Bµi 3
Bµi
3
TIÕT 3. MéT Sè VÊN §Ò MANG TÝNH
TIÕT 3. MéT Sè
VÊN
§Ò
MANG
TÝNH
ToµN CÇU
ToµN CÇU

I. DÂN SỐ
1. Bùng nổ dân số
8000

Triệu người
6892

7000

6477
6000

6000
5000

5000
4000
3000

4000
3000

2000
1000

Năm

0

1960

1975

1987

1999

2005

2010

Biểu đồ quy mô dân số thế giới giai đoạn 1960 - 2010

Dựa vào nội dung SGK và biểu đồ, hãy chứng minh
dân số thế giới tăng nhanh ?

Một số hình ảnh về bùng nổ dân số

Bảng 1: Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên, thời kỳ
1960 – 2005 (Đơn vị : %)
Giai đoạn

1960 1965

1975 1980

1985 1990

1995 2000

2001 2005

Phát triển

1,2

0,8

0,6

0,2

0,1

Đang phát
triển

2,3

1,9

1,9

1,7

1,5

Thế giới

1,9

1,6

1,6

1,4

1,2

Nhóm nước

- Quan sát bảng số liệu trên, hãy so sánh tỉ suất gia
tăng dân số tự nhiên của nhóm nước đang phát triển với
nhóm nước phát triển và toàn thế giới.
- Dân số tăng nhanh dẫn tới những hậu quả gì về mặt
kinh tế - xã hội ?

Một số hậu quả của sự bùng nổ dân số

Đói nghèo

Sức ép cho giáo dục

Ô nhiễm môi trường

Thiếu việc làm

Sức ép cho y tế

Vấn đề nhà ở

1. Bùng nổ dân số
a.Biểu hiện
- Dân số thế giới tăng nhanh-> Bùng nổ dân số. Chủ yếu ở
các nước đang phát triển: chiếm 80% dân số và 95% số dân
gia tăng hàng năm của thế giới.
- Năm 2005 DSTG là 6477 triệu người.
b.Nguyên nhân:Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên cao
c.Hậu quả: Gây sức ép lớn đối với KT-XH-TN-MT.
d.Giải pháp: Giảm tỉ lệ sinh

2. Già hóa dân số
HS quan sát BSL sau:
CƠ CẤU DÂN SỐ THEO NHÓM TUỔI, GIAI ĐOẠN 2000 - 2005

Đơn vị: %
Nhóm tuổi
Nhóm nước

Đang phát triển
Phát triển

0 - 14

15 - 64

65 trở lên

32

63

5

17

68

15

So sánh cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của nhóm
nước phát triển với nhóm nước đang phát triển.
Dân số già dẫn tới những hậu quả gì về mặt kinh tế
- xã hội ?

2. Già hóa dân số
a.Biểu hiện
- Dân số thế giới đang già đi: Tỉ lệ người dưới 15 tuổi
ngày càng thấp, tỉ lệ người trên 65 tuổi ngày càng cao.
- Tuổi thọ của dân số thế giới ngày càng tăng.
- Sự già hóa dân số chủ yếu ở nhóm nước phát triển
b.Nguyên nhân:Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên thấp
c.Hậu quả
- Thiếu hụt lực lượng lao động, giảm dân số.
- Chi phí phúc lợi cho người già lớn.
d.Giải pháp: Khuyến khích sinh đẻ, lao động nhập cư..

II. MÔI TRƯỜNG
1. Biến đổi khí hậu toàn cầu và suy giảm tầng ôdôn
Dưa vào một số hình ảnh & đoạn video các em hãy
tìm hiểu những biểu hiện của biến đổi khí hậu, suy giảm
tầng ôzôn và nguyên nhân của hiện tượng đó ?

Hiện tượng hiệu ứng nhà kính

Nhiệt độ Trái đất tăng

Cháy rừng vào mùa khô do nhiệt độ tăng cao.

Tầng Ôzôn bị thủng

1. Biến đổi khí hậu toàn cầu và suy giảm tầng ô dôn.
a. Hiện trạng
- Nhiệt độTrái Đất tăng
- Hiện tượng mưa a xít
- Tầng ô-dôn bị mỏng dần và lỗ thủng ngày càng lớn.
Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng biến đổi khí
hậu và suy giảm tầng ozôn ở trên ?

Ô nhiễm do hoạt động sản xuất công nghiệp

b. Nguyên nhân
Do con người thải khối lượng lớn khí thải như CO2,
khí CFCs… trong sản xuất và sinh hoạt.

Nhiệt độ Trái Đất tăng, mưa a xít và tầng ôdôn bị
thủng gây ra các hậu quả gì đối với đời sống trên Trái
Đất ?

Gia tăng cường độ và
số lượng các cơn bão

Băng
tan ở hai cực của trái đất Lũ lụt
Hạn
hán

Hiện tượng mưa axit

« nhiÔm bÇu khÝ quyÓn

Ung
thư
Rừng bị
tànda
phá bởi mưa axit

c.Hậu quả
- Làm băng tan ở các vùng cực, núi cao-> nước biển dâng
gây ngập lụt ở nhiều nơi
- Thời tiết, khí hậu thất thường, thiên tai thường xuyên.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người, mùa màng và sinh
vật.

d.Giải pháp
- Cắt giảm CO2, SO2, CFCs… trong sản xuất và
sinh hoạt.
- Đẩy mạnh sử dụng nguồn năng lượng sạch
- Đổi mới công nghệ sản xuất và xử lí tốt khí thải
- Đẩy mạnh trồng và bảo vệ rừng

2. Ô nhiễm nguồn nước ngọt, biển và đại dương.
a. Hiện trạng
Nguồn nước ngọt, nước biển đang bị ô nhiễm
nghiêm trọng

Nguyên nhân nào dẫn đến nguồn nước ngọt, môi
trường biển và đại dương bị ô nhiễm ?

Rửa
SựSựcốcốđắm
tầu
tràntàu
dầu

b. Nguyên nhân
- Đối với nguồn nước ngọt: Do chất thải công nghiệp
và sinh hoạt chưa xử lý đổ trực tiếp ra sông hồ, biển.
- Đối với nước biển và đại dương: Do sự cố đắm tầu,
rửa tàu, tràn dầu…

kiến
cho–rằng
“Bảo vệ môi trường là vấn đề sống
Ý kiến trênÝ là
đúng.
Vì:
là ngôi
choTại
mọisao
người,
cònMôi
của trường
nhân loại”
có nhà
đúngchung
không?
? con người
có liên quan mật thiết với môi trường, không thể tách rời môi
trường.Một môi trường tốt phát triển bền vững là điều kiện lý
tưởng cho con người.
Chất thải chưa được xử lí sẽ làm ô nhiễm nguồn nước
ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và tình trạng thiếu
nước sạch sẽ tăng lên.
Chất thải chưa được xử lí sẽ làm ô nhiễm các thành
phần tự nhiên khác như đất đai, khí hậu, sinh vật làm biến đổi
các thành phần tự nhiên theo chiều hướng xấu gây ảnh hưởng
không có lợi cho con người ( mất nguồn tài nguyên thiên
nhiên, nhiều dịch bệnh mới xuất hiện khó chữa trị…)

Khan hiếm nguồn nước

Tài nguyên biển suy giảm

c. Hậu quả
-Thiếu nguồn nước ngọt, nước sạch, tài nguyên biển
và đại dương suy giảm.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người và các loài
sinh vật thủy sinh.

d. Giải pháp
- Xây dựng các nhà máy xử lí chất thải.
- Sử dụng hợp lí tiết kiệm nguồn nước ngọt
- Đảm bảo an toàn trong quá trình khai thác và vận
chuyển dầu mỏ và hàng hải.
- Nâng cao kĩ thuật xử lí sự cố tràn dầu

Hiện trạng tài nguyên sinh vật trên Trái đất?

3. Suy giảm đa dạng sinh học
a. Hiện trạng
Nhiều loài sinh vật bị tuyệt chủng hoặc đứng trước
nguy cơ bị tuyệt chủng, nhiều hệ sinh thái bị biết mất.

Nguyên nhân của tình trạng trên?

Thiên
tairừng
Săn,
bắtphá
động
vậtbừa
quýbãi
hiếm
Chặt

b. Nguyên nhân
- Do khai thác thiên nhiên quá mức, thiếu hiểu biết
trong sử dụng tự nhiên.
- Do thiên tai.

c. Hậu quả
- Mất đi nhiều loài SV, các gen di truyền, nguồn thực
phẩm, nguồn thuốc chữa bệnh, nguồn nguyên liệu.
- Mất cân bằng sinh thái….

Dựa vào hiểu biết của bản thân, hãy nêu một số loài
động vật ở nước ta hiện đang có nguy cơ tuyệt chủng hoặc
còn lại rất ít ?
- Loài có nguy cơ tuyệt chủng : Tê giác hai sừng, Heo
vòi, vượn tay trắng…
- Loài còn lại rất ít hoặc có nguy cơ bị tuyệt chủng : Hổ,
Tê giác một sừng, Bò Xám, Bò rừng…

Heo vòi
Hổ

Vượn tay trắng
Tê giác một sừng

Tê Giác hai sừng
Bò rừng

d. Giải pháp
- Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, các vườn
quốc gia.
- Bảo vệ các loài sinh vật quý hiếm, có nguy cơ tuyệt
chủng.
- Nghiêm cấm săn bắn các loài động vật hoang dã
- Trồng rừng và bảo vệ rừng
- Khai thác và sử dụng hợp lý các nguồn TNTN.

III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC
Các em cùng quan sát những hình ảnh dưới đây để
thấy được những vấn đề mà thế giới hiện nay đang phải
đối mặt.

Ngày 11/9/2001 bọn khủng bố đã cướp phi cơ và tấn công đâm
thẳng vào tòa nhà tháp đôi tại New York (Mỹ)

Mọi người chạy tán loạn khi
vụ tấn công khủng bố xảy ra
ở tòa tháp đôi.

Khủng bố ở Newđêni Ấn Độ

Cuộc xung đột tôn giáo giữa hồi giáo và phương Tây

Khởi nguồn từ một vụ việc nhỏ, bạo động đã lan như
Cả
giớibởi
Hồi phương
giáo giậnTây
dữ trước
những chạm"
bức biếm
hoạphần
Đấngnhạy
Tiên
lửathế
cháy
đã "đụng
vào
tri Muhammad
Bạonhất
loạn
ởsắc
Irắc
Mâu
thuẫn
tộcgiáo.
ở Phương
Tây
cảm
của
Hồi

Buôn bán vũ khí

Buôn bán ma túy

1. Biểu hiện
- Xung đột sắc tộc, tôn giáo
- Khủng bố, bạo lực, chiến tranh biên giới
- Các hoạt động kinh tế ngầm (buôn lậu vũ khí, ma túy,
rửa tiền…)
- Các dịch bệnh hiểm nghèo.
Nguyên nhân và hậu quả của các biểu hiện trên?

Hậu quả của các vụ xung đột và khủng bố

2. Nguyên nhân
Do chính sách kì thị, trình độ phát triển kinh tế xã hội, chính sách cực đoan của các nước lớn…
3. Hậu quả
- Gây thiệt hại về người và của, nguy cơ dẫn đến
chiến tranh.
- Làm mất ổn định nhiều khu vực trên thế giới.
Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế và giải quyết
các vấn đề đó ?

4. Giải pháp
- Thành lập các cơ quan cảnh sát quốc tế.
- Cam kết, đoàn kết chống chủ nghĩa li khai dân tộc,
chủ nghĩa khủng bố quốc tế và chủ nghĩa tôn giáo cực
đoan.
- Cần phải có sự hợp tác tích cực giữa các quốc gia
và toàn thế cộng đồng quốc tế.