Một số phạm trù
cơ bản
của đạo đức học
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức
- Biết được thế nào là nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.
2. Về kĩ năng
- Biết thực hiện các nghĩa vụ đạo đức liên quan đến bản thân.
- Biết giữ gìn danh dự, nhân phẩm, lương tâm của mình; biết phấn đấu cho hạnh phúc của bản thân và xã hội.
3. Về thái độ
- Coi trọng việc giữ gìn lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc
- Tôn trọng nhân phẩm của người khác
Nghĩa Vụ
a) Nghĩa vụ là gì?
1
Các bạn có nhận xét gì về điểm khác nhau của hoạt động nuôi con trong hai trường hợp dưới đây?
Nghĩa vụ
Sói mẹ nuôi con. Khi sói con lớn, sói mẹ xua đuổi đi nơi khác sống tự lập. Khi ấy quan hệ giữa sói mẹ và sói con chỉ là quan hệ bình thường.
Cha mẹ nuôi con đến tuổi trưởng thành. Luôn bên cạnh khuyến khích, yêu thương, giúp đỡ con cái đến lúc mất.
Ta nói hoạt động nuôi con của sói là hoạt động thể hiện bản năng của loài sói.
Ta nói hoạt động nuôi con cha mẹ là cha mẹ đang thực hiện nghĩa vụ với con cái.
Nghĩa vụ
Nghĩa vụ là phản ánh những mối quan hệ đạo đức, đặc biệt, giữa cá nhân với cá nhân và giữa cá nhân với xã hội.


Nghĩa vụ là đặc trưng của con người.
Ngoài ra, nghĩa vụ còn là gì?
Nghĩa vụ
Mỗi cá nhân luôn có những nhu cầu và lợi ích nhất định cần có sự kết hợp với các cá nhân khác và toàn xã hội để thỏa mãn.
Khi từng cá nhân ý thức và biến những yêu cầu đó thành trách nhiệm của bản thân thì được gọi là nghĩa vụ của cá nhân.
Để đảm bảo hài hòa những nhu cầu và lợi ích cá nhân, xã hội đặt ra những yêu cầu chung cho mọi người.
Nghĩa vụ là trách nhiệm của cá nhân đối với yêu cầu, lợi ích chung của cộng đồng, của xã hội.
VÍ DỤ:
Xây dựng công trình
Lao động sản xuất
VÍ DỤ:
Bảo vệ Tổ quốc
VÍ DỤ:
Cần chú ý: cá nhân phải biết đặt nhu cầu, lợi ích của xã hội lên trên. Không những thế, còn phải biết hi sinh quyền lợi của mình vì quyền lợi của chung.
Nghĩa Vụ
b) Nghĩa vụ của người thanh niên Việt Nam ngày nay
1
Nghĩa vụ của thanh niên ngày nay
1. Chăm lo rèn luyện đạo đức bản thân
2. Không ngừng học tập để nâng cao trình độ văn hóa
3. Tích cực lao động sản xuất
4. Sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ quốc
Lương Tâm
a) Lương tâm là gì?
2
Lương tâm
Người có đạo đức
Xem xét đánh giá hành vi
Bản thân
Người xung quanh
Tự điều chỉnh hành vi
Chuẩn mực đạo đức
Phù hợp
Lương tâm là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành vi đạo đức của bản thân trong mối quan hệ với người khác và xã hội.
Cho một số trường hợp như sau:
Trường hợp
1. Làm được việc tốt
Lương tâm cảm thấy
2. Cãi nhau với bạn thân chỉ vì một hiểu lầm nhỏ. Sau khi biết được sự thật, thì
3. Gian lận trong giờ kiểm tra
Cắn rứt
Cắn rứt
Thanh thản
Lương tâm
- Lương tâm tồn tại ở 2 trạng thái:
+ Lương tâm thanh thản
+ Lương tâm cắn rứt
- Lương tâm dù ở trạng thái nào cũng có ích cho bản thân.
- Chỉ sợ loại người không có lương tâm, không biết ăn năn hối cãi, bị coi là kẻ vô lương tâm.
Lương Tâm
b) Làm thế nào để trở thành người có lương tâm
2
Rèn luyện lương tâm
1. Thường xuyên rèn luyện tư tưởng đạo đức theo quan điểm cách mạng và tự nguyện thực hiện hành vi đạo đức.
2. Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bản thân một cách tự nguyện để trở thành người công dân có ích cho xã hội.
3. Bồi dưỡng tình cảm trong sáng trong quan hệ giữa người với người : bao dung, nhân ái,..
Củng cố bài học
Thảo luận & trả lời câu hỏi
3
Là học sinh Trung học, bạn thấy mình có những nghĩa vụ nào?
Hãy tìm một vài ví dụ về trạng thái cắn rứt lương tâm mà bạn biết.
Nêu một vài câu chuyện trong thực tế phản ánh con người vô lương tâm.
Thanks for watching!
Bài 11
MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC
( Tiết 2 )
Nhân phẩm và danh dự
A.Nhân phẩm
Nhân phẩm: là toàn bộ những phẩm chất mà mỗi con người có được hay là giá trị làm người của mỗi người.
Hãy nêu một vài ví dụ về nhân phẩm
Câu chuyện tình cờ nhặt được bọc tiền của chị Thống và chị Củng được thuật lại như sau: "Lúc 17h45 phút ngày 14-1-2019 chị Phùng Thị Thống - tiểu thương bán trái cây và chị Đặng Thị Củng - tiểu thương bán hải sản tại chợ Hội An có nhặt được một túi xách ở nơi hai chị đặt quầy hàng. Khi kiểm tra túi, chị Thống đã gọi chị Củng tới để giám sát cùng và thấy bên trong chứa giấy tờ tùy thân, điện thoại iPhone và ba xấp tiền tổng giá trị 60.750.000 đồng". 
`Thêm 60 triệu đồng tôi cũng không giàu thêm được`
Tham nhũng
Buôn lậu 35,5 kg vàng
B. Danh dự
Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của xã hội đối với một người dựa trên các giá trị tinh thần, đạo đức của người đó.
"Chết mà danh lưu truyền cho hậu thế thì ta nên chết.
Sống mà chuốc lấy ô danh thì thà chết còn hơn"
Tôn trọng người khác cũng như tôn trọng chính mình
Vậy hạnh phúc là gì?
Người hạnh phúc nhất là người
đem đến hạnh phúc cho người khác