bằng độ gợn khó.
- Hiệu quả kém
ít dùng trong thực tế.
U
O
?t
U
O
?t
b. Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
* Sơ đồ cấu tạo
* Nguyên lí hoạt động
- Nửa chu kì dương (0ữ?) đi ốt Đ1 phân cực thuận ?dẫn điện ? cho dòng điện chạy qua R tải.
Mạch chỉnh lưu hình tia (dùng 2 điốt)
- Nửa chu kì âm (?ữ2?) đi ốt Đ2 phân cực thuận ?dẫn điện ? cho dòng điện chạy qua R tải.
* Nhận xét về mạch điện
Ưu điểm:
- Mạch điện tương đối đơn giản
Chỉ dùng hai điốt
- Dạng sóng ra có độ gợn sóng nhỏ.
Nhược điểm:
- Biến áp nguồn có cấu tạo phức tạp, có hai cuộn dây ra giống nhau.
- Điốt chịu điện áp ngược cao.
ít dùng trong thực tế.
 2  3 4 5 6 7 8
U
O
?t
O
?t
U
b. Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
* Sơ đồ cấu tạo
* Nguyên lí hoạt động
- Nửa chu kì dương(0ữ?) đi ốt Đ1, Đ3 phân cực thuận ? cho dòng điện chạy qua R tải. 1+? Đ1?R tải?Đ3?2 -
Mạch chỉnh lưu hình cầu (dùng 4 điốt)
- Nửa chu kì âm (?ữ2?) đi ốt Đ2, Đ4 phân cực thuận ? cho dòng điện chạy qua R tải. 2+? Đ2?R tải?Đ4?1 -
* Nhận xét về mạch điện
Ưu điểm:
- Hiệu suất cao
- Dạng sóng ra có độ gợn sóng nhỏ.
Nhược điểm:
Mạch điện tương đối phức tạp.
Phải dùng 4 điốt
Thường được dùng trong thực tế.
* Kí hiệu mạch chỉnh lưu cầu
* Kí hiệu Điốt kép
 2  3 4 5 6 7 8
o
o
U
U
?t
?t
2. Nguồn một chiều
Nhiệm vụ: Chuyển đổi năng lượng điện xoay chiều thành năng lượng điện một chiều có mức điện áp ổn định và công suất cần thiết để nuôi toàn bộ thiết bị điện tử cảchong mạch.
a. Sơ đồ khối chức năng của mạch nguồn một chiều
Khối 1: Biến áp nguồn.
Khối 2: Mạch chỉnh lưu.
Khối 3: Mạch lọc nguồn.
Khối 4: Mạch ổn áp.
Khối 5: Mạch bảo vệ
Mạch
chỉnh lưu
Biến áp nguồn
Mạch
lọc nguồn
Mạch
ổn áp
Mạch
bảo vệ
Tải tiêu thụ
 2  3 4 5 6 7 8
o
o
o
U
U
U
?t
?t
?t
BIẾN ÁP NGUỒN
MẠCH CHỈNH LƯU
MẠCH LỌC NGUỒN
MẠCH ỔN ĐỊNH ĐIỆN ÁP MỘT CHIỀU
1.Khái niệm, phân loại mạch điện tử
2.Mạch chỉnh lưu nửa chu kì
3.Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
4.Nguồn một chiều
?Mạch chỉnh lưu hình tia
?Mạch chỉnh lưu cầu
Củng cố kiến thức
Xin cảm ơn các thầy cô giáo cùng toàn thể các em học sinh tới dự tiết thao giảng môn Công Nghệ
Chúc các thầy cô giáo và các em học sinh mạnh khoẻ hạnh phúc
Xin cảm ơn các thầy cô giáo cùng toàn thể các em học sinh tới dự tiết thao giảng môn Công Nghệ
Chúc các thầy cô giáo và các em học sinh mạnh khoẻ - hạnh phúc
A
B
+
_
D
R
Trong Nửa chu kỳ đầu
Nửa chu kì dương (0ữ?) đi ốt phân cực thuận ?dẫn điện ? cho dòng điện chạy qua R tải.
(+A ? D ? R ? - B)
A
B
_
+
D
R
Trong Nửa chu kỳ sau
- Nửa chu kì âm (? ữ2?) đi ốt phân cực ngược ?không dẫn điện ? không cho dòng điện chạy qua R tải.
a. Mạch chỉnh lưu nửa chu kì
Mắc tụ song song với tải để chất lượng dòng một chiều ổn định hơn
C
Rtải
U~
Đ1
Đ2
U~
Đ1
Đ2
- Nửa chu kì dương (0ữ?) đi ốt Đ1 phân cực thuận ?dẫn điện ? cho dòng điện chạy qua R tải.
Trong Nửa chu kỳ đầu
+
_
A
B
C
(+A ? D1 ? Rt ? - B)
U~
Đ1
Đ2
U~
Đ1
Đ2
- Nửa chu kì âm (?ữ2?) đi ốt Đ2 phân cực thuận ?dẫn điện ? cho dòng điện chạy qua R tải.
Trong Nửa chu kỳ sau
+
_
A
B
C
(+A ? D1 ? Rt ? - B)
b. Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
Mạch chỉnh lưu hình tia (dùng 2 điốt)
Mắc tụ song song với tải để chất lượng
dòng một chiều ổn định hơn
U~
U2
- Nửa chu kì dương đi ốt Đ1, Đ3 phân cực thuận ? cho dòng điện chạy qua R tải. 1+? Đ1?R tải?Đ3?2 -
Trong Nửa chu kỳ đầu
+
_
U~
U2
Rtải
U-
- Nửa chu kì âm (?ữ2?) đi ốt Đ2, Đ4 phân cực thuận ? cho dòng điện chạy qua R tải. 2+? Đ2?R tải?Đ4?1 -
Trong Nửa chu kỳ sau
_
+
b. Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kì
Mạch chỉnh lưu hình cầu (dùng 4 điốt)
Mắc tụ song song với tải để chất lượng
dòng một chiều ổn định hơn