Violet
Baigiang
8tuoilaptrinh

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức thư viện

Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word

12099162 Kính chào các thầy, cô. Khi cài đặt phần mềm , trên PowerPoint và Word sẽ mặc định xuất hiện menu Bộ công cụ Violet để thầy, cô có thể sử dụng các tính năng đặc biệt của phần mềm ngay trên PowerPoint và Word. Tuy nhiên sau khi cài đặt phần mềm , với nhiều máy tính sẽ...
Xem tiếp

Quảng cáo

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Tìm kiếm Bài giảng

Bài 14. Một thứ quà của lúa non: Cốm

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Lan Anh
Ngày gửi: 20h:14' 07-12-2021
Dung lượng: 36.2 MB
Số lượt tải: 341
Số lượt thích: 0 người
Góc chia sẻ:
Hà Nội trong em
Tiết 53, 54:
Một thứ quà
của lúa non: Cốm
-Thạch Lam-
1. Kiến thức
- Cảm nhận được phong vị đặc sắc, nét tinh tế, nét đẹp văn hoá trong một thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc.
- Thấy được sự tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc trong lối văn tuỳ bút của Thạch Lam.
2. Kĩ năng
- Đọc, cảm nhận, tìm hiểu và phân tích chất trữ tình, chất thơ trong văn bản tuỳ bút.
3. Thái độ
- Yêu quý, trân trọng những nét văn hoá truyền thống của dân tộc.
MỤC TIÊU BÀI HỌC
TÌM HIỂU CHUNG
I.
a. Tác giả
Cây bút văn xuôi đặc sắc, thành viên nhóm Tự lực văn đoàn trước CMT8
Thạch Lam (Nguyễn Tường Lân) (1910 – 1942) sinh tại Hà Nội.
Ông có sở trường về truyện ngắn và tuỳ bút với bút pháp thiên về cảm giác tinh tế, nhẹ nhàng nhưng nhạy cảm, sâu sắc và nhân ái.
Đọc, tìm hiểu
chú thích
Đọc với giọng chậm, trầm lắng, tình cảm tha thiết.
b. Văn bản
Thể loại:
Tuỳ bút
(Thể văn thiên về biểu cảm, chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhà văn về các hiện tượng, vấn đề của đời sống. Ngôn ngữ giàu hình ảnh và chất trữ tình.)
Xuất xứ:
Rút từ tập tùy bút “Hà Nội băm sáu phố phường” (1943)
PTBĐ:
Tự sự, miêu tả, biểu cảm*
Bố cục: 3 phần
+ P1. Từ đầu … như chiếc thuyền rồng: Cội nguồn của cốm
+ P2. Tiếp ... thức quà nhũn nhặn: Giá trị của cốm.
+ P3. Còn lại: Cách thưởng thức cốm.
Mạch cảm xúc:
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
II.
“Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa càng càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời.”
1. Nguồn gốc của cốm

Cảm xúc tác giả bắt đầu từ đâu?
Nhờ giác quan nào là chủ yếu?
“Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá”
Khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không?
*Cảm xúc về cốm được bắt nguồn từ:
Từ hương thơm của lá sen trong làn gió mùa hạ  hương thơm của lúa non  trong cái vỏ xanh  một giọt sữa trắng thơm  đông lại  một loạt cách chế biến để làm ra cốm.
Được cảm nhận bằng nhiều giác quan đặc biệt là khứu giác.
(Từ ngữ chọn lọc, câu văn nhịp nhàng)
Cội nguồn của cốm là lúa non.
Cốm được hình thành từ những gì trong sạch, tinh khiết nhất của đất trời.
Câu 1: Cốm có nguồn gốc từ đâu?
Từ lúa nếp non
Từ cây mạ non
Từ lúa nếp chín
Từ lúa tẻ non
Câu 2: Để cảm nhận về cốm, tác giả sử dụng những từ loại nào?
Đại từ, tính từ
Động từ, tính từ
Danh từ, động từ
Danh từ, tính từ
Thảo luận:
Cốm ở đâu nổi tiếng nhất?
Điều gì làm nên sức hấp dẫn
của cốm làng Vòng?
(hương vị, nét duyên của gánh cốm?)
“ …Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn / mới định được, người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm, truyền tự đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn,…”
“…Các cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy… Các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng ...”
* Làng Vòng là nơi nổi tiếng về nghề cốm.
* Sức hấp dẫn của cốm làng Vòng:
- Hương vị: dẻo, thơm, ngon nhất. Gắn với kinh nghiệm sản xuất quí báu được truyền từ đời này sang đời khác.
- Cốm lan ra ba kì.
- Nét duyên của gánh cốm được tạo nên bởi hình ảnh con người…

Cốm không chỉ sinh ra từ sự tinh túy của đất trời mà còn được làm ra từ bàn tay khéo léo của con người.
2. Giá trị của cốm
Lời bình
luận 1
“Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước giản dị và thanh khiết của đồng quê cỏ nội An Nam.”
Em cảm nhận như thế nào về nhận xét của tác giả?
Cốm là quà tặng của đồng quê, là đặc sản của dân tộc.
2. Giá trị của cốm
Lời bình
luận 2
“Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu tết… Hồng cốm tốt đôi ….hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền.”
Tác giả đã nhận xét như thế nào về tục lệ dùng hồng, cốm làm đồ sêu tết của nhân dân ta? Sự hòa hợp, tương xứng của hai thứ ấy đã được phân tích trên những phương diện nào?
Sự hòa hợp hồng và cốm trên hai phương diện:
Màu sắc: Màu xanh ngọc thạch, màu ngọc lựu già  Hình ảnh so sánh  Vẻ đẹp, màu sắc cao quý
Hương vị: Thanh đạm, ngọt sắc, nâng đỡ nhau.
 Giá trị vật chất, tinh thần (nét đẹp văn hóa dân tộc)
Trân trọng và giữ gìn cốm như một vẻ đẹp truyền thống. Phê phán thói chuộng ngoại.
“Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nháng và thô kệch bắt chước nước ngoài: những kẻ mới giàu vô học có biết đâu thưởng thức được những vẻ cao quý kín đáo và nhũn nhặn?”
Lời bình luận thứ nhất gợi cho em cách hiểu mới mẻ nào về cốm?
Cốm là đặc sản dân tộc
Cốm là quà tặng của đồng quê
A và B đúng
A và B sai
3. Cách thưởng thức cốm
“Cốm không phải là thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ … Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố tiềm tàng và nhẫn nại của thần lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được trang nhã và đẹp đẽ hơn và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều lắm…
Cách ăn cốm: Ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ bằng nhiều giác quan.
Cách mua cốm: Nhẹ nhàng, nâng đỡ, vuốt ve, thanh nhã, lịch sự.
 Ngôn ngữ trang trọng, giàu chất thơ, thể hiện thái độ trân trọng của tác giả
Sự tinh tế và trân trọng của tác giả đối với việc thưởng thức một món quà bình dị đã được thể hiện như thế nào?
TỔNG KẾT
III.
1. Nội dung
Cốm là thức quà đặc sắc
Cốm là sản vật quý của dân tộc, cần nâng niu, gìn giữ
2. Nghệ thuật
Ngòi bút tinh tế, nhạy cảm, lối văn giàu ấn tượng
Lời văn nhẹ nhàng, êm ái, kết hợp nhiều phương thức biểu đạt
* Giã gạo thì ốm, giã cốm thì khỏe.
(Tục ngữ)
* Sáng mát trong như sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
(Nguyễn Đình Thi)
* Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội
Mùa hoa sữa về, thơm từng cơn gió
Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ
Cốm sữa vĩa hè, thơm bước chân qua
(Nhớ mùa thu Hà Nội – Trịnh Công Sơn)
* Đêm giăng chày dập vang thôn bản
Phấn cốm bay bay phủ lá ngàn
(Thôi Hữu)

Sưu tầm một số câu ca dao, tác phẩm văn học có hình ảnh cốm.
Hướng dẫn tự học
Viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) bày tỏ cảm xúc của em đối với một đặc sản của địa phương em.
Soạn bài:
 
Gửi ý kiến